در دیدار روحانی با آمانو مطرح شد
هشدارهای هستهای به آژانس
شرق: یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که نظارت بر اجرای برجام را بر عهده دارد، روز گذشته در حالی به تهران آمد و با مقامات کشورمان ملاقات کرد که در روزهای اخیر دائما شاهد نگرانیهایی درباره بدعهدی آمریکاییها بودهایم. مصوبه اخیر قانونگذاران آمریکایی برای تمدید قانون تحریمهای 10ساله کار را به جایی رساند که حسن روحانی، رئیسجمهور کشورمان، در نامههای جداگانه به وزیر خارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی دستور دهد از یک سو مراحل پیشبینیشده در «برجام» برای رسیدگی به موارد نقض را اجرا کنند و از سوی دیگر برنامهریزی برای طراحی و ساخت پیشران هستهای را در دستور کار قرار دهند. بر اساس همین دستور بود که محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان، به فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نامه نوشت و درخواست کرد نشست کمیسیون مشترک برجام برگزار شود. ظریف در این نامه به پایبندی کامل ایران به تعهدات خود در یکسالونیم گذشته اشاره کرده؛ این همان موضوعی است که آمانو نیز در تهران آن را تأیید کرد. او در دیدار با علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، گفت «ایران در اجرای تعهداتش در چارچوب برجام به خوبی عمل کرده است». انتظار ما از آژانس بیطرفی است آمانو بامداد یکشنبه در رأس هیأتی از مدیران کل و معاونش در امور پادمانها وارد تهران شد و در سفر یکروزه خود با حسن روحانی، رئیسجمهوری، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، ملاقات و گفتوگو کرد؛ گفتوگوهایی که اقدام اخیر آمریکا درباره تمدید تحریمها یکی از اصلیترین محورهای آن بود. روحانی در جلسه خود با آمانو به این اقدام که «موجب بیاعتمادی جهانی به آمریکا» است اشاره و تأکید کرد ما انتظار داریم آژانس بینالمللی انرژی اتمی با گزارشهای فنی و بیطرفانه خود در زمینه همکاریهای فنی، انتقال فناوری صلحآمیز هستهای و تجارت هستهای به وظیفه خود به خوبی عمل کند. رئیسجمهوری کشورمان با بیان اینکه «جمهوری اسلامی ایران همواره به دنبال توسعه روابط مثبت و فنی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده و در آینده نیز به همکاریهای خود با این نهاد بینالمللی در چارچوب مقررات، ادامه خواهد داد»، پرونده هستهای ایران را یکی از فعالیتهای مهم و طولانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی دانست و گفت: «حلوفصل پرونده هستهای ایران، رفع ابهامسازیها و بستهشدن پرونده پیچیده «PMD» از سوي آژانس، گامی مهم و اطمینانآفرین بود». روحانی برجام را توافقی بزرگ و تجربهای مثبت دانست که در سایه تلاشهای طرفین مذاکرهکننده حاصل شده است و افزود: «برجام توانست از یک سو ثبات و همکاری بیشتری را برای منطقه به ارمغان آورد و از سوی دیگر تحریمهای ظالمانه و نادرست علیه ملت ایران را برطرف کند». او خاطرنشان کرد: «همانطور که رهبر معظم انقلاب به صراحت اعلام کردند و نیز بر اساس اخلاق و معیارهای دینی و فرهنگی، ما به تعهدات خود پایبند هستيم و آغازگر نقض آن تعهدات نخواهیم بود». او درعینحال پایداری به برجام را در گرو پایبندی تمامی طرفها به تعهداتشان دانست و تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران تا زمانی که طرفهای مقابل به تعهدات خود در برجام پایبند باشند، به تعهدات خود عمل خواهد کرد». آمانو نیز در این دیدار با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران از زمان اجرای برجام به تمامی تعهدات خود در این توافق به خوبی عمل کرده است، گفت: «برجام یک دستاورد بزرگ بود که آژانس بینالمللی انرژی اتمی با همه توان از اجرای آن حمایت میکند». او خاطرنشان کرد: «پایبندی طرفین به اجرای تعهدات خود در برجام بسیار حائز اهمیت است». مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به ضرورت گسترش همکاریهای ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، افزود: «اطمینان میدهیم که در آینده آژانس بهعنوان سازمان بیطرف و فنی به کار خود ادامه خواهد داد». آمانو حامل پیام آمریکا نبود آمانو در ادامه سفر خود با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، دیدار و درباره آخرین وضعیت توافق هستهای و اجرای برجام گفتوگو و تبادل نظر کرد. آمانو همچنین با علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی، ملاقات و به اتفاق او در یک نشست خبری شرکت کرد. آنطور که صالحی میگفت، او و آمانو در جلسه دیروز همه مسائلی که تا به امروز مطرح بوده و همکاریهای دوجانبه با آژانس را مرور کردند. همچنین درباره آب سنگین، اورانیوم غنیشده، تحقیق و توسعه، پروتکل الحاقی و دستورات رئیسجمهور به سازمان انرژی اتمی و وزارت خارجه درباره پیشران هستهای گفتوگو کردند. صالحی در نشست خبری بعد از این جلسه بر انتظار ایران از آژانس بینالمللی انرژی اتمی یعنی بیطرفبودن تأکید کرد و گفت: «اگر غرض سیاسی در رویکرد آژانس نباشد، ما مشکلی نخواهیم داشت». او سفر آمانو به تهران و دیدار با مقامات کشورمان را بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: «این سفر از آن جهت که از مسئولان کشور شرایط ایران برای برپانگهداشتن برجام را میشنوند، مهم است. ما بارها اعلام کردهایم ناقض عهد نخواهیم بود مگر طرف مقابل اقدام به این کار کند». صالحی در پاسخ به این پرسش که آیا حضور آمانو در تهران برای مخالفت با اجرای تصمیم مربوط به پیشرانهای هستهای است، گفت: «خیر، ما درباره پیشرانها به تفصیل صحبت کردیم؛ اگر برای مقاصد تجاری باشد، پیشرانها به یک شکل و اگر نظامی باشد ترتیب خاص خودش را دارد و بر همین اساس چارچوب و تعهدات پادمانیاش متفاوت خواهد بود». او درباره میزان غنای پیشرانهای هستهای گفت: «این موضوع سادهای نیست که به سرعت بتوان درباره آن تصمیم گرفت و ما سه ماه فرصت داریم تا آن را بررسی کنیم. به طور معمول غنای این نوع محرکها از پنج درصد تا ۹۰ درصد است. بستگی دارد به نوع محرک و زمان و هدفی که میخواهیم داشته باشیم». صالحی که تأکید ميكرد دست ایران برای واکنش به اقدام اخیر آمریکا بسته نیست و ما در شرایطی هستیم که طرف مقابل متوجه پیام شده و میداند پیام ما جدی است، در پاسخ به این سؤال که آیا اقدام ایران طرف مقابل را از نقض برجام منصرف میکند یا خیر، گفت: «طرف مقابل پیام ما را گرفته و شما به همین میزان بسنده کنید و مطمئن باشید آن چیزی را که میگویم حسابشده و دقیق است». او درباره موضع آمانو درباره اقدام ایران نیز گفت: «ما با آمانو همه توافقاتی را که تاکنون داشتهایم، مرور کردیم، نظراتمان را دادیم و متقابلا آنها نظراتشان را به ما گفتند. یکی از گلایههای ما به آژانس این بود که ۱۳۰ تُن آب سنگین در گزارش گفته شده، درحالیکه صد کیلو به آن اضافه شده، در مقیاس ۱۳۰ هزار کیلو، آیا صد کیلو معنایی دارد؟ در برجام آمده است که ایران تولید بیش از ۱۳۰ تن آب سنگین را در معرض فروش برای خریدار بالقوه خارجی قرار دهد. این عین عبارت برجام است؛ بنابراين ما میتوانیم بیش از ۱۳۰ تن داشته باشیم و آن را در معرض فروش قرار میدهیم و این مسائل دیگر حل شده است». صالحی در پاسخ به این سؤال که آیا آمانو به ایران آمد تا پیامی از آمریکا برای ما بیاورد، گفت: «خیر، ما درباره پیشرانها بهطور مفصل با ایشان صحبت کردیم. اگر برای مقاصد تجاری باشد یک گونه است، برای مقاصد نظامی هم باشد، به نحو دیگری است و چارچوب توافقنامه پادمانی تعیین میکند چه شرایطی باید باشد و ما در چارچوب آن شرایط قطعا عمل خواهیم کرد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.