جای خالی چند سؤال در «هفته وحدت»
سیدعلی میرباقری . استاد دانشگاه
دعوت به وحدت بین فِرَق مختلف اسلامی و حتی سایر ادیان، از ضروریات اجتماعی قرآن و مسلمانان است و تا آنجا اهمیت دارد که از همه پیروان ادیان الهی، دعوت میشود به آن عمل کنند: « قُل یا أَهلَ الکتابِ تَعالَوا إِلیٰ کلِمَه سَواءٍ بَینَنا وَبَینَکم: بگو ای اهل کتاب، بیایید بر سر سخنی که میان ما و شما یکسان است، متحد شویم». این امر نشان میدهد دایره وحدت در اتحاد بین شیعه و سنی، خلاصه نمیشود؛ بلکه قرآن معتقد است؛ وحدت، رمز خلقت و اساس اعتقاد همه ادیان الهی است؛ بهویژه آنکه در سراسر قرآن، مهرورزی و مهربانی را در حق همه، اعم از کافر و مؤمن جزء صفات خدا میشناسد. هر دو کلمه «رحمان» و «رحیم»، دارای یک ریشه و به معنی آن است که جریان رحمِ خدا بر تمام نظام هستی و از جمله، انسان، به صورت دائمی گسترده است. انسان، جانشین خدا در زمین بوده و از روح مقدس الهی در آن دمیده است و مگر میتوان از موجودي این چنین، جز رحمت و مودت انتظار دیگری داشت؟ علوم روانشناسی نیز یکی از نشانههای سلامت روانی انسان را مهربانی در حق دیگران میشناسد و معتقد است ميتوان در سلامتي رواني آنانکه کینهورزند و نفرتپراکنی میکنند، تردید کرد و باید درمان شوند. قرآن، ایجاد عناد و اختلاف بین انسانها را از صفات شیطان معرفی میکند و بر دوری انسان از خطوات شیطان، تأکید دارد. قرآن که صد و 14 سوره دارد، آیه «بسم الله الرّحمان الرّحیم»، به همین تعداد در آن تکرار و این یکی دیگر از رموز مهم قرآن تلقی میشود. حتی در سوره توبه نیز با وجود آنکه خشم خدا را از کفار پیمانشکن، علنی میکند، در پایان آن، مغفرت و عفو خدا را به یاد میآورد؛ گویا خدا نمیخواهد هیچکدام از سورههای قرآنش، فاقد رحمت باشند. قرآن با لقبدادن پیامبر اسلام به «رَحْمَهً لِلعالَمینَ» نشان میدهد همه آنچه که او میگوید و عمل میکند، ناشی از همان رحمانیت است و علت وحدت و یکپارچگی را که بین مسلمانان صدر اسلام، پدید آمده است، مهرورزی و عطوفت پیامبر معرفی میکند. اگر او کینهورز و خشونتطلب بود، مردم از دورش پراکنده میشدند؛ بنابراین با این اوصاف و حکمتهاست که جای هیچ انکاری برای وحدت و شفقت بین ما باقی نگذاشته و همه علما و فقهای اسلام، بر ایجاد دوستی و وحدت بین تمام مسلمانان و حتی دیگر ادیان الهی تأکید دارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.