|

آینه

وطن امروز نوبت دلواپسی روحانی مهدی محمدی: دستور دیروز آقای روحانی را باید به‌مثابه یک اعتراف تاریخی، در روند تحولات مرتبط با امنیت ملی ایران ثبت کرد. این نخستین‌بار است که آقای روحانی به عنوان رئیس‌جمهور برجام، ولو در مقام سخن، میان خود و برجام فاصله‌ای می‌گذارد، کارنامه آمریکا در اجرای برجام را با عباراتی چون «تعلل»، «اهمال» و «نقض» توصیف می‌کند و از واکنشی سخن می‌گوید که در یک سناریو می‌تواند از طریق افزایش درصد غنی‌سازی، برجام را بلاموضوع کند. برای دولت و رئیس‌جمهوری که یک‌سال‌ونیم است هر خلف وعده‌ای از جانب آمریکا درباره برجام را لاپوشانی و بیش از آمریکا، به منتقدان داخلی آمریکا حمله کرده‌اند، این یک چرخش سیاسی کاملا محسوس محسوب می‌شود که طبعا باید درباره دلایل آن برای مردم توضیح داده شود. وضع برجام، به‌ویژه باقی‌بودن تحریم‌ها و برنامه‌ریزی برای تحریم‌های بیشتر، مگر چقدر وخیم شده که دیگر حتی آقای روحانی هم نمی‌تواند آن را انکار کند؟... فرمان دیروز روحانی یک نقطه عطف در تکمیل‌شدن «تجربه برجام» است. برجام از روز نخست مستعد آن بود که دو نوع تجربه در ایران خلق کند؛ نخست - تجربه به‌پایان‌رسیدن دوران انقلابی‌گری و آغاز زمانه مذاکره و شراکت با آمریکا و حل مشکلات کشور از این طریق و دوم - تجربه غیرقابل‌اعتمادبودن آمریکا و مسدود‌بودن مسیر حل مشکلات کشور از طریق مذاکره و تفاهم با آن.

ایران رمزگشایی از نامه برجامی روحانی اقدام آمریکا به‌عنوان یکی از اعضای کشورهای طرف توافق هسته‌ای با ایران در تمدید قانون تحریم‌های «آیسا» در حالی با واکنش اعتراضی کشورمان روبه‌رو شده است که رئیس‌جمهوری عملا وزرای خارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران را مأمور مواجهه با این عهدشکنی کرده است. دستوری که ناظر به دو وجه سیاسی و فنی است و در راستای برخورد متناسب و متناظر با این اقدام آمریکا تفسیر می‌شود؛ نخست از منظر سیاسی و دیپلماتیک این فرمان، وزیر امور خارجه باید در یک تبادل‌نظر، سایر کشورهای طرف توافق هسته‌ای را توجیه کند که برجام نقض محتوایی شده است و بر این مبنا ایران شکایت خود را از طریق مکانیسمی که در خود برجام تدارک دیده شده است، پیگیری می‌کند. بر اساس متن برجام، چنانچه ایران معتقد باشد هر یک یا کلیه اعضای ١+٥ تعهدات خود را رعایت نکرده‌اند، می‌تواند موضوع را برای حل‌وفصل به کمیسیون مشترک ارجاع دهد... دومین وجه از فرمان رئیس‌جمهوری به اقدامات موازی ایران هم‌زمان با پیگیری مکانیسم شکایت در برجام بازمی‌گردد. از آنجایی که معادلات سیاسی پیچیده‌ای بر مناسبات کشورهای طرف توافق حاکم است، ایران باید یک اقدام موازی هم انجام دهد. این اقدامات موازی بر دو مبنا صورت می‌گیرد؛ یکی شکایت به سایر مجاری بین‌المللی مانند دیوان لاهه یا اداره حقوقی که در خود اتحادیه اروپا در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر طبق دستور رئیس‌جمهوری، سازمان انرژی هسته‌ای موظف شده اقداماتی را در سطح طرح و تحقیق انجام دهد و نه در سطح اجرا.

مناطق مرکزی در قرق نفت و گاز روسیه نادی صبوری: هفتمین میدان نفتی ایران، برای مطالعه به روس‌ها سپرده شد. اتفاقی که طبق اظهارات بیژن زنگنه، وزیر نفت، باعث می‌شود روس‌ها درحال‌حاضر بیشترین سهم را در مطالعات میدان‌های نفتی ایران داشته باشند. دیروز و در جریان سفر وزیر انرژی روسیه به همراه ۵۵۰ تاجر روسی به ایران، دو میدان نفتی جدید به شرکت گازپروم برای مطالعه سپرده شده و باعث شد گازپروم به چهارمین شرکت روسی تبدیل شود که در دوران پسابرجام با نفت ایران وارد همکاری شده است... هم‌زمان شرکت‌های گاز ایران و گازپروم روسیه هم تفاهم‌نامه‌ای امضا کردند که نکته مهم آن ابراز علاقه روسیه به پروژه‌های ال‌اِن‌جی در ایران و همچنین گسترش خطوط لوله گازرسانی به‌ویژه به هند بود. هر چند مدیرعامل شرکت ملی گاز نیز در این مراسم عنوان کرد که ایران و روسیه ظرفیت ایجاد بازار مشترک بین‌المللی در حوزه گاز را دارند، اما ابراز علاقه روس‌ها به حضور در تجارت گاز ایران، از آنجایی که روسیه مهم‌ترین رقیب منطقه‌ای ایران در گاز به حساب می‌آید، می‌تواند نوعی سهم‌خواهی و مانع بر سر تجارت مستقل گاز ایران نیز به حساب بیاید... در چنین فضایی اما، درست چند روز پس از توافق اوپک و غیراوپک بر سر کاهش سقف تولید، الکساندر نواک با لبخند مخصوص و چهره مغرورش پشت میزی ایستاد که اوراق مطالعه دو میدان نفتی ایرانی در حال امضا‌شدن بود. تصویر نواک در کنار زنگنه، در مراسم امضای تفاهم‌نامه‌اي که در ماهیت آن‌قدر مهم به حساب نمی‌آید، نشانه‌اي از جدی و مصمم‌بودن روسیه برای حضور در پروژه‌های نفتی ایران داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.