آمریکا فروش اسلحه به عربستان را محدود کرد
نوشدارو پس از فاجعه
اوایل ماه آگوست سال جاری میلادی، پنتاگون اعلام کرد دولت «باراک اوباما»، رئیسجمهوری آمریکا، پیشنهاد فروش 115 میلیارد دلار سلاح به عربستان سعودی را مطرح کرده است. البته خبر بهخودیخود تعجبآور نبود و گرچه این بالاترین پیشنهاد تسلیحاتی ارائهشده آمریکا به عربستان سعودی در 71 سال اخیر به شمار میرفت، اما درنهایت همه میدانستند و میدانند پادشاهی عربستان یکی از بزرگترین خریداران اسلحه از آمریکا بوده و هست، اما نکته حیرتآور زمان اعلام چنین خبری بود؛ آنهم درست زمانی که نقض حقوق بشر عربستان در یمن و کشتار گسترده غیرنظامیان، صدای سازمانهای حقوقبشری را درآورده بود و انتقادات بینالمللی متوجه پادشاهی سعودی بود، ایالات متحده خبر این پیشنهاد را منتشر کرد؛ خبری که بسیاری میگفتند حاوی یک پیام مشخص برای ریاض است: ما در این جنگ کنارت ایستادهایم. باراک اوباما که در طول دو دوره ریاستجمهوری ادامهدهنده اقدامات جنگطلبانه رؤسایجمهوري پیشین آمریکا بود، در آخرین ماه حضورش در کاخ سفید ظاهرا میخواهد خود را تطهیر کند. روز گذشته آمریکا از محدودکردن فروش تسلیحات نظامی به عربستان سعودی خبر داد و دلیل آن را شمار بالای تعداد مرگومیر غیرنظامیان یمنی در بمبارانهای عربستان سعودی اعلام کرد. آنطور که یکی از مقامات دولت اوباما به رویترز گفته است، مشکلات سیستماتیک و دنبالهدار عربستان سعودی در نشانهگیری حملات هوایی در یمن، فروش سلاح به عربستان از جمله فروش سلاحهای هدایتشونده با دقت بالا را متوقف میکند. عربستان سعودی جنگ یمن را در ماه مارس سال 2015 و بعد از کسب اجازه از ایالات متحده آغاز کرد. «عادل الجبیر»، سفير وقت عربستان در واشنگتن، که حالا وزیر خارجه پادشاهی عربستان است، در همان ماه مارس به کاخ سفید رفت و طرح حمله به یمن را با مقامات دولت آمریکا در میان گذاشت و مدعي شد ایران از طریق حوثیها به حیاطخلوت عربستان سعودی وارد شده و ازهمینرو مداخله نظامی اجتنابناپذیر است. در آن زمان حوثیها، صنعا، پایتخت یمن را تصرف و دولت «منصورهادی» را سرنگون کرده بودند. تنها چند روز پس از آن دیدار، بمبافکنهای عربستان سعودی حمله به اهداف حوثيها در یمن را آغاز کردند؛ مداخلهای که با همراهی سلاحهای آمریکایی از آغاز سال 2015 تاکنون، یمن را به فاجعهای جبرانناپذیر کشانده؛ بیش از 10 هزار کشته که بیشتر آن غیرنظامیان هستند و آوارگی سه میلیون یمنی از خانههایشان و در کنار آن 21 میلیون نفر که محتاج کمکهای بشردوستانهاند. در ماه سپتامبر مؤسسه «یمن دیتا پراجکت» با تهیه گزارشی اعلام کرد بیش از یکسوم حملات هوایی عربستان و ایالات متحده در یمن، اماکن مربوط به غیرنظامیان را هدف قرار داده است؛ مکانهایی مثل بیمارستان، مدارس، مساجد و ساختمانهای دولتی. در این گزارش آمده بود از هشتهزارو 600 حمله هوایی بین ماه مارس 2015 تا آگوست 2016، سههزارو 577 حمله مواضع نظامیان را هدف قرار داده درحالیکه غیرنظامیان سههزارو 158 بار مورد هدف قرار گرفتهاند. البته پس از کشتار ماه اکتبر عربستان در یمن، بحثهایی درباره احتمال توقف فروش تسلیحات نظامی در آمریکا درگرفت. در ماه اکتبر بیش از ۱۴۰ نفر در حملهای هوایی به یک مراسم عزاداری در یمن کشته شدند و ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی مقصر شناخته شد که در حمایت از دولت منتخب یمن علیه حوثیها عملیات انجام میدهد. بعد از آن «ند پرایس»، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، به عربستان سعودی اخطار داد همکاریهای امنیتی آمریکا با عربستان «چک سفیدامضا نیست». اما درحالیکه فروش بعضی سلاحها محدود خواهد شد، آمریکا اعلام کرده به ارائه اطلاعات تجسسی در زمینه امنیت مرزی به عربستان ادامه خواهد داد. مقام پنتاگون در گفتوگو با رویترز، گفت خلبانهای شرکتکننده در عملیات هوایی تحت هدایت عربستان برای پرهیز از کشتهشدن غیرنظامیان تا جای ممکن، آموزش خواهند دید. انتظار میرود سایر قراردادهای نظامی آمریکا و عربستان، از جمله توافقی برای تأمین بیش از سه میلیارد دلار هلیکوپتر نظامی اجرا شود. افزايش فشارها بر بريتانيا یکی دیگر از کشورهایی که در چند ماه اخیر به دلیل فروش اسلحه به عربستان سعودی مورد انتقاد قرار گرفته بریتانیاست و اکنون حرکت اخیر آمریکا احتمالا فشارها بر بریتانیا را افزایش میدهد. بریتانیا نهفقط به ریاض اسلحه میفروشد، بلکه پرسنل نظامی این کشور هم در مقر نظامی عربستان حضور دارند. «اندرو اسمیت» از کارزار علیه تجارت اسلحه مستقر در بریتانیا به گاردین گفت: «بریتانیا هم مثل ایالات متحده تسلیحاتی با ارزش میلیاردها پوند به عربستان سعودی فروخته است. شرکتهای اسلحه بریتانیا هم مانند همتایان آمریکایی خود به این نابودی دامن زدهاند و از آن سود بردهاند. اگر ایالات متحده درباره حمایت خود از عربستان سعودی تردید کرده، پس چرا دولت بریتانیا از حمایت خود دست نکشد؟چرا اهمیت حقوق بشر از اهمیت سود شرکتهای اسلحه کمتر در نظر گرفته میشود». «جرمی کوربین»، رهبر حزب «کارگر» بریتانیا، هم بارها مخالفت خود با فروش سلاح به عربستان را اعلام کرده است. کوربین ماه گذشته در مجلس عوام بریتانیا ضمن تکرار درخواست برای انجامشدن تحقیقات مستقل درباره جرائم جنگی صورتگرفته در یمن، گفت بحران یمن دارد به فراموشی سپرده میشود و بریتانیا باید از نفوذ خود استفاده کند تا به مردم این کشور یاری برساند. او خطاب به «ترزا می»، نخستوزیر بریتانیا، گفت آیا وقت آن نرسیده است که بریتانیا فروش سلاح را به عربستان پایان دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.