همایش ملی فرهنگ دانشگاهی بدون «دکتر»
همایش ملی فرهنگ دانشگاه و نهادینهشدن گفتمان علم در 27 بهمنماه امسال برگزار میشود. پنج محور اصلی این همایش عبارت از بوروکراسی و فرهنگ سازمانی دانشگاه، ارزشها و نگرشهای دانشگاهیان، ارتباطات و تعاملات دانشگاهیان، دانشگاه و نهادینهشدن گفتمان علم و نیز ابعاد نظری و مفهومی فرهنگ دانشگاهی است. به گفته دبیر علمی این همایش که از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار میشود، تاکنون بیش از صد چکیده مقاله برای شرکت در این همایش به دبیرخانه آن رسیده است. سعید پورعلی، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی، در نشست خبری این همایش گفت جهاد دانشگاهی براساس وظایفی که نقشه جامع علمی کشور بر عهدهاش گذاشته، گفتمانسازی علمی در دانشگاه و نهادینهکردن آن را شروع کرده است. پورعلی گفت برای نهادینهسازی گفتمان علمی در دانشگاه باید ابتدا مؤلفههای این گفتمان که هنجارها و فرهنگ خاص خود را دارد، مشخص شود و برگزاری همایش ملی فرهنگ دانشگاهی و نهادینهشدن گفتمان علم، برای رسیدن به این مؤلفهها و تولید ادبیاتی است که بتوان با آن کار سیاستگذاری را نیز انجام داد. او از استقلال دانشگاه، حرکت به آزادیهای آکادمیک، مشارکت اعضای هیأت علمی در مدیریت دانشگاه، گسترش رقابتهای فکری و علمی به جای رقابتهای سیاسی، پیشگامبودن برای نوآوری و علمپژوهی، کاوش آزادانه علمی در هر موضوع، تحمل ابهام و بردباری درباره وضعیتهای نامشخص، بازبودن فرهنگ دانشگاه در زمینه پذیرش وضعیتهای تناقضآمیز و وجود الگوهای ارتباطات خاص و غیررسمی در دانشگاهها، را به عنوان بخشی از مؤلفههای فرهنگ دانشگاه نام برد. معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی گفت: «آن اتهام که میگوید درحالحاضر دانشگاه ناکارآمد است، شاید به علت این باشد که مؤلفههای فرهنگ دانشگاهی در گفتمان دانشگاه غالب نیست». علیاصغر هدایتی، مدیرکل مطالعات فرهنگی جهاد دانشگاهی، نیز درباره همایش فرهنگ دانشگاهی گفت استراتژی جهاد دانشگاهی در بحث ترویج فرهنگ دانشگاهی مشارکتی است، به این معنی که نظام آموزش عالی کمک میکند تا تحولی در این زمینه به وجود بیاید. این کار نیز با برگزاری همایش فرهنگ دانشگاهی شروع شده اما با انتشار دوفصلنامه فرهنگ دانشگاهی، نشستهای تخصصی و تألیف و ترجمه کتاب در سالهای آینده ادامه خواهد داشت. او تأکید کرد برای نهادینهسازی گفتمان دانشگاهی ابتدا باید شبکهای از کارشناسان در این زمینه ایجاد شود و به جای اینکه صرفا ادبیات تخصصی در زمینه فرهنگ دانشگاهی تولید شود، تحقیقات به سمتی حرکت کند که به صورت مقالههای سیاستگذاری دربیاید و بتوان از آنها برای تصمیمسازی و تصمیمگیری در حوزه نظام آموزشی کمک گرفت. همچنین او بر نقش رسانهها در نهادینهشدن گفتمان علمی در دانشگاهها تأکید کرد و گفت به مدد رسانههای جمعی، گفتمان علم در محیطهای آکادمیک و عمومی ترویج میشود. هدایتی در این زمینه، مثالی از روزنامه گاردین مطرح کرد که 20 سال است ضمیمه فرهنگ دانشگاهی را منتشر میکند. مدیرکل مطالعات فرهنگی جهاد دانشگاهی گفت قدمت موضوع فرهنگ دانشگاهی در محافل علمی جهان بیش از چهار دهه است اما در ایران یک دهه است که این موضوع مطرح شده است. خسرو قبادی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، نیز در نشست خبری همایش فرهنگ دانشگاهی گفت: «بررسیهای تجربی نشان داده توسعه در هیچ جای دنیا اتفاق نیفتاده مگر اینکه دانشگاههای آن کشورها از قبل توسعهیافته باشند. توسعه اصولا از دانشگاهها شروع شده و دانشگاهها پیشروان، حاملان و راهبران اصلی توسعه بودهاند. طبق سند چشمانداز 20ساله، ما باید قدرت برتر منطقه باشیم و آن را از طریق علم و فناوری به دست آوریم، بنابراین اگر توسعهای در کشور اتفاق میافتد باید دانشگاهها در آن نقش اصلی را داشته باشند». قبادی گفت در زمینه ترویج و نهادینهسازی فرهنگ دانشگاهی، جهاد دانشگاهی پیشقدم شده و از دیگر نهادها نیز انتظار میرود به آن کمک کنند. او تأکید کرد تقویت فرهنگ دانشگاهی به علوم انسانی محدود نمیشود و به همه رشتههای دانشگاهی مربوط است و بههمیندلیل، همایش فرهنگ دانشگاهی در دانشکده علوم دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. قبادی گفت: «ما در آستانه برنامه ششم توسعه قرار داریم و باید تأکید کرد نقش دانشگاهیان در حوزه برنامهریزی توسعه باید پررنگتر شود و دستگاههای اجرائی باید بیشتر از ظرفیتهای موجود دانشگاهی استفاده کنند. باید در برنامهریزیها و سیاستگذاریها، اصحاب علم بیشتر درگیر شوند و رسانهها نیز بهخوبی این مسائل را پوشش دهند. اصغر احمدی، دبیر علمی همایش فرهنگ دانشگاهی، گفت این همایش بدون انتساب لقب «دکتر» به اعضای هیأت علمی و شرکتکنندگان برگزار میشود. او گفت: «اسم این همایش را همایش بدون دکتر گذاشتهایم. در دنیای دانشگاهی این چالش که مثل ایران به عنوان دکتر و مدرک دکترا این همه اهمیت داده میشود، وجود ندارد. ما در همایش فرهنگ دانشگاهی سعی میکنیم عنوان دکتر را از جامعه دانشگاهی حذف کنیم. اگر بیرون از دانشگاه از این عنوان استفاده میشود تا هدفهایی غیرآکادمیک محقق شود، ما میخواهیم بگوییم در داخل دانشگاه نیازی به چنین عناوینی نیست و مهم کار علمی و پژوهشی است که دانشگاهیان فارغ از القاب و عناوینی مثل دکتر و مهندس انجام میدهند». احمدی گفت مهلت ارسال مقالات برای همایش ملی فرهنگ دانشگاهی و نهادینهشدن گفتمان علم 19 دی خواهد بود و از نهادهایی مثل دانشگاه تهران و وزارت علوم و انجمنهای علمی برای همکاری با همایش تشکر کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.