|

سینما-حقیقت، کارستان و زن

فخر السادات محتشمی پور: دهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران (سینما- حقیقت) از روز 14 آذر ماه در تهران در حال برگزاری است. توفیقی دست داد تا به بهانه ارج‌ نهادن به فعالیت‌های دوستان کارآفرینمان دو فیلم از فیلم‌های آماده اکران مجموعه بزرگ و ارجمند «کارستان» را در یکی از سالن‌های پردیس سینمایی چارسو ببینم. همچنین نمایش فوق‌العاده فیلم «صفر تا سکو» امکان تماشای این فیلم زیبا و خوش‌ساخت را نیز برایم فراهم کرد. به‌این‌ترتیب برای من و تنی چند از اعضای انجمن زنان کارآفرین، با شرکت در این برنامه، دوشب خاطره‌انگیز و به‌یادماندنی رقم خورد. فیلم «شاعران زندگی» برش‌هایی از زندگی بانوی کارآفرین «شیرین پارسی» بود که داستان زندگی‌اش به اندازه همه روزهای پیشین و امروزین عمرش پرهیجان و شنیدنی است. فیلم «مادر زمین» نیز با به‌نمایش‌درآوردن مشتی از خروار، اقدامات شگفت‌انگیز بانوی کارآفرین کرمانشاهی، دکتر «هایده شیرزادی»، بیننده را به تأملی دوباره در زندگی و سبک زندگی وامی‌دارد. «شیرین برق‌نورد» و «مهناز افضلی»، دو کارگردان از مجموعه مستندسازانی هستند که در پروژه بزرگ فرهنگی کارستان با ساختن این دو فیلم گل کاشتند. آنان نه‌فقط موفق شدند دوربین را به خانه و زندگی دو زنی ببرند که به‌دلیل ادراک و دید فراخ اجتماعی و نیز جایگاه فرهنگی خود از دوربین گریزانند، بلکه توانستند با ورود به حریم خصوصی این عزیزان، خانواده‌هایشان را نیز درگیر کنند و حقیقت را چنان که هست، نه آنچنان که بایدها و نبایدها تعیین می‌کنند، به تصویر بکشند. سوژه‌های این دو فیلم مشابهت‌هایی با یکدیگر دارند که برای بیننده درخور توجه است؛ مهم‌ترین آن همراهی همسران است. همسرانی که با درک والا از ایده‌ها و آرمان‌های شریک زندگی خود می‌کوشند راه را برایشان هموار کنند و معنی واقعی اشتراک در نظر و عمل و زندگی را به نمایش بگذارند، پس درخور تقدیرند. درباره خانم پارسی، همراهی فرزندان هم بخشی از موفقیت او در تبیین دیدگاه‌های انسانی و دغدغه‌های اجتماعی‌اش است و خانم شیرزادی اما خودخواسته از «مادری» که وجه جدایی‌ناپذیر وجود اوست، درعوض مادر زمین‌شدن و ماندن گذشته است. عشق به زمین و طبیعت و داشتن دغدغه‌های جدی زیست محیطی دیگر ویژگی مشترک این دو بانوست که در سطرسطر کتاب زندگی‌شان خواندنی است و عشق به وطن که شاید به‌عنوان خصلت عام کارآفرینان میهنمان محسوب شود، در کردار و منش و اقدامات این دو بزرگوار آنچنان مشهود است که نیاز به‌ به‌زبان‌آوردن ندارد. هردو زندگی در غرب را تجربه کرده‌اند و برای ادای دین و خدمت به کشور و هم‌وطنانشان بازگشته‌اند؛ بازگشتی که هیچ پشیمانی‌ای از آن نیست، حتی اگر روز و شبشان با موانع و چالش‌های نوع‌به‌نوع و رنگ‌به‌رنگ عجین شده باشد. سخت‌کوشی و گام‌های استوارشان در راهی که آگاهانه انتخاب کرده‌اند و دستان پرتوانشان برای گشودن گره‌های سخت و چهره‌های سوخته از آفتاب تند دشت‌ها و شالیزارهای سرزمین مادری در دامنه کوه‌های بلند دماوند و سبلان که سخاوتمندانه نور و گرما می‌بخشد، در کنار شجاعت و جسارتشان در مواجهه با مشکلات برای ما و همه کسانی که با آنان سال‌ها دم‌خور بوده‌ایم سخت آشناست و چه خوب که دیگران نیز با این ویژگی‌های کارآفرینانه بیشتر آشنا شوند. بوسه‌زدن بر دستان این دو بانو اولین کاری بود که در پایان اکران فیلم باید انجام می‌دادیم و نیز تقدیر و سپاس از به‌تصویرکشندگان بخشی از زندگی ایشان، همچنین همه خانواده کارستان؛ از فیروزه صابر دغدغه‌مند و دردآشنا که هیچ فرصتی برای ترویج کارآفرینی در کشور عزیزش را از دیده دور نمی‌دارد تا مجتبی میرطهماسب که به‌حق مستندسازی را در جایگاه واقعی خودش نشانده و از رخشان بنی‌اعتماد نازنین که قدرناشناسی‌ها اندکی از دغدغه‌های اجتماعی و فرهنگی‌اش نکاسته و تا جوانان پرشوری که در مکتب این استادان درس‌آموزی و تجربه‌اندوزی می‌کنند مانند زهرا عمرانی عزیز و تک‌تک اهالی کارشناس کارستان، برما واجب بود. در معجزه‌گربودن سینمای مستند همین بس که آنچه ما از زاویه نگاه خود می‌دیدیم، به‌ناگاه با تصویرهایی شگرف حاصل هنرمندی هنرمندان سرزمینمان چندبُعدی شد و ما عزیزانمان را در بستری سبز از آنچه کاشته بودند و زرد از آنچه درو می‌کردند و سرخ از آنچه تقدیم هم‌وطنان می‌کردند و می‌کنند، نظاره کردیم و به‌این‌سان شیرینی‌ای که شیرین برق‌نورد با کمک همسر عزیز و سایر همکارانش برایمان تصویر کرد برایمان به‌غایت شیرین‌تر شد و شیرزادی که مهناز افضلی و یاران کارستانی‌اش تصویر کردند، شیرزن‌تر از پیش به دیدمان آمد. باری از کارستان‌گفتن خود دانش و بینشی می‌طلبد که نگارنده فاقد آن است و باید صبر کرد تا این کار به پایان آید تا به‌واقع کارستان شود. اما «صفر تا سکو» نیز حاصل تلاش دوساله کارگردان کاردانش، سحر مصیبی و تن‌دادن سه زن قهرمان میدان‌های ورزش میهنمان، شهربانو، الهه و سهیلا و خانواده آنهاست برای جلو دوربین‌رفتن. به کارگردان و همه یارانش برای ساختن این فیلم بسیار ارزشمند تبریک می‌گوییم و به سینماگران حقیقت‌طلب حق‌نگر و به همه حقیقت‌طلبانی که این سینما را پاس می‌دارند، تبریک می‌گوییم و خرسندیم از اینکه با تغییر نگرش صورت‌گرفته در میان اهل تدبیر و امید، حق‌بینی و حق‌نگری و حق‌نگاری، واقع‌نمایی تعبیر می‌شود نه سیاه‌نمایی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.