بولتون به جاي كري تفاوت دو «جان»
ترجمه: شهرام زرندار
در بیشتر فرايندهاي انتقال قدرت پس از انتخابات رياستجمهوري، از آنجايي ميتوانيد بفهميد چهكسي سمت تازهای به دست ميآورد كه ببينيد، چهكسي با مطبوعات سخني نگفته است. با همين منطق به نظر ميرسد جان بولتون، ديپلماتي كه به خاطر سبيلش، عشقش به فورد و نفرت از دشمنان آمريكا معروف است، نفر اول براي احراز پست وزارت امور خارجه است. اگر بخواهيم از عبارت ترامپ استفاده كنيم، درحالحاضر، بولتون يك «فيناليست» است. مطمئنا او نقطهضعفهايي نيز دارد. جان بولتون از سوي سازمان مجاهدين خلق {منافقين} كه تا سال 2012 به عنوان يك سازمان تروريستي شناخته ميشد، سخن گفته است. البته بولتون در اين زمينه تنها نيست و نمايندگان دموكراتي مانند «هاوارد دين» و «اد رندل» نيز از حاميان اين گروه در ايالات متحده پول گرفتهاند؛ جولياني نيز همينطور. بهاينترتيب، درصورتيكه آنها جاي پايي در كاخ سفيد بيابند، نهفقط ارتباط ايالات متحده با ايران پيچيدهتر خواهد شد (درصورتيكه ترامپ خواهان آن باشد)، بلكه باعث دسترسينداشتن به مخالفان دموكراتيك ايران نيز ميشود. البته بولتون مخالفاني جدي دارد. «رَند پال»، سناتور جمهوریخواه، ماه گذشته تضمین داده بود از بولتون برای رسیدن به بالاترین سمت در وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا حمایت نخواهد کرد؛ این چیز کوچکی نیست. اگر این هفته جمهوریخواهان مسابقه نهایی را در لوئیزیانا ببرند، این پیروزی به حزب جمهوریخواه 52 رأی سنا را در مقابل 48 رأی دموکراتها خواهد داد و این اقلیت، تنها به دو رأی «نه» دیگر برای ازکارانداختن فرایند کاندیداتوری بولتون نیاز خواهد داشت. با همه اینها، به نظر دلایل بسياري وجود دارد که بولتون نامزد خوبی برای سمت وزیر امور خارجه در دولت ترامپ است؛ برای شروع اينكه او برخلاف دیگر کاندیداهاي این سمت، تجربه ویژهای درباره سکانداری وزارت امور خارجه دارد. ترامپ باید در انتظار مقاومت از سوی سرویسهاي امور خارجه و بوروکراسی دیپلماتیک درباره سیاست خارجی خود باشد. بولتون باوجود شهرتش به عنوان کسی که کارهای غیردیپلماتیک میکند، یک دیپلمات موفق بوده است. او در سال 1991، هنگامی که دستیار وزیر امور خارجه در امور سازمان بینالمللی بود، جنگ را برای پسگرفتن قطعنامه 3379 سازمان ملل مبني بر اينكه صهیونیسم یک ایدئولوژی نژادپرستانه است، رهبری کرد. در سال 1991، مجمع عمومی این قطعنامه را با رأی 86 به 46 لغو کرد. در دوره اول ریاستجمهوری جورج. دبلیو.بوش، هنگامیکه بولتون به عنوان معاون وزیر امور خارجه برای کنترل تسلیحات و امنیت بینالمللی خدمت میکرد، سه دستاورد مهم داشت؛ بولتون مذاکرهکننده ارشد ایالات متحده برای کنارهگیری آمریکا از توافقنامه ضدموشکهای بالستیک بود که توسعه سیستمهای دفاع موشکی ایالات متحده را محدود ميكرد. او خلاصشدن از این توافقنامه را بیآنکه پیامدی آنی برای روابط ایالات متحده و روسیه داشته باشد، مدیریت کرد. پیامدهایی که بالاخره در دوره ریاستجمهوری بوش رخ داد و بولتون در دور اول مذاکرات دیپلماتیک آمريكا و روسيه، برای مستثناکردن سربازان ایالات متحده از محاکمه در دادگاه جنایی بینالمللی، نقشی مهم ایفا کرد. او کار خارقالعادهای انجام داد؛ بولتون سفرای کشورهای خارجی را به شکلی توهینآمیز تهدید میکرد که جلوی کمکهای آمریکا به آنها را خواهد گرفت. در خاتمه، این نحوه برخورد با کشورهای دیگر، کار خود را کرد و این روش بولتون کارآمد از کار درآمد. در انتهای دولت بوش، بیش از 100 کشور دنیا درباره اینکه نیروهای نظامی ایالات متحده از محاکمه در دادگاه جنایی بینالمللی مستثنا شوند، توافق کردند. درنهایت، بولتون معمار توافقنامه و تنظیماتی است که بین همپیمانان ایالات متحده برای توقیف کشتیهایی که مظنون به حمل سلاحهای کشتارجمعی هستند، منعقد شد. این تنظیمات که با عنوان ابتکار عمل درباره امنیت منع اشاعه این سلاحها شناخته شده، تا امروز پابرجاست. شاهد این مدعا، آن است که باراک اوباما، از بولتون به عنوان معمار در این توافق، ستایش کرد. او نقشی مهم در تلاش برای نابودی بازار سیاه این نوع تسلیحات، ردیابی و مصادره سلاحهای کشتارجمعی و مواد ضروری برای ساختن این نوع سلاحها و استفاده از ابزارهای مالی برای جلوگیری از خنثیکردن این تجارت خطرناک، داشته است. اگر ترامپ، بولتون را نامزد سمت وزارت خارجه کند، منتقدان او بار دیگر از کتابچه خاکگرفته سال 2005 خود، علیه او استفاده خواهند کرد. کارل فورد که رئیس اداره اطلاعات و تحقیقات وزارت امور خارجه بوده، در جلسه کاندیداشدن خود در آن سال، بولتون را به عنوان فردی «همهفنحریف» معرفی میکند. تحلیلگر دیگری از اداره اطلاعات وزارت امور خارجه، به روزنامهنگاران گفته که چگونه بولتون بر تحلیلگران فشار وارد میکرد تا ارزیابیهای اطلاعاتی را که میخواهد، ارائه دهند.
بولتون، همچنین یکی از جدیترین مخالفان توافق هستهای بیل کلینتون با کره شمالی بوده است. پس از پیروزی ترامپ، بولتون خواهان تغییر رژیم در ایران شده و گفته بود، امیدوار است ترامپ با اقتدار توافق هستهای را با ایران لغو کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.