انسان یا رایانه؛ مسئله این است
آیا ابررایانهها و دیگر ابزارهای ساختهشده تا این لحظه عملکردی بهتر از انسان دارند یا برتری هنوز در اختیار بشر است؟ آیا انسان با دست خودش، باعث انقراض خود میشود یا این پیشرفت به بهبود زندگی وی کمک خواهد کرد؟ از چند دهه گذشته تاکنون محققان در تلاش هستند با تقلید از مغز انسان عملکرد هوشهای مصنوعی و قطعات سختافزاری را افزایش دهند. شرکت ایبیام در سال 2008 تحقیقات خود را برای ساخت این نوع از تراشهها آغاز کرد. این شرکت در گذشته سعی کرده بود با شبکهکردن تعدادی رایانه معمولی، عملکرد مغز انسان را شبیهسازی کند؛ اما ساختار آن بسیار پیچیده شده و عملکرد آن هزارو 500 بار کمتر از سرعت واقعی موردنیاز بود. محققان عامل اصلی محدودشدن سرعت محاسبات را نیروی الکتریسیته اعلام کردند؛ زیرا اگر بخواهند این کمبود را جبران کنند، به انرژی الکتریسیتهای معادل 12 گیگاوات نیاز دارند. برای تأمین این میزان انرژی، ایبیام نیاز به تأسیس یک نیروگاه هستهای برای آزمایشگاه خود داشت. تراشه ترونرث بسیار کوچک بوده و تنها به بزرگی یک تمبر نامه است؛ اما از یک میلیون نورون، 256 سیناپس و چهارهزارو 96 هسته پردازش موازی استفاده میکند و تنها به 70 میلیوات انرژی برای فعالیت نیاز دارد. به گزارش سایبربان، محققان معتقد هستند قدرت پردازشی این فناوری، «1018» دستور در ثانیه است که 50 برابر بیشتر از ابررایانههایی با توان پتافلاپ قدرت دارد. در نتیجه تراشه مذکور تنها به 20 وات انرژی برای دستیابی به سرعت مغز انسان نیاز دارد. علاوه بر تراشه ترونرث میتوان به سرعت انتقال اطلاعات از طریق نورونها و سیناپسها نیز اشاره کرد. اگر فردی بخواهد یک لیوان نوشیدنی را بلند کند، در ابتدا یک فشار و شتاب مشخص به آن وارد میکند؛ اما به صورت پیوسته و با کاهش محتویات لیوان فشار وارده، زاویه دست و پارامترهای بسیار دیگری تغییر خواهند کرد. تمامی این موارد، نیاز به انجام محاسبات بسیار پیچیده و عملکرد سریع مغز و بدن دارد و روباتهای کنونی نمیتوانند در این زمینه حتی به انسان نزدیک هم بشوند. دو مورد یادشده توان عملیاتی عظیم بدن انسان را بیان میکند و به وضوح مشخص است که بدن انسان میتواند همتراز یک نیروگاه هستهای قدرتمند به فعالیت خود ادامه دهد. این در شرایطی است که بیان میشود مردم تنها از هشت تا 10درصد توان مغز خود در طول زندگیشان استفاده میکنند؛ بنابراین بهسختی میتوان قدرت بدن انسان را زمانی که تمام توان مغز به کار گرفته شده باشد، متصور شد. ظرفیت ذخیرهسازی دادهها روی قطعات رایانهای محدود است و در بهترین حالت میتوان به محل گردآوری آنها در مراکز داده اشاره کرد که به محدوده پتابایت «1015» یا اگزابایت «1018» میرسند. همین مسئله ذخیرهسازی و سرعت انتقال و جابهجایی اطلاعات در چند سال آینده را با مشکل مواجه خواهد کرد. عدهای از تحلیلگران پیشبینی میکنند تا سال 2019، ماهانه 35 کوانتیلیون (1018) بیت داده جابهجا خواهد شد و اینترنت اشیا یکی از عوامل اصلی آن به شمار میرود. مطمئنا ذخیرهسازی و انتقال این حجم از اطلاعات با توجه به فناوریهای فعلی بسیار مشکل بوده و باعث کندشدن اینترنت خواهد شد. به علاوه از سریعترین دیسکهای ذخیرهسازی امروزی میتوان به درایوهای حالت جامد جدید اینتل اشاره کرد که سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات آنها به 1.4 گیگابایت در ثانیه میرسد. سیستم دفاعی بدن متشکل از تعداد بسیار زیادی عامل به نام گلبول سفید است. این سیستم وظیفه دارد به صورت لحظهای و پیوسته تمام بدن را بررسی کند تا در صورت ایجاد مشکل و بیماری با آن مقابله کند. همچنین درصد درخورتوجهی از بیماریهای موجود بهراحتی از سوی این سیستم دفع شده و در تمام این مدت از عملکرد بدن انسان کاسته نخواهد شد. در مقابل آنتیویروسهای رایانهای قرار دارند. آنتیویروسها معمولا برنامههای بسیار سنگینی هستند و بازدهی سامانهها را کاهش میدهند. از طرفی اگر ویروس و بدافزاری از سد آن عبور کند، دیگر نمیتوان بهراحتی با آن مقابله کرد. بهتازگی محققان چندین سازمان مانند دارپا در حال توسعه هوشهای مصنوعی هستند تا بتوانند جایگزین انسانها در امنیت سایبری شده و با سرعت بالاتری نسبت به آنها تهدیدات را شناسایی و با آن مقابله کنند؛ ولی همین سیستمها نیز در ابتدای راه خود قرار داشته و منابع بسیاری را طلب میکنند. شاید بتوان تنها نکته مشترک بین انسان و رایانه را در این زمینه، واکسنها و بهروزرسانها دانست که موجب تقویت هر دو در برابر خطرات میشود. در نهایت آنکه بررسیهای انجامشده در این مقاله نشان داد که یک انسان از جنبههای بسیاری مانند قدرت ذخیرهسازی و پردازش دادهها عملکرد بسیار بهتری نسبت به هوشهای مصنوعی و ابررایانهها دارد و همین مسئله باعث میشود نژاد وی بسیار قدرتمندتر از فناوریهای ایجادشده ظاهر شود. براساس گزارشهای منتشرشده دانشمندان گوگل و دانشگاه آکسفورد از سال 2014 به دنبال ایجاد یک چارچوب (framework) برای کنترل هوش مصنوعی به وسیله انسان هستند. به بیان دیگر آنها سعی دارند بستری را برای بررسی مداوم نرمافزارها ایجاد کرده و در صورت لزوم بتوانند آنها را کنترل و حتی متوقف کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.