|

نگاهی به کارنامه حوزوی و سیاسی محمدتقی مصباح‌یزدی

پایدار بر مواضع

شرق، فرزانه آئینی : رابطه‌اش با شاگردانش، مرید و مرادی است و همواره حلقه‌شان پابرجا. کمتر پیش می‌آید خارج از چارچوب یارانش حامی داشته باشد یا از فردی حمایت کند، هرجا هم که ‌سازی در مخالفتش کوک شود نمی‌ماند، خیلی زود دست‌به‌کار می‌شود و مؤسسه‌ای باب‌میلش تأسیس می‌کند مثل ماجرای خروجش از مدرسه حقانی بر سر اختلاف با علی شریعتی و کوچش به مؤسسه راه حق. در این گزارش نگاهی به فرازوفرودهای کارنامه خبری آیت‌الله محمدتقی مصباح‌یزدی، رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام(ره)، انداخته‌ایم. بهانه: هیچ‌وقت دنبال پست یا مقامی نبودم سایت خبری انتخاب دیروز بخشی از گفت‌وگوی محمدتقی مصباح‌یزدی با حبیب‌الله عسگراولادی، دبیرکل فقید جبهه پیروان خط امام و رهبری، در آبان‌ماه سال 90 را بازنشر کرد. مصباح‌یزدی در بخشی از این گفت‌وگو می‌گوید: «هیچ‌وقت دنبال پست و مقامی هم نبودم. اگر گاهی مسئولیت کوچکی هم عهده‌دار شدم، تشخیص دادم که وظیفه شرعی است؛ وگرنه دنبال چیزی نبودم، نه حزبی و نه جمعیتی». شناسنامه: فقیهی از یزد نامش تقی است، اما به محمدتقی شهره شده است. یازدهم بهمن‌ماه 92 سال پیش در یزد به دنیا آمد. پدرش محمدباقر گیوه‌چی، مغازه‌دار بود و مادرش در خانه جوراب می‌بافت و پدر آنها را می‌فروخت. 13ساله که شد، با تشویق پسرعموی پدربزرگ مادرش که تنها روحانی قومش بود، به حوزه علمیه یزد رفت. شیفتگی‌اش به فقه آنچنان بود که عزم تحصیل در محضر آیت‌الله حسین طباطبایی‌بروجردی را کرد، اما به‌دلیل مشکلات مالی بیشتر از هشت ماه نتوانست در نجف بماند، به تهران آمد و پس از یک‌سال راهی قم شد و در دروس فقه امام(ره)، آیت‌الله بهجت و آیت‌الله محمدعلی اراکی مستمر شرکت می‌کرد. 25ساله که شد، به اجتهاد رسید. مجتبی مصباح‌یزدی، پسر دومش، درباره پدرش به صابرنیوز می‌گوید: «زمانی که مادر حاج‌آقا به ایشان حامله بودند خواب می‌بینند که وضع‌حمل کردند و قرآن متولد شده» پسر دیگرش، علی، فلسفه‌دان و استاد دانشگاه است. کارنامه: آیت‌الله او مجتهد، استاد فلسفه اسلامی، مفسر، بنیان‌گذار و مدیر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رئیس شورای‌عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و یکی از استادان حوزه علمیه قم است. او در سال 74 مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی را در قم تأسیس کرد تا مجبور نباشد با وجود اختلاف‌هایی که با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت مبارز دارد، به آنچه نمی‌پسندد تن دهد. کتاب آموزش فلسفه او شهرت جهانی دارد و به زبان‌های عربی و انگلیسی ترجمه شده است. او به صورت مستمر در ادوار دوم، سوم و چهارم نماینده تهران در مجلس خبرگان رهبری و صاحب کرسی بود تا اینکه اسفندماه 94 از ورود به این مجلس بازماند. اوج فعالیت‌های سیاسی‌اش با روی‌کارآمدن احمدی‌نژاد در دولت نهم بود که منجر به شکل‌گیری جبهه پایداری- که متشکل از شاگردان و حامیان او هستند- شد، به‌همین‌دلیل هم از او به‌عنوان پدر معنوی جبهه پایداری یاد می‌شود. بسیاری از شاگردان او ازجمله پرویز داودی، باقر لنکرانی، غلامحسین الهام و... در دولت اول احمدی‌نژاد مقام‌های ارشد را در دست داشتند. مصباح در هشت سال ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد، بی‌چون‌وچرا از او و دولتش حمایت کرد و اگر نقدی داشت، به اسفندیار مشایی حواله می‌داد و کاستی‌های احمدی‌نژاد را حاصل سحر یار دیرینش، مشایی، می‌دانست. در دولت دهم و کم‌رنگ‌شدن حلقه شاگردان او گرد احمدی‌نژاد، حمایت‌های او از دولت کم‌کم جایش را به سکوت معناداری داد. او پس از تلاش دولت حسن روحانی برای تنظیم سند حقوق شهروندی، به‌شدت از این اقدام انتقاد کرد: «نگوییم بهایی و یهودی و مسلمان فرقی ندارند». سال 92 و در کارزار یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری بود که ابتدا از باقر لنکرانی و سپس- پس از اعلام انصراف لنکرانی- از سعید جلیلی به‌صورت ویژه اعلام حمایت کرد. به نظر می‌رسد او جز حلقه شاگردان و مریدانش، بنای حمایت از هیچ طیف دیگری را ندارد، چراکه سخنان او در جمع پایداری‌ها قبل از آغاز به کار دور دهم مجلس شورای اسلامی، خبر از حمایت‌نکردن او از علی لاریجانی و طیف سیاسی همراهش می‌دهد. او پیش از انتخابات مجلس دهم در جمع پایداری‌ها از باقر لنکرانی و سعید جلیلی به‌عنوان گزینه‌های ریاست مجلس یاد کرد. انصراف‌ندادن سعید جلیلی در انتخابات 92 به‌نفع محمدباقر قالیباف در مقابل حسن روحانی سبب شکل‌گیری نقد‌های تندوتیزی در میان اصولگرایان علیه مصباح شد که تا امروز هم ادامه دارد و در همین راستا هم زمزمه‌هایی از کنارگذاشته‌شدن طیف مصباح در انتخابات پیش‌روی ریاست‌جمهوری از سوی دو ضلع دیگر جناح راست یعنی جامعه روحانیت و جامعه مدرسین شنیده می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.