|

مشاور مدیرعامل کشتی‌رانی ایران از پشت صحنه سنگ‌اندازی سر راه قراردادهای خارجی خبر می‌دهد

مین‌های دریایی دلالان

نخستین قرارداد ساخت کشتی از سوی کشتی‌رانی ایران با هیوندای کره امضا شد

شکوفه حبیب‌زاده: نخستين سفارش ساخت کشتی با فاینانس خارجی از سوی کشتی‌رانی جمهوری اسلامی ایران و هیوندای کره ‌جنوبی بعد از توافق هسته‌ای، روز گذشته امضا شد و قرار است اين كشتي‌ها اواخر سال 2017 (1397) تحويل ايران شود. اين خبر هرچند خبري خوب براي ناوگان پير كشتي‌راني ايران محسوب مي‌شود، به مذاق برخي سازندگان كشتي در ايران خوش نيامده است. آنها مي‌گويند ما توان ساخت كشتي در كشور را داريم و اصولا اين ايراني‌ها بودند كه ساخت كشتي را به كره‌اي‌ها آموختند. اين را حمید رضايیان‌اصل، مدیرعامل مجتمع کشتی‌سازی و صنایع فراساحل ایران (ایزوایکو) در نشست خبري خود مطرح كرده بود. امري كه به‌شدت با نقد علي‌اكبر غنجي، مشاور مديرعامل كشتي‌راني ايران مواجه شد. او در گفت‌وگوي خود با «شرق» با بيان جزئيات اين قرارداد و سابقه آن، مي‌گويد اين حرف‌ها همه فرافكني است و سازندگان داخلي تاكنون به تعهدات خود به‌خوبي عمل نكرده‌اند.مسئله‌اي كه مدیرعامل ایزوایکو هم در لابه‌لاي صحبت‌هاي خود به آن اشاره مي‌كند. به گفته او، متأسفانه اعتمادی به کشتی‌سازان داخلی نیست و باوجودي‌كه هم‌اکنون به نقطه‌ای رسیده‌ایم که می‌توانیم کاملا با کشتی‌سازان خارجی رقابت کنیم و هیچ مشکلی در حوزه زمان، قیمت و دانش نداریم و در پنج سال اخیر ایزوایکو پروژه‌های خود را به اتمام رسانده‌ است، شرکت‌های کشتی‌ران داخلی به ما سفارش نداده‌اند. ‌ دلالان پشت فرافكني‌ها هستند در مقابل، مشاور مديرعامل كشتي‌راني ايران مي‌گويد نمي‌توانیم از سهم خود در ناوگان بين‌المللي بگذريم به بهانه آنكه سازندگان داخلي به دنبال ساخت كشتي در داخل هستند. او البته از مسئله ديگري هم پرده‌برداري مي‌كند. به گفته غنجي، آنچه در پشت ‌همه اين اصرارهاست، دلالي و واسطه‌گري است. او به ضرس قاطع مي‌گويد: «دلالان خريد لوازم و ماشين‌آلات اين فضا را به وجود آورده‌اند. وقتي مي‌توانيم به‌ طور مستقيم ماشين‌آلات را خريداري كنيم، چه نيازي به واسطه وجود دارد؟ بي‌شك دلالان پشت اين قضيه هستند. او با تأكيد ادامه مي‌دهد: «هشت تا نه سال اين دلالان از فضاي تحريم استفاده كرده‌اند و اكنون به دنبال آن هستند كارهاي خود را به اين فضا شيفت دهند». ‌ پول‌هاي فريزشده را زنده كرديم مديرعامل كشتي‌راني درياي خزر در بيان جزئيات بيشتر از ماحصل اين قرارداد مي‌گويد: در سال 2008، قراردادي با كره براي ساخت 17 كشتي منعقد شد و مبلغي هم به دو كارخانه STP و HHI، حدود 227‌ ميليون دلار پول پرداخت شده بود كه در زمان تحريم اين پول‌ها در كره فريز و كشتي‌ها نيز ساخته نشد. به گفته او، بعد از برجام، يكي از مهم‌ترين اقدامات كشتي‌راني جمهوري اسلامي ايران، پيگيري پول فريزشده در كره و اقامه دعوا عليه اين كشور يا طلب كشتي‌هاي سفارش داده شده از اين كشور بود، اما كره‌اي‌ها هم در مقابل ادعايي داشتند كه تحريم‌ به دليل مشكل كمپاني‌هاي سازنده كشتي كره‌اي نبوده و آنها هم به دليل خريد مواد اوليه براي ساخت كشتي و عدم‌كاربرد آن، دچار ضرر و زيان شده‌اند و اگر عليه آنها اقامه دعوا كنيم، اين احتمال وجود دارد كه ايران مجبور به پرداخت خسارت به كره هم بشود. او با بيان اينكه مسئله دوم، نوع قرارداد ساخت كشتي در سال 2008 بين ايران و كره بود، ادامه مي‌دهد: تيپ كشتي‌هايي كه در آن زمان به كره سفارش داده بوديم، ديگر به درد امروز صنعت حمل‌ونقل ايران نمي‌خورد؛ بنابراين تصميم گرفتيم در شرايطي كه كشتي‌راني ايران از بازار بين‌المللي عقب مانده، با اين كشور وارد گفتمان شويم. در نتيجه به اين سو رفتيم كه در تعامل با كره، پولي كه در اين كشور بلوكه شده بود را زنده كنيم و در كنار آن، ديگر پولي به اين كشور پرداخت نكنيم. به همين دليل ساخت چهار كشتي كانتينري بزرگ و شش تانكر را به اين كشور سفارش داديم. غنجي در تشريح جزئيات اين قرارداد مي‌گويد: از 227 ميليون دلاري كه در اين كشور فريز شده بود، بخشي در اختيار شركت STP قرار گرفته بود و حدود 154 ميليون دلار هم در اختيار شركت HHI بود كه درحال‌حاضر رقم 154ميليون دلار به‌عنوان رقم اوليه ساخت كشتي در اختيار شركت HHI قرار گرفته و ساير پول‌ها هم قرار است از سوی فاينانسورهاي بين‌المللي كه اگزيم‌بانك كره و يك كنسرسيوم ديگر است، پرداخت ‌شود. از طرفي بانك ملت هم به‌ عنوان ناظر حضور دارد كه اگر ضمانت‌نامه خاصي نياز است، بتوانيم ضمانت‌نامه بانك ايراني هم قبول كنيم. مشاور مديرعامل كشتي‌راني ايران تأكيد مي‌كند: درحال‌حاضر هيچ پولي براي ساخت اين كشتي‌ها در اختيار اين كشتي‌ساز قرار نگرفته است. پول سوخته زنده شده و علاوه‌بر‌آن، كره‌اي‌ها از شكايت خود عليه ايران به خاطر خسارت ناشي از توقف اين پروژه كه به‌زعم آنها ناشي از فضاي سياسي ايران بوده، گذشته‌اند. ‌ سازندگان داخلي متعهد نيستند او در انتقاد به گله‌هاي سازندگان داخلي كشتي مي‌گويد: چرا در اين هشت، 9 سالي كه اين پول در كره بلوكه بوده، كسي پيگير ماجرا نبود كه چه اتفاقاتي افتاده و چگونه در حال رايزني هستيم؟ آنچه اكنون در حال رخ‌دادن است، نوعي فرافكني است. كشتي‌راني پول بلوكه‌شده را زنده كرده است و اكنون بدون آورده، سفارش ساخت كشتي داده است. آيا شركت‌هاي داخلي توان اين كار را دارند؟ غنجي تصريح مي‌كند: مهم‌ترين مسئله دراين‌بين، تعهد اين شركت‌ها براي تحويل كشتي‌ به ايران است. طبق توافق، قرار بر اين است كه اين كشتي‌ها تا اواخر سال 2017 يعني كمتر از يك‌سال‌و‌نيم ديگر به دست ايران برسد، درحالي‌كه ما در سال 80، سفارش تعدادي كشتي را به سازندگان داخلي داديم و بعد از 11 سال آنها را آن هم نصفه‌و‌نيمه تحويل گرفتيم. هنوز هم موتورآلات نفت‌كش‌هايي كه قرار بود ساخته شود، در بندرعباس سردرگم است و تكليف آن مشخص نيست. ‌ نگذاريم ناوگان ملي از بين برود او كه از زاويه‌گيري سازندگان داخلي در تأكيد بر اقتصاد مقاومتي، گله‌مند است، هيجان‌زده شده و مي‌گويد: بايد شعور را جايگزين شعار كنيم. آيا بايد حمل‌ونقل ايران را از سهم‌گرفتن از فضاي جهاني به بهانه اينكه مي‌خواهيم در كشور كشتي بسازيم، محروم كنيم؟ وقتي شركت‌هاي كشتي‌راني جهاني براي گران‌‌شدن هزينه‌ها با يكديگر جوينت مي‌شوند و در پي آن،‌ كشتي‌راني‌هاي كوچك را مي‌خورند، اگر ناوگان پير كشتي‌راني خود را نوسازي نكنيم و ناوگان را افزايش ندهيم، تا دو، سه سال آينده ممكن است ديگر ناوگان ملي نداشته باشيم. ‌ سازندگان كشتي داخلي با پول بازنشستگان بازي كردند غنجي مي‌‌گويد: چه كسي در مقابل حدود 36 ميليون دلاري كه به كارخانه جنوب كشور داديم تا كشتي را دوساله تحويل دهد و با گذشت 11 سال هنوز اين كشتي‌ها در بندرعباس دچار مشكل هستند، پاسخ‌گو است؟ چرا سرمايه‌هاي بازنشستگان را بايد درگير پروژه‌اي طولاني كنيم و بعد از گذشت اين همه سال، هيچ سودي عاید بازنشستگان نشود؟ اين صندوق‌ها به همين دلايل ورشكسته‌ شده‌اند، زيرا پول بازنشستگان درگير پروژه‌هايي شده كه بازنگشته است.مديرعامل كشتي‌راني درياي خزر ادامه مي‌دهد: بايد ديد آيا شركت‌هاي سازنده كشتي داخلي مي‌توانند تعميرات را قوي‌تر كنند و موتورهاي نسل نو كم‌مصرف را در داخل بسازند يا فقط به دنبال مونتاژ بدنه كشتي و خريد ماشين‌آلات از واسطه‌ها و دلال‌ها هستند؟او با بيان اينكه هشت تا نه سال اين دلالان از فضاي تحريم استفاده كرده‌اند و اكنون به دنبال آن هستند كارهاي خود را به اين فضا شيفت دهند، مي‌گويد: به ضرس قاطع مي‌گويم دلالان خريد لوازم و ماشين‌آلات اين فضا را به وجود آورده‌اند. وقتي مي‌توانيم به ‌طور مستقيم ماشين‌آلات را خريداري كنيم چه نيازي به واسطه وجود دارد؟ بي‌شك دلالان، پشت اين قضيه هستند. ‌ بسته پيشنهادي خود را ارائه دهيد غنجي از سازندگان داخلي خواست بسته پيشنهادي خود را براي ساخت كشتي ۱۴هزارو ۵۰۰ TEUدر فضاي عمومي ارائه دهند؛ وی‌افزود: اما آنها به دنبال آن هستند كه قرارداد را در پشت صحنه و نه در حضور افكار عمومي منعقد كنند. بارها پول در اختيار شركت‌هاي سازنده قرار داده‌ايم اما نتيجه‌اي براي كشور به دنبال نداشته است. ‌ درگير دعواي حيدري‌نعمتي نشويم او با بيان اينكه ادامه اين دعواها، كشور را دچار خسران مي‌كند، مي‌گويد: اگر تغييري در فضاي بين‌المللي ايجاد شود و ما هم در داخل خود را درگير جنگ‌هاي حيدري‌نعمتي كنيم، نداشتن يك ناوگان قوي در حوزه بين‌الملل و عدم سهم‌بري، خسران بزرگي نيست؟ غنجي با بيان اينكه نياز داريم كه ناوگان قبلي را بازسازي كرده و سپس به سمت تجهيز ناوگان جديد گام برداريم، مي‌گويد: ناوگان كشتي‌راني ايران پير است و اكنون نگهداري آن از صرفه اقتصادي خارج است؛ متوسط سن ناوگان كشتي‌راني ايران بيش از 12سال است، درحالي‌كه بايد سن آنها كمتر از 10 سال باشد. اكنون ديگر سايز كشتي‌هايي كه در كشور داريم براي ناوگان كشتي‌راني مناسب نيست چون اكنون در جهان از كشتي‌هاي مگامكس و اولترامكس استقبال مي‌شود. مشاور مديرعامل كشتي‌راني ايران مي‌افزايد: ايران از نوع ناوگان جديدي كه در بازار اقتصادي جهان استفاده مي‌شود محروم است. حمل‌ونقل اثر مستقيم در قيمت تمام‌شده كالا و مواد اوليه كارخانه‌ها و صادرات ايران دارد. اينها مسائلي است كه بايد به آن توجه كرد. نمي‌توانيم كشور را از اين امكانات محروم كنيم به بهانه ساخت و توليد داخل. آسيب‌هاي ناشي از آن براي كشور بسيار بيشتر خواهد بود. اين مقام مسئول خطاب به منتقدان سفارش ساخت كشتي، با بيان اينكه بهتر است حب‌وبغض‌ها را كنار بگذاريم، مي‌گويد: با حرف نمي‌توان كشتي ساخت. فعاليت هر كشتي مي‌تواند صدها نفر را به كار مشغول كند. خريد كشتي ايجاد بي‌كاري نمي‌كند، برعكس توليد اشتغال ماندگار مي‌كند؛ بنابراين اجازه دهيد ناوگاني كه برند ايران در جهان است، زنده بماند. ديروز كه گروه صنایع سنگین هیوندای، بزرگ‌ترین گروه کشتی‌سازی جهان، اعلام کرد قرارداد ساخت کشتی‌های کانتینری مگاسایز ۱۴هزارو ۵۰۰ TEU و تانکرهای حمل مشتقات نفتی و محمولات شیمیایی ۴۹هزارتنی را با تأمین مالی بانک‌ها و شرکت‌های کره‌ای با کشتی‌رانی جمهوری اسلامی ایران به ‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های کشتی‌رانی خاورمیانه در سئول منعقد کرده است، هنوز هم فضا درباره اين اتفاق در داخل ملتهب است. به گزارش روابط‌عمومي كشتي‌راني ايران، براساس این گزارش، به درخواست کشتی‌رانی جمهوری اسلامی ایران و به ‌منظور توسعه صنایع کشتی‌سازی ایرانی، در کنار این قرارداد، شرکت کشتی‌سازی گروه صنایع سنگین هیونداي (HHI) برنامه تبادل نظر و پیگیری همکاری فنی با یکی از یاردهای کشتی‌سازی داخلی را در دستور کار خود قرار داده است. این گزارش می‌افزاید کشتی‌های کانتینری سفارش‌شده، ابعادی برابر با ۳۶۶ متر طول، ۴۸.۲ متر عرض و ۲۹.۹ متر ارتفاع داشته و تانکرهای حمل مشتقات نفتی و محموله‌هاي شیمیایی، ۱۸۳ متر طول، ۳۲.۲ متر عرض و ۱۹.۱ متر ارتفاع دارند. کشتی‌های کانتینری در یارد‌های کشتی‌سازی HHI و تانکرهای حمل مشتقات نفتی و محموله‌هاي شیمیایی در یاردهای HMD در شهر اولسان کره، منطبق با آخرین استانداردهای سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)، شامل مقررات محدودکننده انتشار گازهای NOX ساخته می‌شوند.کشتی‌های کانتینربر سفارش‌شده در نوع خود اولین شناورهای نسل جدید با چنین ابعادی است که در اختیار ناوگان ملی جمهوری اسلامی قرار می‌گیرد. براساس این قرارداد اولین کشتی در نیمه اول سال ۱۳۹۷ تحویل خواهد شد. همچنین تأمین مالی این پروژه، نخستین مدل فاینانس برای شرکت‌های ایرانی در دوران پسابرجام است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.