از مردم عذرخواهی کنیم
رضا غیبی
عذرخواهی از خطا و پاسخگویی در برابر پرسشگران؛ این بخشی از مطالبات مردم جامعه در برابر اتفاقات ناخوشایندي همچون فساد مالی از مسئولان است. این موضوع اما کمتر رنگ عمل به خود دیده است تا افکار عمومی سرگردان در میان تحلیلهای رنگارنگ سرگیجه بگیرند. در چنین شرایطی که کشور از نبود این فرهنگ سیاسی رنج میبرد و اعتماد عمومی در حال خدشهدارشدن است، روشنفکران و افراد فرهیخته جامعه از هر قشری، وظیفه سنگینی بر دوش دارند. ترویج پاسخگویی و عذرخواهی در برابر خطا؛ این همان وظیفه سنگین مورد اشاره است تا از این رهگذر بتوان فرهنگ عذرخواهی و پاسخگویی را ترویج کرد. لازمه ترویج این فرهنگ در جامعه و متعاقب آن اصلاح فرهنگ سیاسی کشور، انقلاب درونی افراد و گامنهادن در مسیر پاسخگویی و عذرخواهی پس از خطاست. امروز که شاهد گرهخوردن حوزه فرهنگی کشور با فساد اقتصادی در صندوق ذخیره فرهنگیان هستیم (با تأکید بر اطلاعنداشتن دستاندرکاران و عوامل سریال شهرزاد) فرصت مناسبی است تا چهرههای شناختهشده و مورد احترام مردم که بدون اطلاع از چگونگی تأمین منابع این پروژه در تولید آن سهم داشتند، آغازگر این راه باشند. بیگمان این اقدام اندک تسکینی خواهد بود بر آلام بیشمار فرهنگیان کشور که با انتشار خبر فساد هشت هزارمیلیاردی در صندوق ذخیره فرهنگیان سرخوردهتر از هرزمان دیگری روزگار سپری میکنند. عذرخواهی از فرهنگیان یا به عبارت دیگر قابل احترامترین قشر جامعه که در تربیت ما و فرزندان ما نقش بسزایی داشته و قربانی بسیاری از نابرابریها هستند، حق مسلم آنهاست. بیگمان تعرض به منابع فرهنگیان آثار بهمراتب زیانبارتری نسبت به دیگر منابع نامعلوم دارد و این تعرض در کنار سیاستهای اقتصادی بازار آزاد که فرهنگ مصرفگرایی مفرط را در جامعه رواج داده است میتواند زمینهساز ناهنجاریهای گسترده اجتماعی در کشور باشد. بیتفاوتی روشنفکران و هنرمندان در برابر فساد یا قرارگرفتن در جایگاه وکیلمدافع (برای اثبات بیگناهی خود و فرار از عذرخواهی) به معنای کاملشدن زنجیره تولید فساد است. رواج مصرفگرایی در اقتصادی که کاریکاتوری از سیاستهای اقتصادی بازار آزاد است، با دامنزدن به آن از سوی رسانهها و تبدیلشدن هنرمندان به نماد مصرفگرایی، زیادهخواهی در جامعه را افزایش میدهد. این زیادهخواهی در سطوح خرد بهصورت افزایش جرم و جنایت و در صورت کلان بهصورت فسادهای سازمانیافته نمود پیدا میکند تا باز هم شاهد دستاندازی افراد سودجو به ثروتهای ملی باشیم. خروج منابع ملی از چرخه تولید موجب افزایش بیکاری، مشکلات معیشتی، افسردگی، خودکشی، فقر، فحشا، پناهبردن به افیون و اعتیاد، فرار مغزها و افزایش چشمگیر جرم و جنایت میشود. این تمام آن اتفاقاتی است که بهواسطه فساد اقتصادی رخ میدهد و تأثیرگذاری آن در بین قشر زحمتکش جامعه از جمله فرهنگیان، بیشتر از سایر اقشار است. دفاع از فساد در صندوق ذخیره فرهنگیان با تابلو دفاع از تولید محصولات فرهنگی طنز تلخی است که این روزها شاهد آن هستیم. به باور نگارنده، تولیدکنندگان و عوامل سریال شهرزاد بهدنبال ساخت یک اثر فرهنگی بودند و از چگونگی تأمین هزینههای تولید و دستمزدهای چندصدمیلیونی و میلیاردی آن اطلاع نداشتهاند، چراکه ساخت فاخرترین اثر سینمایی تاریخ با منابع غارتشده نیز یک کار غیرفرهنگی است، شهرزاد که جای خود دارد. پس شاید بیراه نباشد انتظار داشته باشیم قشر فرهنگی درگیر این سریال بهعنوان یکی از گروههای مرجع به رسالت خود عمل کرده و با عذرخواهی از مردم و بهخصوص فرهنگیان، قدم نخست برای رشد این فرهنگ را بردارند. عذرخواهی، رسالت آنهاست و البته پاسخ به سؤالهای بیجواب این روزهای مردم وظیفه آنها.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.