جنگ سرد سایبری نبردی تمامعیار
به عقیده بسیاری از کارشناسان، با توجه به حوادث و تحولات اخیر در سطح روابط بینالملل، انسان در آستانه تجربه وقوع اولین جنگ جهانی سایبری تاریخ است. آمار نشان میدهد، حملات DDos، در سال گذشته، افزایش قابل توجهی داشته است. در اواسط ماه اکتبر نیز حملاتی به زیرساختهای اینترنت رخ داد که بسیاری از کارشناسان، آنها را بزرگ، طولانی و پیچیده، توصیف کردند. حال، محققان مدارک و سرنخهایی به دست آوردهاند که احتمال دولتیبودن این حملات را تا حدود زیادی منتفی میکند؛ اما نکته یادشده، نمیتواند از نگرانیهای موجود بکاهد. پیش از وقایع پاییز امسال، بسیاری از متخصصان معتقد بودند هدررفتن مزیتهای تکنیکی هکرهای مستقل، نتیجه هکهای موفق دولتی در سالهای پیاپی بوده است. حال، شاهد استفاده دولتها از اسناد بهسرقترفته در حملات هکری، به عنوان اهرم فشار هستیم. سرقت و انتشار ایمیلهای مقامات کمیته ملی حزب دموکرات آمریکا، از مصادیق مهم این امر محسوب میشود. برخی محققان معتقدند مقابلهبهمثل مخفیانه آمریکا، این حمله بزرگ به زیرساختهای اینترنت را سبب شده است و این حادثه میتواند یک انتقام یا زورآزمایی باشد. در این میان، کلیدیترین بحثی که میان متفکران مطرح است، امکان تبدیل این جنگ سرد سایبری به نبردی تمامعیار و همهجانبه در فضای دیجیتال و مجالی برای آزمودهشدن توانمندیها و نقاط قوت هریک از بازیگران اصلی درگیر جریان این جنگ جهانی سایبری است. بهطور حتم، این جنگ فقط به حملات اختلال سرویس توزیعشده ختم نخواهد شد و خسارات فراوانی به زیرساختهای حیاتی وارد میکند. بسیاری از استراتژيستها تلفات غیرنظامی نبردهای جدید را از انواع کلاسیک جنگ، بیشتر میدانند. جنگ، زیرساختهای اساسی کشورهای درگیر را نابود میکند. علت قطعی تبدیل آمریکا به ابرقدرت پس از جنگ دوم جهانی، مصونماندن زیرساختهای صنعتی و اقتصادی این کشور، از شعلههای جنگ یادشده است. درحالیکه اروپا در جریان این جنگ بزرگ، تقریبا با خاک یکسان شد. قطعا دستیابی به زیرساختهای حیاتی و تخریب آنها از طریق فضای مجازی، بهمراتب، از روشهای قدیمی و مستقیم نظامی، ساده و کمهزینهتر است. در حملههای سایبری، مانع طبیعی و مزیت جغرافیایی معنای خود را از دست میدهد. بههمیندلیل، بسیاری از سیاستمداران و مقامات ارشد جهان، به فکر توسعه سیاست و فناوریهای محدودکننده حملات سایبری، افتادهاند. باوجوداین، آسیبپذیری شرکتهای سرویسدهنده اینترنت و خدمات ارتباطی، همواره اهدافی مهم و اساسی برای دشمنان در جریان جنگهای سایبری، باقی خواهند ماند. جنگ سرد سایبری، به دلیل مجازیبودن و ماهیت نامحسوس خود تا زمان نامشخصی بر سر منافع متعارض بازیگران اصلی این عرصه، به صورت پنهانی، ادامه خواهد داشت. این بازیگران، به عنوان قدرتهای سنتی جهان در عصر حاضر، شامل کشورهای عضو پیمان ناتو، چین و روسیه میشوند؛ اما فقدان محدودیتهای فضای فیزیکی در جنگهای سایبری، امکان ورود بازیگران جدیدی را نیز به این عرصه، فراهم میکند. در این معادلات، گرچه کشورهای بیطرفی مانند هند، ظاهرا در حاشیه به نظر میرسند، اما قابلیت ورود به این درگیریها را دارند. در فضای پستمدرن جهان امروز، مؤسسات تجاری، از دیگر اهداف بزرگ کشورهای درگیر محسوب میشوند. این مؤلفه، میتواند تا حدود زیادی متجلی مفهوم رقابت اقتصادی در چارچوب جنگ الکترونیک باشد؛ به عبارت دیگر، در طول جنگ سایبری، بسیاری از هکرها، با مغتنمشمردن فرصت، دست به سرقتهای کلان مالی و اطلاعاتی خواهند زد. از سوی دیگر، این فضای پرآشوب و هرجومرج، بستری مناسب برای فعالیت گروههای تروریستی نیز فراهم میکند. با توجه به توالی حوادث در ماههای اخیر و شکلگیری معادله پیشبینیپذیر در عرصه جنگ اطلاعات، بهجرئت میتوان وقوع جنگ جهانی سایبری را قریب و اجتنابناپذیر دانست. به عقیده بسیاری از کارشناسان، جنگ یادشده، در صورت وقوع، اکثر کشورهای جهان را درگیر میکند و فضای مجازی، عرصه قدرتنمایی کشورهای توسعهیافته در حوزه سایبری خواهد شد. آسیب به زیرساختهای حیاتی، مانند شبکههای برق و آب، حملونقل و نیروگاههای هستهای، تحت این شرایط، امری اجتنابناپذیر است. امکان هک و ایجاد اختلال در زیرساختهای رفاهی، صنعتی و حیاتی در جوامع امروزی، میتواند در برخی موارد، حتی سبب مرگ هزاران شهروند غیرنظامی شود و همین امر را میتوان مبین عواقب دهشتناک وقوع چنین درگیریهایی دانست. به طور حتم، در یک جنگ سایبری، خساراتی که مردم عادی متحمل میشوند، با نظامیان و صنایع دفاعی، قابل قیاس نیست. به عقیده بسیاری از کارشناسان حوزه سیاسی، جامعه جهانی در یکی از کلیدیترین برهههای خود قرار دارد؛ دورهای که کشورها با وقتشناسی و آگاهی و برنامهریزی، میتوانند در همه جنبهها جهشهای درخور توجهی را تجربه کنند. در پی همین نظریه، میتوان جنگ سایبری پیشرو را بستری برای ظهور قدرتهای جدید در سطح جهان دانست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.