قراردادهای جدید نفتی فرصتی تاریخی برای توسعه صنعت نفت
با توجه به حضور پیدرپی شرکتهای نفتی و هیأتهای بلندپایه اقتصادی به ایران و برآورد آنها از شرایط و بازار اقتصادی ایران برای سرمایهگذاری، بر آن شدیم تا بار دیگر ذرهبین خود را بر این قراردادها قرار داده و به موشکافی و بررسی از منظر دیگر بپردازیم. قراردادهای ای.پی.سی موسوم به قراردادهای جدید نفتی، این روزها محل بحث بسیاری از متخصصان و البته نمایندگان مجلس است؛ افرادی که خواسته یا نا خواسته و شاید با حب و بغضهای شخصی تبدیل به سرعتگیرهایی در مسیر تأیید این قراردادها شدند تا به نحوی این قراردادها به سرمنزل مقصود نرسند؛ البته با تدبیر بهموقع و استدلالهای منطقی شیخالوزرا و متخصصان و کارشناسانی که در قالب چندین کمیته به بررسی این قراردادها میپرداختند، موفق به کسب رضایت مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شدند. در همین زمینه گفتوگویی داشتیم با منصور معظمی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و معاون سابق برنامهریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزیر نفت که در ادامه میخوانید.
با توجه به شرایط پساتحریم، قراردادهای جدید نفتی چه نقشی در صنعت نفت میتواند ایفا کند؟ قراردادهای ای.پی.سی موسوم به قراردادهای جدید نفتی را نمیتوان در زمره یک قرارداد نهایی و اجرائی دانست؛ چنانچه در تمام دنیا در همه در بنگاهها برای ایجاد ارتباط با طرف قرارداد در قالب یک قرارداد انجام میشود. صنعت نفت نیز از این قاعده مستثنا نیست. ایران و صنعت نفت آن نمیتواند خارج از این قاعده عمل کند و باید برای مشارکت با طرف خارجی قراری را تعیین کرده تا شرایط مشارکت سرمایهگذار مشخص شود؛ بهعبارتدیگر قراردادهای جدید نفتی را میتوان به عنوان یک چارچوب همکاری بین شرکت ملی نفت ایران و پیمانکاران داخلی و خارجی قلمداد کرد. ارزیابیتان از نوع نگاه وزارت نفت به پیمانکاران داخلی در این نوع قراردادها چیست؟ به جرئت میتوان گفت وزارت نفت در این قراردادها جایگاه بسیار مطلوبی برای پیمانکاران داخلی در نظر گرفته است؛ چراکه براساس مفاد این قراردادها شرکتهای خارجی موظف به انتخاب یک پیمانکار داخلی همکار هستند، درحالیکه شرکتهای داخلی از پیروی از چنین رویهای معاف هستند؛ البته تمامی این مفاد و قوانین را در شرایطی میتوان مفید و مثمر ثمر دانست که به آنها عمل شود و در قالب یک ایده یا یک حرف باقی نماند. بنابراین میتوان قراردادهای جدید نفتی را نوعی فرصت برای توسعه این صنعت تلقی کرد؟ بله. به شرط عملکردن، میتوان قراردادهای جدید نفتی را فرصتی برای تجهیز شرکتهای داخلی دانست؛ چراکه براساس این قراردادها شرکتهای داخلی در صورت دردستداشتن سرمایه و تکنولوژی میتوانند در قالب کارفرما، قبول پروژه کنند، اما شرکتهای خارجی برای قبول کار و پروژه در ایران باید حتما یک شرکت ایرانی را در قالب همکار انتخاب کنند؛ بهاینترتیب قراردادهای جدید نفتی را میتوان فرصتی برای رشد تکنولوژی صنعت نفت در عین استفاده از سرمایه خارجی دانست. بیشک این مشارکتها به نفع صنعت نفت ایران است. به عقیده شما برخورد وزارت نفت در پایش و انتخاب پیمانکاران باید به چه نحوی باشد؟ وزارت نفت باید سنگینی سختگیریهای خود را به سوی شرکتهای خارجی سوق داده و بسترهای لازم و کافی را برای حضور و توسعه شرکتهای داخلی فراهم کند. این در حالی است که در قراردادهای E&P شرایط به نحو قراردادهای ای.پی.سی نبود؛ بنابراین فرصت بهوجودآمده در پساتحریم را باید غنیمت شمرده و تمرکز خود را بر انتقال تکنولوژیکی بگذاریم. به دلیل هشت سال تحریمهای ظالمانه تقریبا سرمایهگذاری در صنعت نفت انجام نشد و ما مشکلات بسیار زیادی داشتیم که رد پای آن را میتوان در شرایط کنونی نیز دنبال کرد. از طرفی کشور در شرایطی است که منابع کافی برای سرمایهگذاری در اختیار ندارد. پس چرا نباید از فرصت بهوجودآمده برای جذب سرمایه و فناوری لازم استفاده کنیم. بهاینترتیب میتوان گفت قراردادهای جدید نفتی فرصتی است تاریخی برای توسعه صنعت نفت، خودباوری و بلوغ شرکتهای ایرانی با استفاده از تکنولوژی و سرمایه خارجی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.