سفر نماینده جشنواره برلین به ایران، حاشیهساز شد
ضبط چمدان فیلمهای «لویکه» در فرودگاه
شرق: «آنکه لویکه» (Anke Leweke) نماینده جشنواره برلین مدتهاست که پیش از برگزاری جشنواره برلین برای دیدن آثار سینمای ایران و انتخاب آنها برای جشنواره به ایران سفر میکند. این سفر 10ساله همیشه با هیاهویی خاص همراه بوده و بسیاری از کارگردانان و تهیهکنندگان سینمای ایران سعی دارند در مدت اقامت او در ایران فیلمهایشان را معرفی کنند. برخی حضور او در ایران و انتخاب فیلم به این شکل را نوعی احترام جشنواره فیلم برلین به سینمای ایران میدانند و البته حضور پررنگ سینمای ایران در جشنواره فیلم برلین میتواند تا حدی گویای این موضوع باشد که همواره سینمای ایران جایگاهی خاص در این جشنواره شهیر بینالمللی دارد. اما سفر «آنکه لویکه» اینبار با حواشی بسیاری همراه بود. آنکه لویکه که مدتی قبل به همراه نوشآفرین دستوری، مترجم و مشاور برای انتخاب فیلمهای ایرانی به کشورمان سفر کرده بود، صبح یکشنبه هفتم آذر زمانی که قصد ترک ایران را داشت، نتوانست ایران را ترک کند. ظاهرا در دقایقی پیش از پرواز و در آخرین چک در فرودگاه، پاسپورت دستوری از او گرفته میشود و در این وضعیت لویکه نیز تصمیم میگیرد سوار هواپیما نشود. بعد از این مرحله، چمدانهای هر دوی آنان بازرسی میشود. چمدان پر از فیلم لویکه از فیلمها خالی میشود و آثاری که او برای بازبینی انتخاب کرده بود، از او گرفته میشود. به لویکه گفته شده بود مشکلی برای ترک ایران ندارد و از قرار معلوم او میباید دوشنبه هشتم آذر ایران را ترک کرده باشد. اما دستوری با وجود آنکه دارای پاسپورت آلمانی است و سالهاست به عنوان پزشک در آلمان زندگی میکند، فعلا تا زمانی که بررسیها درباره او صورت بگیرد، امکان خروج از ایران ندارد و پاسپورت او ضبط شده. دستوری، با تأکید بر اینکه هیچ دلیل روشنی به او اعلام نشده به «سینماسینما» گفت: «ساعت پرواز ما 7:10 صبح یکشنبه هفتم آذر بود. همه امور به شکل طبیعی پیش رفته بود تا آنکه در مرحله چک نهایی، اجازه داده نشد من سوار هواپیما شوم». او ادامه داد: «وقتی خانم آنکه با شرایطی که برای من به وجود آمده بود روبهرو شدند، تصمیم گرفتند سوار هواپیما نشوند». دستوری افزود: «من سالهای سال برای امور مربوط به جشنواره به ایران میآمدم و هیچگاه مسئلهای برایم ایجاد نشده بود. امسال این چهارمینبار بود که به ایران آمده بودم و برای همین سؤال بزرگی در ذهن دارم که دلیل ضبط پاسپورت من چه میتواند باشد».او در پاسخ به اینکه بعد از آنکه موفق به حضور در پرواز نشد، چه اقدامی انجام داد، گفت: «مراحل قضائی را طی کردم و دو، سه ساعتی هم به برخی سؤالها پاسخ دادم. با وجود آنکه برخوردها در جریان این سؤال و جوابها با من خیلی خوب بود، اما در نهایت وقتی از آنان پرسیدم وضعیتم چطور خواهد شد، جواب دادند فعلا باید در ایران برای ادامه بررسیها منتظر باشم». بعد از آنکه، آنکه لویکه و دستوری از پرواز بازماندند، چمدانهای آنان بررسی شدند که در این مرحله فیلمهای موجود در چمدان لویکه ضبط شد. دستوری درباره وضعیت این فیلمها گفت: «فیلمها از ما گرفته شد و اصلا نمیدانیم چه شرایطی دارند».به گفته دستوری این موضوع نیاز به بررسی بیشتر دارد و ظاهرا چند روز آینده خبرهای بیشتری درباره جزئیات چرایی پروازنکردن او به آلمان منتشر خواهد شد. دلیل اصلی اینکه چرا لویکه و مترجمش در سفر اخیر با مشکل مواجه شدهاند، خیلی مشخص نیست اما ظاهرا وجود فیلمی از یکی از کارگردانهای سینمای ایران که فاقد مجوزهای لازم بوده، دلیل توقیف این فیلمها بوده است. هنوز اطلاعات دقیقی دراینباره در دست نیست و بهزودی ابعاد دیگری از این اتفاق مشخص خواهد شد. جشنواره فیلم برلین از آن دست جشنوارههایی است که هر سال سینمای ایران نقش پررنگی در آن ایفا کرده و جوایز معتبری از این جشنواره را به خود اختصاص داده است. سال گذشته سینمای ایران با چهار نماینده حضور پررنگی در جشنواره فیلم برلین داشت. علاوه بر فیلم سینمایی «اژدها وارد میشود» ساخته «مانی حقیقی» در بخش رقابتی، «لانتوری» به کارگردانی «رضا درمیشیان» در بخش پانورما، دو فیلم «رویای دم صبح» ساخته «مهرداد اسکویی» و «والدرما» اثر «مجید برزگر» برای مخاطبان جوان، به نمایش درآمدند. لویکه کیست؟ آنکه لویکه، متولد 1962 در دوسلدورف آلمان است و در رشته حقوق در برلین تحصیل کرده. از سال 1988 تا 1992 در یک رادیوی محلی در یک برنامه فرهنگی مشارکت کرد و پس از آن بدل به یک منتقد سینمایی آزاد شد و در نشریات مختلف و برنامههای تلویزیونی قلم زد. او از سال 2002 عضو هیأت انتخاب بخش مسابقه و نیز بخش انجمن بینالمللی فیلم جوان جشنواره برلین است. لویکه هر سال با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ایران سفر و مدتی برای تماشای خیل عظیم فیلمهای ایرانی در کشورمان اقامت میکند. او به عنوان نماینده رسمی جشنواره فیلم برلین تعدادی فیلم را برای شرکت در این رقابت سینمایی انتخاب میکند و البته معیار انتخاب این فیلمها داشتن مجوزهای لازم و قانونی از وزارت ارشاد برای ارسال آنها به جشنواره فیلم برلین است. افق مبهم سینمای جشنوارهای؟ ضبط «چمدان» نماینده جشنواره فیلم برلین میتواند دلایل بسیاری داشته باشد. یکی از آنها شاید در راستای قطع رویه بلندمدت سینمای جشنوارهای در ایران تفسیر میشود. البته سایر جشنوارههای معتبر دنیا برای انتخاب فیلمها به شیوه جشنواره برلین عمل نمیکنند و عموما فیلمسازان به شکل مستقیم با پرکردن فرم ورودی در آنها شرکت میکنند. بسیاری نسخه DVD یا VHS فیلم را برای بازبینی از طریق پست ارسال میکنند. با شروع سال جدید میلادی، سینمای ایران حضور خود را با فیلمهای جدید در جشنوارههای خارجی شروع میکند. هر سال در ماه فوریه «جشنواره بینالمللی فیلم برلین» به عنوان یکی از مهمترین جشنوارههای سینمایی برگزار میشود. این جشنواره در کنار «کن» و «ونیز» در قاره اروپا اهمیت بسزایی دارد. به نظر میرسد با توجه به اتفاقی که یکشنبه نهم آذر در فرودگاه امام افتاد، باید منتظر ماند و دید سینمای ایران امسال هم در این جشنواره حضور پرباری خواهد داشت یا خیر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.