|

روسیه و تغییر استراتژیک در سوریه

روسیه می‌گوید هدفش از شروع دوباره حملات هوایی به اطراف حلب بمباران مواضع «تروریست‌ها» در سوریه است. مسکو می‌گوید هواپیماهای جنگی‌اش که برای نخستین‌بار از ناو هواپیمابر موجود در سواحل سوریه پرواز می‌کنند، قصد ندارند به خود شهر حلب حمله کنند. بااین‌حال، حضور روسیه موجب تغییر توازن قوا شده است. تقریبا انتظار چنین حملاتی می‌رفت چون تا چند ماه دیگر رئیس‌جمهور جدیدی در آمریکا بر سر کار خواهد آمد. تصمیم ناگهانی روسیه برای حمله نظامی به سوریه در سال 2015 به مثابه حرکتی تعیین‌کننده در جنگ سوریه بود. البته سال‌هاست بین روسیه و سوریه روابطی استراتژیک برقرار است. بسیاری از افسران سوری از روسیه سلاح و آموزش دریافت کرده‌اند. تصمیم روسیه و ارائه کمک‌های نظامی این کشور، دمشق را نجات داد، زیرا به‌شدت تحت فشار گروه‌های مخالف بود. در سال گذشته روسیه حتی نیروهای زمینی خود به همراه موشک‌هایش را به جبهه‌های سوریه فرستاد. سربازان و مسئولان سوری تاکنون بارها نقش روسیه را ستایش کرده‌اند و ممنون این کشور هستند که در موقع نیاز به کمک‌شان شتافته است. معمولا مقامات روسی می‌گویند دخالت‌شان برای جلوگیری از «پیشروی پرچم‌های سیاه» ‌مربوط به تشکیلات داعش در سوریه و به‌ویژه دمشق است. اما حمایت از اسد بخش دیگری از تحرکات روسیه را در چند جبهه نشان می‌دهد. هم‌اکنون روسیه از یک بازیگر محدود در سوریه به یکی از مهم‌ترین قوای اثرگذار تبدیل شده که حضورش بازتابی در کل منطقه داشت. مقامات آمریکایی هشدار می‌دهند دخالت روسیه در سوریه می‌تواند موجب تکرار حوادث افغانستان شود که در نهایت به شکست سخت و پرهزینه شوروی در دوران جنگ سرد منجر شد. برخی مقامات عرب طرفدار مخالفان سوریه نیز در اظهارات خود نسبت به حمایت پوتین از اسد ابراز شگفتی می‌کنند. مهم‌ترین هدف روسیه در سوریه حفظ بندر طرطوس - تنها منفذ روسیه در دریای مدیترانه- و پایگاه هوایی حمیمیم است که به تازگی در شمال غربی این کشور تأسیس کرده است. این تنها پایگاه هوایی روسیه در منطقه خاورمیانه است. در اکتبر گذشته پارلمان روسیه توافق‌نامه مفتوحی را تصویب کرد که به موجب آن، به روسیه اجازه داده می‌شود هرگونه کالا یا افرادی را بدون دخالت مقامات سوری به این کشور وارد یا از آن خارج کند. گفته می‌شود این یک توافق‌نامه سری است که از یک سال پیش درحال اجراست. سال گذشته روسیه تحرکات نظامی گسترده‌ای در سوریه داشت؛ ازجمله سیستم‌های پیشرفته موشکی خود را به میدان نبرد فرستاد. همچنین رسانه‌های روسی گزارش‌هایی درباره نیروهای ویژه این کشور در کنار ‌هزاران نفری پخش کردند که در خدمت شرکت‌های اسلحه‌سازی کار می‌کنند. روسیه ائتلاف خود با سوریه را طرف پیروز در جنگ با داعش معرفی می‌کند و بازپس‌گرفتن شهر تدمر که به مقر نیروهای روسیه تبدیل شد، دلیل دیگری بر این مدعاست. قدرت‌نمایی برای روسیه این قدرت‌نمایی اهمیتی بیشتر از خود جنگ در سوریه دارد. روسیه از طریق این حملات سعی می‌کند جایگاه ژئواسترات‍ژیک خود را بین نیروهای موجود جهانی تقویت کند و خود را برابر با ایالات متحده آمریکا نشان دهد. مذاکرات بی‌پایان بین وزیران خارجه آمریکا و روسیه درباره حل دیپلماتیک بحران سوریه تقریبا نگاه‌ها را از همکاری‌های گسترده نظامی و تبادل اطلاعات بین آمریکا و روسیه باوجود تحریم پنتاگون منحرف کرد. روسیه تلاش می‌کند نقشه راه منطقه اوکراین و پیرامون آن را از نو ترسیم کند. روسیه همچنین خود را در یک جنگ سرد با ناتو می‌بیند. هنگامی که در مارس گذشته روسیه اعلام کرد «بخش اعظم» نیروهایش را از سوریه خارج می‌کند، بلافاصله گفت‌وگوهای بین روسیه و سوریه به مناقشاتی تند تبدیل شد؛ اتفاقی که می‌رفت تا ایران خلأ آن را پر کند. اکنون برخی می‌گویند ممکن است متحدان رئیس‌جمهوری روسیه روزی از اسد دست بکشند، اما تاکنون آنها بر این اصرار دارند او دارای محبوبیت مردمی بوده و بنابراین به نفع‌شان است در قدرت باقی بماند. حال دونالد ترامپ رئیس‌جمهور جدید آمریکا باید خود را برای مشارکت در این ائتلاف و مبارزه با داعش و جبهه النصره طرفدار القاعده آماده کند. اسد می‌گوید در چنین صورتی ترامپ «متحد طبیعی» ما خواهد بود. به‌هرحال، دخالت روسیه در سوریه اقدامی از سوی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور این کشور، بود. رهبران غربی می‌گویند او از یک فرصت محدود به نحو احسن استفاده کرد تا منافع خود و متحدانش را حفظ کند. منبع : بی‌بی‌سی عربی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.