|

پرده‌ها برافتاده است

بابک زمانی . متخصص مغز و اعصاب

پروفسور «لانگ»، مدیر یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های مغز و اعصاب کانادا که یکی از بزرگ‌ترین استادان بین‌المللی است، اخیرا بازنشسته شد. برای جانشینی او اگرچه چندین استاد معروف در مقیاس بین‌المللی و بسیار باسابقه در آن گروه وجود داشت، ولی برای انتخاب بهترین رئیس، طبق معیارهای اعلام‌شده، فراخوان بین‌المللی داده شد و درنهایت هفته گذشته بعد از بررسی داوطلبان، یک پروفسور اسپانیایی از بارسلون برای مدیریت آن گروه انتخاب شد. در این انتخابات رأی جایی نداشت. پنج سال پیش در جریان انتخاب مدیر گروه مغز و اعصاب در یکی از دانشگاه‌های بزرگ کشور که منجر به انتخاب این حقیر سراپا تقصیر شد، همه اعضای گروه در یک اتاق دربسته جمع شدیم و درحالی‌که هرکس یک رأی داشت، به صورت کاملا آزاد و با رأی مخفی انتخابمان را از بین من و یک کاندیدای دیگر که او هم یکی از ما ۹ نفر بود، انجام دادیم و بنده با شرایطی کاملا آزادانه که بعدا کسی اعتراض نکند، انتخاب شدم. در انتخابات ما حرفی از شرایط سنی، درجه بالایی از تجارب کاری تحقیقاتی و مدیریتی در دوره‌های مدیریت آموزشی، داشتن یک مدرک از علوم پایه، تجربه کار در بخش‌های خارج از کشور، سابقه عضویت و احیانا داشتن مسئولیت در یک یا چند مجمع بین‌المللی، سابقه ارتباط با مقامات دولتی، رسانه‌ها و احیانا مجامع دانشگاهی غیرپزشکی، هیچ‌کدام نه مطرح بود و نه اشاره‌ای به آن می‌شد تا چه برسد به اینکه دانشکده طبق یک ضابطه تدوین‌شده برای ریاست بر ما خواهان حداقلی از حداقل برخی از معیارهای یادشده باشد. بنابراین ما 9 نفر که هیچ‌کدام از آن حداقل‌ها را نداشتیم هیچ احتیاجی نمی‌دیدیم که به شهر یا کشور مراجعه کنیم یا فراخوان بدهیم. اصلا طبق ضوابط مجاز به چنین درخواستی از دانشکده خودمان نبودیم. فراخوان جهانی هم که از نظر ما مثل پروژه آپارتمان‌سازی نه در ماه که در مریخ به نظر می‌رسد و گوینده را محکوم به تزریق آمپول‌هایی می‌کند که باید ماهانه تزریق شوند! خدا را شکر که ما به‌عنوان یک ملت به ارزش و اعتبار و بهای مدیریت حداقل در یک کار آموزشی پی بردیم و سالانه‌ میلیاردها تومان بابت آن می‌پردازیم ولو این موضوع تنها در فوتبال درک شده باشد که با پرداخت پول حل‌نشدنی است و نتایج آن را با هر سطح فرهنگی هم می‌توان به‌زودی و با چشم ملاحظه کرد و لذت برد و بوق‌ها و فشفشه‌ها را به اهتزاز درآورد! شاید در آینده روزی برسد که اهمیت مدیریت آموزشی را در کارهایی بسیاربسیار پیچیده‌تر هم درک کنیم، کارهایی مثل نحوه آموزش بیماری‌های مغز و اعصاب که برای استخدام مدیر و مربی آن به‌جای پول باید از عنصری بسیار نایاب‌تر به نام فرهنگ خرج کرد و نتایج کار هم شاید اگر به‌درستی انجام شود، در دهه‌های پیش‌رو به‌درستی آشکار نشوند! پروسه انتخاب یک مدیرگروه در یک کار کاملا تخصصی ظرایف و پیچیدگی‌هایی بسیار بیشتر از اینها دارد. مدیر یک آکادمی درعین‌حال محمل انتقال سنت‌ها و تجربیات در آن مکتب است، بنابراین بعد از انتخاب نباید و نمی‌توان با سرعت او را تغییر داد مگر اینکه بیماری یا مرگ یا بازنشستگی او را از این کار بازدارد و همین موضوع هم بر دشواری انتخاب می‌افزاید و این در حالی است که امروزه گروه تحت مسئولیت او و اعضای هیأت ‌علمی دائما در حال تغییر و در ابعادی بین‌المللی در حال چرخش و گردش هستند. برعکس در شرایط ما اساسا مدیران گروه‌ها که البته بر مبنای درستی هم انتخاب نشده‌اند، به شکل دوره‌ای تنها در همان گروه باید تغییر کنند، اما اعضای گروه مثل اسباب و اثاثیه بیمارستان‌ها دهه‌های عمر و کار خود را تنهاوتنها در یک مرکز می‌گذرانند و نه‌تنها اعضای هیأت ‌علمی تغییر نمی‌کنند، بلکه حتی اجازه چرخش را به دستیاران هم که باید طبق ذات آموزشی‌شان گل هر باغی را ببویند، نمی‌دهند و البته هیچ‌کس هم گویا متوجه نیست آرامشی که در این سکون احساس می‌شود نوعا بدوی است. می‌گویند دکتر «زمانی» این مطالب خاص علمی را چرا در رسانه‌های عمومی می‌نویسی، خوب نیست پرده‌ها بر افتد. می‌گویم پرده‌ها مدت‌هاست که بر افتاده و همه در کار پزشکی نظر می‌افکنند، پس بگذار معلوم شود که زیرساخت‌های ما با آنچه که واقعا و حقا از پزشکان انتظار دارند، چه تفاوت‌های عمیقی دارند؛ دره‌هایی عمیق خارج از دسترس این عرصه خاص که در مقیاس و فراخور همان عرصه‌های عام آن‌سوی پرده‌هاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.