مالزی و تعاونیهای کشاورزی
فاطمه پاسبان. کارشناس کشاورزی
براساس گزارش «بررسی اقتصاد تعاونی» در سال 2015، تعاونیهای بخش کشاورزی و صنایع غذایی، شامل همه فعالیتهای زنجیره ارزش کشاورزی بوده که در برگیرنده کشت محصولات کشاورزی و پرورش دام تا فراوری محصولات است. براساس اطلاعات جمعآوریشده برای بخش کشاورزی و غذایی از 771 تعاونی در 36 کشور در سال 2013، مشاهده میشود گردش مالی این تعاونیها، حدود 767.75 میلیارد دلار آمریکا بوده که حاکی از حجم فعالیت بالای این تعاونیها و حضور و سهم آنها در اقتصاد کشاورزی و ملی است. تعاونیهای بخش کشاورزی و غذایی که گردش مالی بالای 100میلیون دلار دارند، شامل 466 تعاونی بوده که در 30 کشور توزیع شدهاند و دارای حجم گردش مالی 756.05 میلیارد دلار آمریکا هستند. این ارقام، نشان میدهد تعاونیها در بخش کشاورزی و غذایی حضوری پررنگ دارند. تجربه کشورهای جهانی نشان میدهد تعاونیها به معنای واقعی، توانستهاند در ساماندهی و توسعه زنجیره عرضه محصولات کشاورزی موفق باشند. یکی از این کشورها، مالزی است؛ بخش کشاورزی کشور مالزی، در سال 2013 حدود 11.2 درصد تولید ناخالص داخلی را از آنِ خود کرده است. محصولات مهم کشاورزی مالزی، عبارتاند از: روغن پالم، کائوچو، کاکائو، برنج، چوب و فلفل. کشاورزی نقش مهمی در توسعه اجتماعی و اقتصادی مالزی دارد. کاشت و تولید محصولاتی کشاورزی مانند برنج، سبزیجات، میوهها، ماهی و محصولات دامی، منابع غذایی این کشور را فراهم کرده و از طرف دیگر، فرصتهای شغلی و درآمدی را برای مردم محلی فراهم میکند. نهضت تعاون در مالزی، اوایل قرن بیستم آغاز شده است. تعاونی در سال 1922 بهعنوان سیستمی اجتماعی و اقتصادی، جایگزین ساختار سرمایهداری در اقتصاد روستایی شد. قبل از ایجاد تعاونیها، وام از طریق قرضدهندگان انفرادی به کشاورزان داده میشد؛ بهطوریکه در این مبادله، همواره منافع اقتصادی بهنفع قرضدهندگان و به ضرر کشاورزان بود. تعاونیها، در آغاز به شکل تعاونی اعتبار و بازاریابی شکل گرفتند. پس از آن، به اشکال مختلف کاربردی شدند و تشویق به ایجاد تعاونی به کاهش فقر در مناطق روستایی کمک کرد. تعاونی بازاریابی، با هدف دستیابی به کنترل جریان کالاها در بازار ازسوی اعضا و محصولات آنها، شکل گرفت تا قیمت بازار و سود آن به دست خودشان، نه واسطهها، تعیین شود. (Abdul Hamid، 1977). اهداف شرکتهای تعاونی در ابتدا بر تشویق صرفهجویی، خوداتکایی و همکاری میان اعضا استوار بود. در اولین سال نهضت تعاونی، شش تعاونی اعتبار روستایی، دو تعاونی فروشگاهی و سه تعاونی خدماتی درخصوص ارائه خدمات دولتی برای وام، تأسیس شد. وضعیت تعاونیهای مختلف کشور مالزی به سه شکل است: 1) نهضت تعاونی در ساراواک در 3 می 1949 شروع شد. انواع این تعاونیها عبارتاند از: تعاونیهای اعتبار، مصرف، آسیاب برنج و تعاونیهای مدرسه. برخی از تعاونیها چندمنظوره هستند. 2) نهضت تعاونی در صباح که در سال 1959 آغاز شده است. تعاونیها در صباح، به صورتی موفقیتآمیز به فعالیتهای مختلف اقتصادی از قبیل: اعتبار، مصرف، خانهسازی، توسعه زمین، حملونقل، بارگیری و چوببری وارد شدهاند. 3) تعاونیهای زیرنظر سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی که فعالیت آنها شامل: اعتبارات محلی، عملیات چندمنظوره، آسیاب برنج، بازاریابی و اجرای پروژههای کشاورزی است. با توجه به اطلاعات ارائهشده از طریق انجمن تعاونیهای مالزی (MCSC)، در سال 2011 حدود 9074 تعاونی ثبتشده در مالزی وجود دارد که بیش از هفتمیلیون نفر، اعضا دارند؛ یعنی در حدود 25 درصد از کل جمعیت مالزی، عضو تعاونیها هستند. از نظر تعداد اعضا، بیشترین اعضا را تعاونی مصرفکننده دارد. همه اعضای تعاونی مصرف در پایان سال 2011، حدود 2.63 میلیون نفر بوده و تعاونی اعتبار دارای 1.91میلیون نفر عضو است. حجم معاملاتی تعاونی خدماتی، بیش از 14میلیارد رینگیت است. اعضای تعاونی کشاورزی در این کشور، 416 هزار نفر است که حجم معاملات آن، حدود 858 میلیون رینگیت در سال 2011 بوده است. نهضت تعاونی در مالزی در حال گسترش و توسعه است؛ به طوری که در سالهای 2005 تا 2009، تعداد تعاونیها، با نرخ متوسط 9.4 درصد، تعداد اعضا با نرخ 4.7 درصد، سرمایه با نرخ 8.2 درصد، دارایی با نرخ 20.8 درصد و گردش مالی و حجم مبادلات با نرخ 17 درصد در سال افزایش یافته است. سیاست دولت مالزی برای تعاونی در دوره 2002 تا 2010، پس از خدمات، صنعت و کشاورزی، رکن چهارم رشد اقتصادی بوده است. انتظار میرود، بخش تعاون در حدود پنج درصد از تولید ناخالص داخلی را در سال 2013 و 10 درصد تولید ناخالص داخلی را در سال 2020 از آن خود کند. در سال 2008، تعاونی در حدود یک درصد از تولید ناخالص داخلی را از آن خود کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.