|

عرفات نماد هویت فلسطینی‌ها

حافظ البرغوثی

یازدهم نوامبر سالگرد شهادت یاسر عرفات بود؛ فردی که زنده و مرده‌اش برای دنیا مهم بود و هنوز هم شرایط مرگش دارای ابهامات زیادی است. کسانی که او را کشتند با دقتی عالی برنامه‌ریزی کرده بودند به گونه‌ای که هیچ ردپایی از خود برجای نگذارند. شرایط بین‌المللی نیز به این موضوع کمک کرد تا معلوم نشود چه مسائل سیاسی‌ای پشت این قضیه بود. تا روشن نشود چه کسی ترور عرفات را برنامه‌ریزی کرد، چه کسانی آن را اجرا و چه کسان دیگری آن را پنهان کردند. هرساله یادبود عرفات به دلیل وخیم‌ترشدن شرایط فلسطینی‌ها، بدون راهپیمایی‌های مردمی برگزار می‌شود. فقط موزه‌ای در کنار مرقدش برای او ساخته‌اند که برخی از وسایل او را در خود جای داده است. چون بخش بزرگی از وسایل او در غزه ناپدید شد؛ زمانی که حماس مقر و خانه او را تصاحب کرد. بخش دیگری هم که در رام‌الله بود در پی آن حالت آشوب و هرج‌ومرجی که بعد از شهادتش به وجود آمد، ناپدید شد. درحال‌حاضر دکتر ناصر القدوه، پسر خواهرش، تلاش می‌کند بقایای آثار او را در این موزه جمع‌آوری کند. عرفات زندگی پرحرکت و پرتشنجی داشت. خودش را همان‌طور که می‌گفت، یک «جانور سیاسی» توصیف می‌کرد. شبانه‌روز مجبور به کار و رفت‌و‌آمد از اینجا به آنجا بود. گاه در یک روز به دلیل اجبار به سه کشور سر می‌زد. مثل زمانی که همراه جمال عبدالناصر برای اولین‌بار به مسکو سفر کرد تا به شوروی‌ها معرفی شود. عرفات از دوران جوانی، خودش را یک رهبر می‌دید و در دانشگاه نیز مانند رهبر جوانان فلسطینی عمل می‌کرد. با دوستانش انجمن فلسطینی‌ها را در قاهره تأسیس کرد. عرفات در ابتدای کار «اخوانی» بود کمااینکه اکثر رفقایش هر کدام دارای گرایش سیاسی متفاوتی بودند اما هنگامی که تصمیم گرفتند جنبش فتح را تشکیل دهند، ارتباطات حزبی خود را قطع کردند، زیرا فتح یک جنبش آزادی‌بخش ملی بود که از هرکس به مبارزه مسلحانه اعتقاد داشت، استقبال می‌کرد. ازهمین‌رو فاروق قدمی بعثی، کمال عدوان چپ، کمال ناصر بعثی و دیگران با گرایش‌های سیاسی متفاوت‌تر به این جنبش ملحق شدند. اما بعد از تشکیل دولت خودگردان، جنبش فتح در دولت فلسطین ادغام شد و از آن پس هر ناکامی‌ای که دولت خودگردان داشت به حساب این جنبش گذاشته می‌شد. این مسئله‌ای بود که مروان البرغوثی، رهبر اسیر فلسطینی، نسبت به آن هشدار داد. برغوثی در آن زمان ریاست کمیته عالی در کرانه باختری را برعهده داشت و سعی می‌کرد هویت این تشکیلات و ساختار جنبش فتح را از دولت خودگردان دور نگه دارد. او در شهرها انتخابات را برگزار کرد اما با شروع انتفاضه دستگیر شد. عرفات بعد از ترور اسحاق رابین متوجه شد توافق‌نامه «اسلو» به آخر خط رسیده و تشکیل دو دولت هرگز عملی نخواهد بود. وقتی کمیته قانون اساسی پیش‌نویسی را به او عرضه کرد لبخندی زده و دفترش را ترک کرد. وقتی از او خواستند آن را امضا کند، با خنده‌ای گفت: «بگذارید ببینیم برادران خارج دراین‌باره چه می‌گویند». او همیشه بهانه‌هایی پیدا می‌کرد تا از امضای هر سندی که خلاف منافع ملت فلسطین و جغرافیای آن بود، سر باز زند. او کاملا یقین داشت اسرائیل اجازه تشکیل یک دولت فلسطینی را نخواهد داد. مسئولیت شکست مذاکرات کمپ‌دیوید را متوجه عرفات می‌کنند، حال آنکه او از ابتدا می‌دانست این توافق‌نامه را آمریکا با هماهنگی اسرائیل آماده کرده اما اسرائیل به آن عمل نخواهد کرد. عرفات در این توافق‌نامه، اسارت تازه‌ای بعد از اسارت خود در بیروت می‌دید. قبل از اینکه از کمپ‌دیوید برگردد، جورج تنت، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا او را دید. آن زمان او به عرفات حرفی زد که باید همیشه آن را به یاد داشت. گفت: «جناب رئیس، فکر کن و به یاد داشته باش. تو به منطقه‌ای می‌روی که کاملا متشنج بوده و مرزهایش در حال تغییر است. آنجا خودت را تنها در میان دریایی از خون می‌بینی. هیچ‌کس با تو تماس نخواهد گرفت. خوب فکر کن. آنچه را امروز روی میز گذاشتید به مجرد تمام‌شدن دوران کلینتون از بین خواهد رفت»! عرفات برگشت. بارها از سوی اسرائیل و آمریکا در معرض حملات تبلیغاتی و سیاسی قرار گرفت. در رام‌الله به بدترین شکل محاصره شد بدون اینکه کسی با او تماس بگیرد یا کسی به فریادش برسد. منطقه ما چنان‌که همگان می‌بینند، دچار آشوب و هرج‌ومرج شد و مرزهایش نیز در آستانه تغییر قرار گرفت. منبع: الخلیج

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.