|

ورود عتیقه‌ها و غیرخودی‌ها ممنوع!

جواد طوسی

این روزها سی‌وسومین دوره جشنواره فیلم کوتاه در محل «پردیس چارسو» در حال برگزاری است. اگر بگویم جشنواره‌ای با این پیشینه و قدمت تاریخی برای برنده و خیلی‌ها چندان آشنا نیست، پربیراه نگفته‌ام. آیا مشکل از ماست، یا دلیل اصلی را باید در کم‌کاری برنامه‌ریزان و سیاست‌گذارانِ دوره‌ای این‌گونه جشنواره‌ها جست‌وجو کنیم؟ به تجربه ثابت شده که جشنواره‌هایی از این دست یک حریم و حوزه استحفاظی مختص به خود دارند. از نگاه مدیران و افراد حاضر در اتاق فکر این جشنواره‌ها، گروهی خاص از اهالی سینما و منتقدان و خبرنگاران با آنها و ماهیت وجود جشنواره‌شان همسویی دارند. به‌همین‌خاطر، براساس تلقی و فرضیات و نقطه‌نظرهایشان می‌برند و می‌دوزند. در این چارچوب فکری و سلیقه‌ای و تصمیم‌گیری، عده‌ای محرم و خودی و دلسوز و کاربلد فیلم کوتاه و تجربی و مستند هستند و عده‌ای دیگر را با این نوع سینما کاری نیست. براساس این زاویه ‌دید، انتخاب‌ها صورت می‌گیرد و داوران و میهمانان و منتقدان تعیین می‌شوند و بقیه این جماعت به‌عنوان اشخاصی که نسبتي با یا آثاری از این دست ندارند، در بایکوت کامل قرار می‌گیرند. به‌علاوه، تصور غلطی که وجود دارد این است که فیلم کوتاه مختص به نسل‌های جوان است و با این پیش‌زمینه ذهنی همه سیاست‌ها بنا می‌شود و انتخاب‌ها انجام می‌گیرد. قاعدتا این نوع تصمیم‌گیری سلیقه‌ای و دسته‌بندی‌شده و نبود جذب رسانه‌ای حداکثری در مهجورماندن این‌گونه جشنواره‌ها نقشي مؤثر دارد. بر همین اصل، ما با رویدادهایی سروکار داریم که چند روز از طول سال را در یک رابطه دولتی و حقوق‌بگیری به خود اختصاص می‌دهند و نقشی متحول و جریان‌ساز در گستره فرهنگی و هنری جامعه ندارند تا در یک مخاطب‌شناسی کلان و قاعده‌مند و متکثر قرار بگیرند. حتی اگر در موقعیت کنونی و براساس ظرفیت‌های موجود جشنواره فیلم کوتاه بخواهیم برگزاری این رویداد را محملی برای شکل‌یابی یک پاتوق فرهنگی بدانیم، باز راه و رسم درستش این است که از چنین فرصت مناسبی برای پیوند و هم‌نشینی و هم‌کلامی نسل‌ها استفاده کنیم. شناسایی دقیق و کارشناسانه اهالی سینما و رسانه جامعه منتقدان و دعوت همه‌جانبه از آنها و به‌بازی‌گرفتن هوشمندانه‌شان از طریق برگزاری جلسات نقد و بررسی و ورک‌شاپ و... می‌تواند پیشنهادی در تحقق این امر باشد؛ البته اگر حرفمان حساب باشد، ان‌شاءالله برای دوره‌های بعد و جشنواره‌های دیگری که در راهند. این خیلی بد است که در یک جامعه جداافتاده و پرسوءتفاهم (به دلایل عدیده‌)، مسئولان و مدیران و سیاست‌گذاران فرهنگی‌اش نیز هم‌رنگ جماعت شوند و بگویند «هرکس کار خودش، بار خودش، آتیش به انبار خودش!»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.