ولاديمير پوتین و دونالد ترامپ براي نخستينبار با يكديگر گفتوگو كردند
وفای به عهد
انتخاب فاجعهبار «دونالد ترامپ» در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا را بسیاری پیروزی «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، میدانند. بسیاری از رهبران اروپایی با نگرانی و سردرگمی به نتایج انتخابات متحد دیرین خود مینگرند، اما روسیه امیدوار است پیروزی ترامپ به معنی انتقادهای کمتر غرب و آزادی عمل بیشتر مسکو در قبال اوکراین و سوریه باشد. چنین رویکردی تا حالا برای مسکو مثل یک رؤیا بوده اما قدرتگرفتن ترامپ معاملهگر چهبسا تحقق این خیال باشد. در پی پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، بلافاصله این پیروزی را به ترامپ تبریک گفت و دومین نشانه بهبود احتمالی روابط دو طرف هم تماس تلفنی روز گذشته دو طرف بود. پوتین و ترامپ روز گذشته برای اولینبار از زمان پیروزی ترامپ با یکدیگر تلفنی گفتوگو و بر پتانسیل همکاریهای دوجانبه تأکید کردند. آنطور که در بیانیه کرملین آمده است، پوتین در این تماس تلفنی از آمادگی خود برای همکاری با دولت جدید آمریکا بر پایه برابری، احترام دوطرفه و دخالتنکردن در امور داخلی یکدیگر گفته است. براساس بیانیهای که تیم انتقالی ترامپ منتشر کرده است، پوتین انتخاب ترامپ در یک «انتخابات تاریخی» را به او تبریک گفته است. در ادامه این بیانیه آمده است: «در این تماس تلفنی، دو رهبر درباره مسائل مختلفی صحبت کردهاند؛ از جمله تهدیدها و چالشهایی که روسیه و آمریکا با آن مواجه هستند، اقتصاد راهبردی و روابط تاریخی دو کشور که پیشینه آن به 200 سال پیش بازمیگردد». مسکو میگوید پوتین و ترامپ هر دو بر سر این موضوع که روابط روسیه و آمریکا در مرحلهای «بهشدت نامطلوب» قرار دارد، همعقیده هستند؛ «آنها بر سر اقداماتی مشترک و فعالانه در جهت عادیکردن روابط و همکاریهای سازنده بر سر مسائل گوناگون گفتوگو کردند». از دیگر موضوعاتی که در تماس تلفنی رئیسجمهوری روسیه و رئیسجمهوری منتخب آمریکا مطرح شده، بحران سوریه و آنطور که کرملین توصیف کرده «مبارزه علیه دشمن شماره یک دو کشور؛ تروریسم بینالمللی و افراطیگری» بوده است. بنا بر این بیانیه، پوتین و ترامپ موافقت خود را برای ادامه گفتوگوهای تلفنی و نیز دیداری رودررو در آینده بیان کردهاند. در آمریکا هنوز هم بسیاری از ناظران و مقامات دولتی بهدرستی نمیدانند برنامه سیاست خارجی ترامپ چگونه است و دمدمیمزاجی او بسیاری را در مسکو نگران کرده است. رهبران مسکو آگاهند بدترین حالت ترامپ پیشبینیناپذیر میتواند از بدترین سناریو هیلاری کلینتون هم فاجعهبارتر باشد. بدون شک اگر هیلاری کلینتون رئیسجمهوری آمریکا میشد، روابط او و پوتین سرد میبود، اما میتوانست در چارچوبی پیشبینیپذیر اداره و مدیریت شود. اما اکنون قواعد معمول بازی میتواند بیربط و غیرکارآمد شود. قواعد بازی مبتنی بر روابط شخصی بین دو رهبر کاملا متفاوت است و افول رابطه پوتین و اردوغان پس از هدف قرارگرفتن جنگنده روسیه از سوی ترکیه در سال گذشته نشان داد چگونه در چنین روابطی همهچیز میتواند ناگهان تغییر کند. هرچند صحبتهای ترامپ در سخنرانی پیروزیاش و تأکید بر این نکته که «ما با همه کشورها عادلانه برخورد خواهیم کرد»، اندکی از دلهره روسها کاست. آنطور که دیمیتری پسکوف، سخنگوی پوتین، گفته است؛ چشمانداز سیاست خارجی دو رهبر در این تماس تلفنی به طرز چشمگیری مشابه بوده است. بااینهمه، انتخاب جان بولتون به وزارت خارجه دولت ترامپ میتواند همهچیز را ناگهان متحول کند. جان بولتون، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل، که یکی از گزینههای وزارت خارجه دولت دونالد ترامپ است، در چند سال گذشته بارها خواستار موضع سختگیرانه آمریکا در قبال توسعهطلبی روسیه در اوکراین و سوریه شده بود. کرملین بارها دولت اوباما را به دامنزدن به مخالفتها با روسیه و دخالت در کشورهای همجوار روسیه، به ویژه اوکراین، متهم کرده است. درمقابل مقامات آمریکایی هم مستقیما روسیه را به تلاش برای دخالت در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا به نفع دونالد ترامپ و هک سرور حزب دموکرات متهم کردهاند؛ البته اتهامی که پوتین آن را رد کرده است. دونالد ترامپ، در کارزار انتخاباتی خود، از پوتین ستایش کرده و او را -بهطور کمسابقهای در یک کارزار سیاسی در آمریکا- بهتر و سزاوارتر از باراک اوباما، رئیسجمهوری فعلی و هیلاری کلینتون، رقیب خود، توصیف کرده بود. رئیسجمهوری منتخب آمریکا درعینحال ابراز امیدواری کرده بود در صورت پیروزی در انتخابات، با روسیه برای مقابله با گروههایی مانند داعش در سوریه، همکاری کند. حالا برخلاف رهبران اروپایی که امیدوارند ترامپ برخی از وعدههای انتخاباتی خود را کنار بگذارد و در دوران ریاستجمهوری خود به نحو دیگری عمل کند، پوتین آرزو میکند رئیسجمهوری جدید ایالات متحده وعدههای انتخاباتی خود و رویکرد خود در سیاست خارجی را موبهمو اجرا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.