|

گذر

پیشنهاد 3 رویکرد توسعه‌ای به دولت شرق: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با بررسی وضعیت بی‌کاری و تبعات اجتماعی و اقتصادی آن، سه رویکرد برای توسعه اشتغال‌زایی در سال‌های برنامه ششم توسعه را به دولت پیشنهاد داد. براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بررسی برنامه‌های توسعه پس از انقلاب نشان می‌دهد در این برنامه‌ها راهکارهای متعددی برای مواجهه با مسئله بی‌کاری مطرح شده اما به نظر می‌رسد غفلت از اصلاحات نهادین مبتنی بر راهبردهای توسعه اشتغال‌زا مسبب اصلی ایجاد این وضعیت باشد. اتخاذ راهبرد توسعه اشتغال‌زا نیازمند بررسی همه‌جانبه و عمیق بازار اشتغال، اولویت‌بخشیدن به اشتغال‌زایی سیاست‌ها و تنظیم تمام سیاست‌های پولی، اعتباری، ارزی، تجاری و صنعتی مطابق با ضرورت‌های این راهبرد است. نتایج بررسی‌های مرکز پژوهش‌ها مبین آن است که در راهبرد توسعه اشتغال‌زا، حل مشکل اشتغال در درجه اول به شناسایی تنوع و پیچیدگی مسائل پیش‌روی راه‌اندازی و توسعه کسب‌وکارها بستگی دارد. بر همین اساس این مرکز با توجه به اینکه حل مشکل اشتغال، تابعی از رونق کارآفرینی است، رفع موانع متنوع تأسیس و گسترش «کسب‌وکارهای مولد» و «ارتقای مهارت‌های مدیریتی» را به دولت پیشنهاد داده است. در گام بعدی نیز پیشنهاد شده است که دولت بسته به قابلیت‌های خود «شناسایی بخش‌های پیش‌روی اشتغال‌زا»، «طراحی سازوکار تأمین مالی توسعه‌ای» و «برقراری معافیت‌ها مطابق برنامه» را می‌تواند برای بهبود اشتغال‌زایی برنامه‌های توسعه در دستور کار قرار دهد. در گام سوم نیز عنوان شده که دولت با درنظرداشتن وظایف رفاهی و مقررات‌زدایی خود می‌تواند قوانین و مقررات حاکم بر بازار کار را تغییر دهد. در اینجا تغییرات نهادی بازار کار باید با درنظرگرفتن حفظ کرامت انسانی و توجه به موازین «کار شایسته» همراه باشد. بررسی بازوی تحقیقاتی و پژوهشی مجلس شورای اسلامی حاکی از آن است که به صورت کلی دولت راهبرد اشتغال‌زا را باید با ایفای سه نقش «تسهیل بازار»، «جهت‌دهی به بازار در راستای اولویت‌های ملی» و «تکمیل بازار و پوشش کاستی‌های اجتماعی بازار» در دستور کار قرار دهد. برای ایفای سه نقش مذکور در برنامه ششم توسعه از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس سه رویکرد پیشنهاد شده است: ۱- در نقش اول دولت باید به حل مشکلات کارآفرینی در قالب حل مشکلات زیرساختی، رقابت‌پذیری، ارتقای مهارت نیروی انسانی و ارتقای مهارت‌های مدیریتی واحدهای اقتصادی توجه ویژه کند. ۲- در نقش دوم دولت باید به شناسایی بخش‌های پیشران اقتصادی با اولویت اشتغال‌زایی آنها پرداخته و با طراحی سازوکارهای توسعه‌ای تأمین مالی و منحصرکردن پرداخت معافیت‌ها و مشوق‌ها به آنها چارچوب مداخلات فعال خود را در اقتصاد محدود و مشخص کند. به‌ویژه ایفای این نقش نیازمند اصلاح دولت و بهبود قابلیت‌های سیاست‌گذاری و اجرائی دولت بوده و بدون چنین اصلاحی اتخاذ سیاست‌های فعال نتیجه‌بخش نخواهد بود. ۳- در قالب نقش سوم نیز دولت باید به اصلاح قوانین کار با حفظ کرامت انسانی و با حفظ موازین «کار شایسته» دست زده و از اتخاذ راهکارهایی که صرفا با تضعیف بندهای حمایتی قانون کار به دنبال تحریک اشتغال هستند، پرهیز کند. مرکز پژوهش‌های مجلس، تداوم رکود چندساله و تجربه نرخ بالای بی‌کاری جوانان را از چالش‌های وضعیت اشتغال در آستانه برنامه ششم توسعه در برابر دولت و مجلس دانست. انبوه جوانان به‌ویژه جوانان تحصیل‌کرده‌ای که بعد از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه راهی بازار کار شده اما موفق به یافتن شغل و کسب درآمد نمی‌شوند، نه‌تنها آمارهای اشتغال، بلکه شاخص آمارهای اجتماعی از جمله بالارفتن سن ازدواج، رشد طلاق و سایر تبعات اجتماعی را بحرانی می‌کند که نیازمند مواجهه همه‌جانبه دولت و ارکان تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز کشور است. بررسی مطالعات مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد با وجود ضرورت اشتغال‌زایی، پاسخ مناسبی از سمت تقاضا به این عرضه نیروی کار داده نشده و بسیاری از داوطلبان ورود به بازار کار پس از تحمل دوره‌های طولانی بی‌کاری از یافتن شغل مأیوس شده و درحالی‌که نرخ مشارکت، یکی از شاخص‌های توسعه بهبود محسوب می‌شود، این نرخ در برنامه‌های توسعه‌ای کاهش یافته و از ۴۷ درصد به ۳۸ درصد رسیده است. درعین‌حال این مطالعات پژوهشی حاکی از آن است وجه دیگر نسبی سیاست‌های اشتغال‌زایی برنامه‌های توسعه نبود تأثیر معنادار نظام آموزشی (مهارت‌آموزی) بر تحول بهره‌وری نیروی انسانی یا قابلیت یافتن شغل است، به‌طوری‌که درحال‌حاضر نرخ بی‌کاری تحصیل‌کرده‌ها از نرخ بی‌کاری بیشتر شده است.

یارانه نقدی چهارشنبه واریز می‌شود سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد: شصت‌ونهمین مرحله از پرداخت یارانه نقدی ساعت 24 چهارشنبه 26 آبان واریز می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.