|

وزراي خارجه بريتانيا و فرانسه در نشست سران اتحاديه اروپا شرکت نکردند

سردرگمي در اروپا

انتخاب ترامپ براي اتحاديه اروپا يعني توفاني سخت در راه است. بسياري از تحليلگران مي‌گويند حتي اگر ترامپ به رئيس‌جمهوري ميانه‌رو بدل شود، موضع او مبني‌ بر در اولويت بودن خود آمريکا، براي رهبران اروپايي مايه دردسر است. در زماني که کشورهاي اتحاديه اروپا با بحران‌هاي متعددي دست‌به‌گريبانند، ازدست‌دادن احتمالي بزرگ‌ترين و ثابت‌قدم‌ترين متحد بين‌المللي ‌اروپا ضربه‌اي دشوار است؛ حالا آمريکا از متحدي حياتي به مشکلي بدل شده که براي حل آن بايد کشورهاي اروپايي برنامه‌ريزي کنند. از همين‌رو شب گذشته وزراي خارجه کشورهاي اتحاديه اروپا گردهم آمدند تا درباره سياست‌هاي احتمالي دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري جديد آمريکا، گفت‌وگو کنند. با‌اين‌همه در اقدامي که نشان‌دهنده اختلاف بر سر چگونگي مواجهه و مقابله با دونالد ترامپ است، وزراي امورخارجه انگليس و فرانسه اعلام کردند که در اين نشست شرکت نمي‌کنند. فدريکو موگريني، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا، روز گذشته رهبران اروپايي را در بروکسل گردهم آورد تا درباره رويکرد اروپا در قبال رئيس‌جمهوري جديد ايالات متحده و نگراني‌هاي به‌وجودآمده درباره احتمال لغو برخي قراردادهاي دو طرف بحث و گفت‌وگو کنند. به نوشته روزنامه «اينديپندنت»، يک سخنگوي وزارت خارجه بريتانيا گفته است در آمريکا «اقدامي دموکراتيک» صورت گرفته و نيازي به جلسه فوق‌العاده درباره آن وجود ندارد. پيش‌تر هم «بوريس جانسون»، وزير خارجه بريتانيا، نگراني مقامات اروپايي درباره تبعات روي‌کارآمدن ترامپ را بي‌دليل خوانده بود. سخنگوي وزارت خارجه بريتانيا گفته است: «وزير خارجه در نشست روز يکشنبه شرکت نمي‌کند. يک نشست عادي شورا قرار است که روز دوشنبه برگزار شود. همان‌جا مي‌توان درباره موضوعات مختلفي بحث کرد». خبرگزاري فرانسه هم گزارش داد وزير خارجه آن کشور هم به گردهمايي شب يک‌شنبه نمي‌رود. اين گزارش‌ها در حالي منتشر شده که نگراني‌هايي درباره احتمال کنارکشيدن ايالات متحده از توافق اتمي ميان تهران و شش قدرت جهاني، ايجاد شده ‌است؛ رئيس‌جمهوري منتخب آمريکا، در زمان کارزار انتخاباتي‌اش، بارها از لغو اين قرارداد در صورت پيروزي سخن گفته بود. روزنامه وال‌استريت‌ژورنال به نقل از ديپلمات‌هاي ارشد اروپايي گفته است آنها براي نخستين بار در دهه‌هاي گذشته، با رئيس‌جمهوري در آمريکا سروکار پيدا مي‌کنند که از سياست‌هاي خارجي او اطلاع چنداني ندارند. خود ترامپ و مشاوران ارشد او در سياست خارجي نيز ارتباط چنداني با متحدان اروپايي نداشته‌اند؛ رهبران کشورهايي مانند فرانسه، آلمان يا ايتاليا، به‌تازگي گفت‌وگويي تلفني با ترامپ داشتند که در آنها بر «تمايل به همکاري مشترک» تأکيد شده ‌است. توافق اتمي و روابط آينده واشنگتن و مسکو ازجمله موضوعات اصلي اين ديدار برآورد شده‌ است. مقام‌هاي اروپايي تأکيد کرده‌اند که سياست دولت آينده آمريکا در قبال تهران و مسکو ممکن است، خيلي سريع، به‌ بروز تنش‌هايي بينجامد. موگريني، در روز ۱۹ آبان، به شبکه خبري سي‌ان‌ان گفته بود:‌ «توافق با ايران توافقي دوجانبه ميان آمريکا و ايران نيست، اين توافقي چندجانبه است که از راه مذاکره به‌ دست آمده و خود من هم به‌شخصه‌ مسئوليت مستقيم در آن دارم و هم‌اکنون رئيس کميسيون مشترکي هستم که بر اجراي آن نظارت دارد تا اجراي اين توافق از سوي همه طرف‌ها را تضمين کند؛ و اين توافق در قطع‌نامه شوراي امنيت سازمان ملل قرار گرفته است». واشنگتن و مسکو درعين‌حال موضوع ديگر نزديک‌شدن احتمالي واشنگتن و مسکو است؛ آنچه به گفته شماري از رسانه‌ها، ازجمله وال‌استريت‌ژورنال، ممکن است به تفرقه در اتحاديه بر سر آينده تحريم‌هاي روسيه دامن بزند. ايالات متحده در پي بحران اوکراين و اتهام‌ها به روسيه درباره دخالت آن کشور و حمايت از جدايي‌طلبان، تحريم‌هاي به‌نسبت گسترده‌اي را عليه مسکو اجرا کرده ‌است. اجراي اين تحريم‌ها بايد در پايان ماه ژانويه دوباره تصويب يا کنار گذاشته شود؛ يعني زماني که دونالد ترامپ هدايت دولت ايالات متحده را در دست گرفته ‌است. ترامپ در زمان کارزار انتخاباتي‌اش، ضمن ستايش ‌ولاديمير پوتين، احتمال همکاري ميان دو طرف در سوريه را مطرح کرده‌ بود؛ همکاري‌هايي که در دوره رياست‌جمهوري باراک اوباما، به دليل اختلاف عميق واشنگتن و مسکو بر سر آينده دولت بشار اسد، نزديکي چنداني پيدا نکرد. يک ديپلمات ارشد اروپايي، به وال‌استريت‌ژورنال مي‌گويد انتخات ترامپ به عنوان رئيس‌جمهوري آينده آمريکا، مسئله ادامه تحريم‌ها را پيچيده کرده است. تعويق نشست ناتو ازسوي‌‌ديگر پيروزي ترامپ، سازمان پيمان آتلانتيک شمالي (ناتو) را نيز دچار سردرگمي کرده است. براساس گزارش‌ها سران ناتو نشست ماه ژانويه خود را به تابستان سال آينده موکول کردند. آن‌طورکه خبرگزاري‌ها گزارش داده‌اند، هدف از اين تعويق، مهلت‌دادن به رئيس‌جمهور منتخب آمريکا براي تعيين رويکرد خود نسبت به ناتو است. ظاهرا ناتو مي‌ترسد ترامپ که در رقابت‌هاي انتخاباتي اين سازمان دفاعي را «زائد» خوانده بود چند هفته بعد از آغاز رياست‌جمهوري خود در نشست يادشده اصلا شرکت نکند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.