|

ابراهیم شریف‌زاده درگذشت

خاموشی «نغمه‌ریزِ خراسان»

شرق: صدای «خون‌پاش و نغمه‌ریز موسیقی خراسان» خاموش شد. ابراهیم شریف‌زاده، یکی از سه خنیاگر باقیمانده از نسل طلایی موسیقی خراسان، پس از تحمل یک دوره بیماری، شامگاه جمعه ۲۱ آبان درگذشت. کمتر کسی از علاقه‌مندان موسیقی مقامی با صدای دلنشین و جادویی شریف‌زاده، غریبه است درحالی‌که شاید بسیاری از ما بارهاوبارها آلبوم زیبای «خون‌پاش و نغمه‌ریز» را با صدای او گوش کرده‌ایم، اما نمی‌دانستیم او در چه شرایط غریبی به‌سر می‌بُرد. نغمه‌ریزِ خراسان ماه‌ها قبل از سفر ابدی‌اش، به فراموشی سپرده‌ شده بود. اسفند 94 خبرنگار «شرق» به‌همراه یکی از فعالان موسیقی خراسان به دیدار شریف‌زاده رفت؛ منبع شفاهی بزرگ موسیقی خراسان که بی‌مهری زیادی به او شده. در جایی خوانده بودیم محمد حقگو، موسیقی‌دان و استاد دانشگاه موسیقی تهران، درباره شریف‌زاده گفته: «صدای استاد شریف‌زاده فرصت لذت‌بردن را از انسان می‌گیرد و انسان را وارد فضایی می‌کند که در آن لحظه نمی‌تواند لذت ببرد و بعدا باید از آن لذت برد و در اصطلاح صدای شریف‌زاده انسان را مسخ می‌کند». باخرز، در ٤٥ کیلومتری تربت‌جام، محل زندگی انسان بزرگی بود که حتی بسیاری از همشهریان او، این استاد بزرگ را نمی‌شناختند. شریف‌زاده مدت‌ها به‌تنهایی زندگی می‌کرد و کسی سکوت معنادار نغمه‌ریز خراسان را نشنید. شریف‌زاده در آن دیدار شعر خواند، از غربت شکوه کرد و به «شرق» گفت: از مرگ نمی‌ترسم، مرگ چیز خوبی است و این تنهایی و غربت است که طاقت آدم را می‌برد. نگاهش را خیره می‌کند و شعری را چندباره تکرار می‌کند: «چنان بساط عمل پهن کن در این بازار/ که دست و پا نکنی گم، به وقت برچیدن». در خانه ساده و بی‌پیرایه استاد، صدای نوای دوتار جاری و بعد از چنددقیقه صدای بی‌بدیل استاد شریف‌زاده با آن همراه شد: «الهی بی‌پناهان را پناهی/ به سوی خسته‌ها اکنون نگاهی...». بعد، برخی از آهنگ‌ها را مثل «بهاره دخترعمو» که بسیاری از ما شنیده‌ایم خواند، اما برخی بیت‌ها را دیگر از یاد بُرده بود... . حسین‌علی مردانشاهی، یکی از فعالان موسیقی مقامی خراسان و همچنین سرپرست گروه موسیقی فردای جام، در گفت‌وگو با «شرق» درباره اوضاع آن‌زمان این نوازنده گفته بود: «متأسفانه استاد شریف‌زاده اوضاع خوبی ندارند، آلزایمر گرفته‌اند و اگر پیگیری نشود، هرروز بدتر خواهند شد و درحال‌حاضر باید مدتی با او باشی تا ارتباط برقرار کند و اگر هرچه‌سریع‌تر به این گنجینه شفاهی رسیدگی نشود، دیگر همه آنچه در ذهن استاد است را از دست خواهیم داد. یکی به استاد عسگریان و از همه بیشتر به استاد شریف‌زاده ظلم شد. استاد پورعطایی یک جمله داشت که می‌گفت: «برای اینکه هنر یک فرد دیده شود، باید در زمان و مکان و یاران مناسبی قرار گیرد»؛ متأسفانه استاد شریف‌زاده هیچ‌کدام اینها را نداشت و منظور من از یاران، مردم و مسئولان و هنرمندان و همه است، اصلا در منطقه کسی او را نمی‌شناسد، با وجود اینکه در موسیقی خراسان، آلبوم «خون‌پاش و نغمه‌ریز» شاهکار بود و هیچ آلبومی به اندازه این آلبوم، موسیقی خراسان را معرفی نکرد، ولی سهم استاد شریف‌زاده چه بود؟!» شریف‌زاده به معنای واقعی کلمه، ویژگی‌های یک هنرمند فولکلوریک را داشت و به عاشقانه‌های جام نیز پرداخت. از معدود کسان یا به بیان درست‌تر تنها کسی بود که به «پادایرگی‌ها» پرداخته است. ‌سازی که می‌زد، دایره بود و به آن نیز به‌خوبی پرداخت. بهاره دخترعمو، سرو خرامان و دلبر رعنا از دیگر قطعات معروف اوست. پیکر این هنرمند امروز، یکشنبه، ساعت 9 صبح از مقابل منزلش تشییع و در کنار استاد غلامحسین سمندری به خاک سپرده خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.