ترکيه يا ايران؟ دغدغه اين روزهاي قطر
آزاده بابايينژاد
«شيخ احمد بنجاسم آلثاني» وزير اقتصاد قطر در سخنراني خود به مناسبت آغازبهکار نمايشگاه «موسياد اکسپو» که به همت اتحاديه صنعتگران مستقل ترکيه، پنجشنبه گذشته در استانبول برپا شد، از تمايل کشورش براي تحکيم روابط دوجانبه سخن گفت و افزود: در سالهاي اخير سرمايهگذاريهاي قطر در ترکيه، رشد چشمگیری داشته است. نخستين مناسبات دوجانبه آنکارا- دوحه به سال ١٩٧٩ ميلادي همزمان با افتتاح سفارتخانههاي دو کشور بازميگردد و در تمام اين سالها روابط يادشده بهويژه اقتصادي همواره رو به گسترش بوده، بهگونهاي که دو کشور در سال ٢٠٠١ توافقنامه لغو ماليات مضاعف بر واردات کالاهاي دو کشور و نيز حمايت از سرمايهگذاري دوجانبه را امضا کردند. گفتني است از زمان رويکارآمدن حزب عدالت و توسعه به رهبري اردوغان و طرح شعار انتخاباتي او با عنوان «روح تازه در مناسبات با دنياي اسلام» او به ترميم روابط ترکيه با ساير کشورهاي اسلامي پرداخت اما با شروع تحولات بهار عربي و به دنبال آن تلاش ترکيه، قطر و عربستان در ايفاي نقش برجسته در حمايت از افراد و جريانات، روابط بين کشورها وارد مرحله جديدي شد. شاهد اين ادعا نزديکي ترکيه- قطر در حمايت از اخوانالمسلمين مصر بود که بهتدريج دوري از عربستان را به دنبال داشت، اما رويکارآمدن ملک سلمان و نزديکي آفاق فکري آنکارا و رياض در پرونده سوريه کافي بود تا دوباره محور همکاري اين دو کشور و نيز قطر از سر گرفته شود. به باور آگاهان سياسي، توافق هستهاي غرب با ايران و نيز کاهش تنش با جامعه جهاني، از قدرتيافتن ايران در منطقه خبر ميدهد که براي دفع اين خطر قطر مايل است ترکيه يک قدرت بلامنازع منطقهاي شود و نه ايران؛ از طرفي آنکارا نيز سرازيرشدن بخشي از پولهاي سرشار نفتي منطقه در خاک خود را يکي از راههاي تحکيم قدرت خود ميداند زيرا نيک ميداند که رشد اقتصادي شديدا وابسته به استمرار ورود سرمايههاي خارجي است. اين کشور درصدد است تا يکي از پايانههاي مهم انرژي منطقه و گذرگاه انتقال انرژي شرق به غرب باشد، در همين راستا سال گذشته قرارداد صدور 1.2 ميليارد مترمکعب گاز طبيعي مايعشده (الانجي) بين قطر و ترکيه امضا شد؛ به علاوه اينکه طرف ترک در مناقصه متروي دوحه به ارزش ٤.٤ ميليارد دلار برنده شد که اين رقم بالاترين رقمي است که تاکنون يک شرکت پيمانکار ترک در مناقصههاي خارجي داشته است. از سوي ديگر دوحه مصمم است با برقراري توازن، ضمن کاهش تنش با عربستان از نهايت منافع افزايش ارتباط با ايران بهرهمند شود؛ شاهد اين ادعا را ميتوان در واکنش مقامات دوحه به حمله به سفارت عربستان در تهران جستوجو کرد زيرا قطر سفير خود را از کشورمان فرا خواند اما برخلاف بحرين و سودان، روابط ديپلماتيک خود با ايران را قطع نکرد. حال بايد ديد در سايه دولت جديد آمريکا که ترميم روابط با عربستان را سرلوحه کارهاي خود در خاورميانه قرار خواهد داد، آيا دوحه نيز ميتواند هر دو کشور ايران و ترکيه را براي خود نگاه دارد؟!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.