ارتقای کیفیت و صیانت از مشتری، مسئولیت همگانی ایرانخودرو
مرور نتایج کیفی و شاخصهای ارزشیابی کیفیت در سه سال گذشته مؤید رشد و ارتقاي کیفیت محصولات و فرایندهای تولید گروه صنعتی ایرانخودرو بوده است؛ اگرچه هنوز با اهداف تعیینشده و وضعیت ایدهآل فاصله وجود دارد. توجه ویژه مدیرعامل ایرانخودرو به مقوله کیفیت با تشکیل و راهاندازی ستاد عالی کیفیت کاملا مشهود است و آثار آن را میتوان در مصوبات این ستاد و سرمایهگذاری که در امر ارتقاي کیفیت در سه سال گذشته صورت گرفته، مشاهده کرد. انتظار و توقع مشتری در مقوله کیفیت با گذشت زمان و با توسعه تکنولوژی و تغییر ذائقه و سلیقه مشتری در حال دگرگونی است. درحالحاضر خودروی فاقد ایربگ، از نظر مشتری بیکیفیت است، درصورتیکه در زمان گذشته ایربگ به عنوان آپشن خودرو تصور میشد. معیارهای کیفیت هم از نظر مشتری و هم تولیدکننده تغییر کرده و این موضوع را میتوان به بالندگی تعبیر کرد که با توجه به تغییر سطح تکنولوژی و توقعات مردم طبیعی و قابل انتظار بوده است. از نظر مدیران گروه صنعتی ایرانخودرو، مشتری نقش مهمی در ساختن کیفیت دارد. چنانچه مشتری مطلع باشد و بداند محصولی که خریداری میکند باید چه ویژگیهایی داشته باشد، دیدگاههای خود را به عنوان مطالبه به خودروساز منتقل میکند، تا در نهایت با اعمال دیدگاههای وی سیستم کیفیت بهبود یابد. عکس این موضوع نیز صادق است، اگر مشتری به کیفیت بیتوجه بوده و حتی با تحویل ناقص خودرو اظهار رضایت کند، کیفیت رشد نخواهد کرد. با همین رویکرد درحالحاضر نظامهای ارزشیابی ایرانخودرو براساس خواستههای مشتری به عنوان ولینعمتان این شرکت طرحریزی شده است؛ یعنی حساسیتهای مشتری در مؤلفههای ارزشیابی محصولات این خودروساز دخالت داده شده و سختگیریهای کیفی خطوط تولید با اولویت مشخصههای مد نظر مشتری صورت میگیرد. صنعت خودرو در جهان و ایران جزء صنایع پیشگام است؛ در دوران تحریم نیز یکی از صنایعی که آسیب زیادی را متحمل شد خودروسازی بود. رکود در این صنعت موجب تعطیلی بیش از 60 صنعت دیگر شده بود و با رونق دوباره آن و عبور از شرایط بحرانی صنایع وابسته نیز جانی دوباره گرفتند و چرخه صنعت کشور به حرکت افتاد. این موضوع در کیفیت نیز محرز است، خودروسازی و صنایع وابسته چرخهای است که افزایش کیفیت در یک بخش، تأثیر مستقیم در کیفیت بخش دیگر دارد. فاصله کنونی سطح کیفی محصولات با جریان مداوم و متغیر سلیقه و رضایت مشتریان ازیکسو و موانع و کاستیهای موجود در پیشروی صنعت خودرو، مهمترین چالش خودروسازی کشور است. بههرروی با ورود محصولات خارجی به بازار و ارتقاي سطح استانداردها، انتظارات و سطح توقع مشتریان با سرعت در حال تغییر است، درحالیکه منابع و فرایندهای مؤثر بر صنعت خودرو، لزوما با همان سرعت خود را بازسازی نمیکنند. در زنجیره تأمین قطعات، فرایندهای ساخت و تولید، رشد و توسعه متوازن نیست؛ یعنی در زنجیره تأمین فعلی برخی قطعهسازان در سطح جهانی تولید میکنند و برخی دیگر هنوز به روشهای سنتی و کارگاهی قطعه میسازند، از دیدگاه کارشناسان ایرانخودرو تا زمانی که رشد و توسعه متوازن در کل زنجیره محقق نشود، همواره فرایندها و محصولات دچار نوسان خواهند بود که این نوسانات خود چالشی بزرگ برای کیفیت است. بااینحال مسئولیت نهایی کیفیت خودرو با خودروساز است. ایرانخودرو از نظر سیستمهای بهینه کیفیت چیزی از خودروسازان بزرگ دنیا کم ندارد از نظر مدیران ایرانخودرو مزیت رقابتی وقتی ایجاد میشود که سیستمها بهدرستی اجرا شود. معاون کیفیت ایرانخودرو معتقد است پروژهها، زمان، منابع و همچنین اهمیتقائلشدن مدیران به سیستمهای کیفی میتواند در ارتقای کیفی محصولات اثربخش باشد. در پروژههایی که اجرا میکنیم باید به هدف کیفی خاص برسیم؛ وقتی نرسیم یعنی یکسری عیب به سیستم اضافه کردهایم. سیستمهای ما باید بهگونهای باشد که موقع S.O.P پروژههایمان به همه اهداف از پیش تعیینشده رسیده باشیم. اجرای درست پروژه در سیستم از اهداف ارتقای کیفیت در ایرانخودرو است. تهیه مواد یکنواخت مورد نیاز خودروساز از پیششرطهای تولید با کیفیت است که دراینمیان خودروساز نقش چندانی در تولید مواد یکنواخت ندارد. مواد اولیه پلیمری با کیفیت یکسان، ورق فولاد یکنواخت و... همه از نیازمندیهای خودروساز است که سطح کیفی آن در کیفیت محصول نهایی خودروساز تأثیر مستقیم دارد. خوشبختانه با اجرائیشدن برجام بارقههایی از امید برای انتقال دانش و تکنولوژی روز تولید قطعه ایجاد شده و میتوان برای یکنواختی کیفیت در میان سازندگان آینده روشنی را تصور کرد. البته معاون کیفیت ایرانخودرو برجام را تسهیلکننده تلقی میکند و میگوید: باید نقش خود را در صنعت کشور به عنوان خودروساز، قطعهساز، نماینده مجلس، سازمانهای نظارتکننده و... بهخوبی اجرا کنیم. بنا بر اظهارات کارشناسان، سهم کیفیت قطعات در خودرو 45 تا 50 درصد کیفیت نهایی خودرو است اما به لحاظ اهمیت، نقش کیفیت قطعات در محصول را میتوان تا 70 درصد پیشبینی کرد؛ چراکه با واردشدن قطعه معیوب به خط تولید، کل سیستم خط تولید دچار بحران شده و بهمرور فرهنگ کیفیت نیز تحتتأثیر قرار میگیرد؛ بنابر این اصلاح ورودیها برای اصلاح فرایندها و درنهایت اصلاح خروجیها ضروری است. شرکت ایرانخودرو از تلاش قطعهسازان، افزایش توان تولید قطعه و مجموعه باکیفیت حمایت میکند تا مسیر دستیابی به دانش فنی تولید، بهبود کیفیت و پیوستن به شرکتهای بزرگ خارجی را کوتاهتر کند و موجب رشد و بالندگی سازندگان زنجیره ارزش خودرو شود. یکی از چالشهای مهم کیفیت، نحوه قیمتگذاری است. این موضوع از سازنده تا خودروساز روی کیفیت محصول تأثیر جدی دارد. متأسفانه با اجبار خودروساز برای ثابتنگهداشتن قیمت در انتهای زنجیره ارزش، امکان تولید و تعیین قیمت به خودروساز براساس «هزینه - فایده» وجود ندارد؛ بنابراین اولین موضوعی که برای رسیدن به قیمت تمام شده و کاهش هزینهها، تحتتأثیر قرار میگیرد، کیفیت است. از سویی دیگر درحالحاضر حمایتی از سوی دولتمردان در زمینه توسعه محصول صورت نمیگیرد. برای توسعه و ارتقای محصول تسهیلاتی برای تأسیس آزمایشگاه تست کامل خودرو و قطعات ضروری است. درحالحاضر برای برخی تستها و آزمایشها قطعه یا محصول به خارج از کشور ارسال میشود که فرایند توسعه محصول را طولانی کرده است. خطوط بدنه، مونتاژ و رنگ ایرانخودرو قابلیت تولید در سطح جهانی را دارند و برخی خطوط نیز براساس مصوبات ستاد عالی کیفیت و پروژهها در حال نوسازی است که قبل از نیمه نخست سال آینده بهرهبرداری شده و تأثیر نوسازیها بر کیفیت محصول نمایان میشود. ایرانخودرو دارای فرایندهایی است که قابلیت تولید در سطح جهانی را دارد؛ زیرا پژو 2008 در همین سایت تولید خواهد شد. معاونت کیفیت ایرانخودرو پروژههای کیفیت را در سه بخش به اجرا میگذارد که براساس بازخوردها و ارزیابیها تعریف میشود. بخشی از آن پروژههای زیرساختی است که بیشتر مربوط به سیستمهای کیفیت کل زنجیره ارزش میشود که مسئولیت آن بر عهده ایرانخودرو و شرکت ساپکو است. بخشی از پروژههای بهبود کیفیت محصول است که ناظر بر ایرادات یا بازخوردهای مشتری برای بهبود مشخصه کیفی خودرو است که از سال 92 تاکنون در دستور کار قرار دارد و سالانه پروژههای محصولی تعریف و اجرا میشوند و بخش دیگر از پروژهها مجموعههای اصلی مانند موتور، گیربکس و مجموعههای خودرو است که در هر سه بخش در سه سال اخیر موفقیتهای زیادی کسب شده است. در شاخصهای کیفیت نیز بهبودهایی صورت گرفته است؛ ازجمله در مراجعات مشتری به شبکه از ابتدای سال 93 کاهش 40 درصدی به ثبت رسیده است. پروژههای مربوط به نوسازی فرایندها نیز از دیگر بخشهای پروژهها در ایرانخودرو محسوب میشود. تعدادی از این پروژهها مانند رنگ و مونتاژ یک و موتورسازی در داخل ایرانخودرو هستند و بخشی دیگر نیز در محل شرکتهای تأمینکننده ایرانخودرو قرار دارد. خودکنترلی در تولید ازجمله اقداماتی است که برای نهادینهکردن و تبدیل کیفیت به یک فرهنگ در ایرانخودرو شکل گرفته است. کارگر فعال در زنجیره تأمین تا خدمات پس از فروش با کنترل عملکرد خود باید با رویکرد مشتری مداری، کار خود را کنترل کرده و با افزایش دقت از قطعات معیوب استفاده نکند. خودکنترلی در خطوط تولید ایرانخودرو فرهنگ بالای کیفیت است. در کنار اجرای دقیق سیستمهای کیفی، نظارت کیفی بر تولید و همچنین تعهدات سازمانی و اعتقادی برای بهبود کیفیت محصول تعیینکننده است. کارکنان و مدیران ایرانخودرو اعتقاد راسخ دارند که فرهنگ مسئولیتپذیری که ریشه در اعتقادات و آموزههای دینی دارد، قطعا در خروجی فعالیت و کیفیت محصول نهایی تأثیر بسزایی دارد. معاون کیفیت ایرانخودرو ترویج ارزشهای دینی، ارتقای آگاهی کارکنان، الگوسازی و تکرار این چرخه تا نهادینهشدن در رفتار تکتک افراد سازمان را برونرفتی برای انجام مسئولانه فعالیتها میداند. مدیران مجموعه ایرانخودرو معتقد هستند بزرگترین ناظر بر عملکرد افراد خودشان هستند. وجدان فرد است که باید به حدی از بلوغ برسد که بداند اگر کاری را درست انجام ندهد، آسیب آن به مشتری میرسد. کارکنان شاغل در بخش کیفیت در تمام سطوح در التزام به رعایت سیستمها و اجرای مقررات باید یک قدم از دیگران جلوتر باشند تا الگویی برای رعایت ضوابط برای دیگران باشند. ایرانخودرو برای بهبود کیفیت خدمات پس از فروش نیز برنامههای متنوعی را در دست اجرا دارد. در شرکت ایساکو تغییرات ساختاری ایجاد شده که به بهبود کیفیت و افزایش رضایت مشتری در شبکه خدمات پس از فروش میانجامد. هماکنون عزم جمعی در گروه صنعتی ایرانخودرو شکل گرفته و همه سازندگان، تأمینکنندگان و کارگران سالنهای تولیدی ایرانخودرو و مجموعه خدمات پس از فروش، با حمایتهای مدیرعامل گروه صنعتی ایرانخودرو مسیر کیفی را آغاز کردهاند که نقطه پایانی ندارد و حصول رضایت مشتریان دغدغه تکتک افراد حاضر در زنجیره تأمین و تولید ایرانخودرو است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.