|

چند خط برای آلبوم «عقب‌گرد به جلو» از گروه «بیواره»

شاید وقتی دیگر

سیامک قلی‌زاده

1. همیشه نوشتن از آلبوم یا گروهی که خیلی دوست داریم یا به‌شدت بیزاریم، راحت‌تر است. حتی اگر این نوشته «ریویو» آلبوم باشد که در ذاتش فارغ از مثبت یا منفی‌نوشتن است، باز هم نوع برخورد و زاویه دید راحت‌تر پیدا می‌شود. موضوع اصلی و شاید بحران موسیقی این‌روزها همین باشد: در میان حجم نسبتا زیاد آلبوم‌های تولیدشده، سخت است واقعا یکی را دوست داشت یا حتی با تمام وجود بیزار بود. شاید هر کدام نکات مثبتی دارند که جذب می‌کنند و نکات منفی که با همه قدرت دفع می‌کنند، اما نوشتن از همه این آلبوم‌ها چه مثبت، چه منفی و البته در هر دو حالت بی‌طرف، حالِ موسیقی را بهتر می‌کند. 2. شاید 10 سال پیش اینکه گروهی آلبوم داشته باشد یک نقطه مثبت در کارنامه‌اش بود و از بسیاری جهات به حضور و دوامش کمک می‌کرد. تعداد آلبوم‌هایی که منتشر می‌شد هم بسیار کمتر بود و اگر کسی پیگیر بود، به‌راحتی می‌توانست همه آلبوم‌هایی که حداقل در یک دسته کلی قرار دارند را دنبال کند. حالا شرایط بسیار راحت‌تر شده و بیشتر گروه‌های جوان خودشان دنبال مجوز و کارهای اجرائی می‌روند. روند کار هم با سرعت جلو می‌رود و در نهایت هم هزینه اولیه انتشار را از جیبشان می‌گذارند و یک آلبوم به ویترین کم‌رونق فروشگاه‌ها اضافه می‌کنند. اینکه تعداد آلبوم‌های منتشرشده زیاد باشد، اتفاقا بسیار هم مثبت است اما نه شرایط درستی برای معرفی آنها اتخاذ می‌شود و نه بازاری درست دارند. این اتفاق تا جایی پیش رفته که شاید فروش واقعی یک آلبوم به صد نسخه هم نرسد. در نهایت اوضاع برای انتشار، خراب و این‌روزها آلبوم‌ها بیواره (تنها و بی‌کس) رها می‌شوند. 3. «بیواره» نام گروهی است که به‌تازگی اعلام موجودیت کرده و آلبومی را با عنوان عقب‌گرد رو به جلو منتشر کردند. آلبومشان هفت قطعه دارد که چهار قطعه با کلام و باقی موسیقی هستند. پس از نام، اولین نکته‌ای که در برخورد با بیواره جلب توجه می‌کند، اطلاعات دفترچه آلبوم است. فقط نام سه نفر به عنوان اعضای گروه نوشته شده و هیچ توضیحی درباره اینکه کدام‌یک چه سازی می‌نوازند یا خواننده کیست و حتی اشعار اورژینال گروه را کدام عضو سروده، نداده‌اند. این موضوع شاید دلیلی شخصی دارد یا به‌نوعی پافشاری بر مفهوم گروه است که درهر‌صورت اتفاق جدیدی است و البته سردرگم‌کننده. اینکه همه اعضای یک گروه جایگاه برابری داشته باشند اصلا عجیب نیست اما دریغ‌کردن اطلاعاتِ پایه از مخاطب کنجکاو عجیب است. 4. لحن محاوره‌ای اشعار یا شاید بهتر است بگوییم کلمات، تنها نکته‌ای است که از ابتدا تا انتهای آلبوم حفظ می‌شود. سه قطعه با نام‌های تصویر دو، تصویر پنج و تصویر هفت که بین قطعات با کلام قرار دارند، رویکردی در راستایی مشخص دارند و نزدیک به فضای الکترونیک است. در بقیه قطعات نشانه‌هایی از راک، آلترنیتیو و پاپ دیده می‌شود که البته هیچ‌کدام در مفهوم شناخته‌شده خود قابل ‌ذکر نیستند. هیچ نشانه واحدی در این آلبوم وجود ندارد که برای مخاطب چراغ راهی باشد. اشعار از منظر معنا در حال تغيیر هستند و اصولا در انتقال مفهوم ناتوان می‌شوند. نگاهی اجتماعی در دو قطعه سروده‌شده به‌وسيله گروه وجود دارد اما با اشعار لنگستون هیوز و رسول یونان هیچ قرابت یا خط سیری ندارد. البته اگر هم دارد، نیاز به اکتشافات عمیقی دارد. همچنین هیچ فرمی را در موسیقی خود حفظ نمی‌کنند. گاهی به نظر می‌رسد گروه سعی دارد از هر آنچه آموخته در یک آلبوم استفاده کند و برایش مهم نیست این موسیقی با اشعار چه تناسبی دارد یا حتی با قطعه بعدی چه رابطه‌ای برقرار می‌کند. از نظر نوازندگی و تکنیک خواننده همه‌چیز در یک سطح است و با هیچ‌کدام از نقاط قدرت گروه محسوب نمی‌شود و همچنین اینکه این هم‌سطح‌بودن تا چه حد به برایند اثر کمک کرده، جای سؤال دارد. 5. به نظر می‌رسد اگر یک تهیه‌کننده در معنای واقعی کلمه با این گروه همراه بود، هیچ‌وقت این آلبوم منتشر نمی‌شد و به‌قطع با تغییراتی بنیادین اما کوچک، آلبومی به‌مراتب موفق‌تر از این گروه شنیده می‌شد. موضوع این است هر چند نفری که با هم‌ ساز می‌زنند الزامی در آلبوم‌دادن ندارند و البته الزامی در منتشرنکردن آلبوم هم ندارند اما اگر جهت‌دهی مناسبی نداشته باشند، قطعا نتیجه سردرگم خواهد شد. حالا اگر موسیقی در این مملکت بیواره نبود، تهیه‌کننده‌ای هم وجود داشت که همه این موضوعات را بررسی کند و به اثری موفق برسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.