احساس نیاز به خواندن
محمدعلی کیهانی*
گاهی یاد یکی از تفریحات مردم آرام کشورهای سردسیر میافتم (ماهیگیری در یخ). در فصلهایی که مردم کشورهای سردسیر باید در یخچالهاشون رو باز بگذارند؛ زیرا هوای بیرون کمی خنکتر از هوای داخل یخچال است؛ این عزیزان برای تفریح مشغول ماهیگیری در یخ میشوند. تکهای از یخ دریاچهرو میشکنند و قلاب رو با طعمه در آب میاندازند، ماهی بیچاره فکر میکند از گرسنگی و سرما نجات پیدا کرده، اما گیر میافتد و... .
گاهی آدمها هم همینطور هستند. طعمهرو میبینند، حتی بند قلاب رو هم میبینند ولی آدمی که آن بالا برای تفریح آمده را نمیبینند، بازی میخورند، عجب بازیای... . بهقول این شعر از اقبال لاهوری که از قرآن ایده گرفته (خدا آن ملتی را سروری داد که تقدیرش به دست خویش بنوشت)، حالا نمیدانم نوشتن این تقدیر چهجوریه که بسیاری از ملتهای دیگر که تاریخ کمتری از ما دارند در برخی مسائل از ما موفقتر هستند. آمارها نشان میدهند که سرانه مطالعه کتاب (در یک شبانهروز) در فنلاند 44 دقیقه، در آلمان 34 دقیقه، در لهستان 25دقیقه و در ایران تنها دو دقیقه است (آمار تنها درباره کتابخواندن است و خواندن نشریات و... آماری متفاوت دارد)، انگار یک تفاوت بزرگ در برنامه روزانه مردم کشور ما، با مردم این دست از کشورها وجود داره، انگار یهچیزی اینجا کم است. همیشه فکر میکردم که چطور میشود این ژاپنیها یا کرهایها سرانه مطالعهشان بالاست، مگر میشود روزی یکساعتونیم مطالعه کرد؟ اصلا آنان کی وقت میکنند اینقدر مطالعه کنند. سال 2015 که برای مسابقات قهرمانی آسیا در سنگاپور رفته بودم، اولینبار بود که در بخش بزرگسالان مسابقه میدادم. خیلی دقت میکردم ببینم شمشیربازهای معروف چیکار میکنند، آقای پارک هم حضور داشت که چندین قهرمانی جهان را در کارنامه دارد، گاهی که از سالن تمرین یا مسابقه رد میشدم ناخودآگاه به فعالیتهایش دقت میکردم. روز قبل از مسابقه بود که از سالن مسابقه برمیگشتم، او را دیدم که به ساک شمشیربازیاش رو زمین لم داده و کتاب قطوری در دستانش گرفته و میخواند تا نوبتش شود و وسایلش را برای مسابقه فردا تأیید کنند، مطمئنم او زندگیاش از ورزشی که انجام میدهد تا آخر عمر تأمین خواهد بود و احتیاج به رمانخواندن و یادگیری چیزهای دیگر برای تأمین زندگیاش ندارد، ولی او هم احساس نیاز به مطالعه را از فرهنگش یاد گرفته و مطالعه جزئی از برنامهاش شده است. آنجا بود که فهمیدم اینکه میگویند در وقتهای اضافه مطالعه میکنند یعنی چی؟ گاهی که در هواپیما نشستهام، برایم جالب است که میشود یک قسمت از فرهنگ آدمهایی که در هواپیما هستند را فهمید، مثلا وقتی مقصد هواپیما فرانسه یا آلمان است، میبینی مردم شروع به مطالعه میکنند، ولی وقتی مقصد بعضی از کشورهای آسیایی باشد، مردمش مشغول بازی با تبلت و... هستند. ظاهرا اگر قرار است در دام اشتباهاتی که دیگران داشتند نیفتیم، باید بیشتر بدانیم و آن را به فرهنگ تبدیل کنیم. باید این دید را ایجاد کنیم و بدانیم که چه چیزهایی نسبت به بقیه کم داریم و احساس نیاز به خواندن را برای خود و اطرافیانمان ایجاد کنیم. *بازیکن تیم ملی شمشیربازی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.