همپیمان حزبالله رئيسجمهور لبنان
ترجمه: شهرام زرندار
میشل عون 81ساله رئیسجمهوري لبنان شد. او همپیمان گروه حزبالله است و با این انتخاب بنبستِ سیاسی دوسالهای که نهادهای دولتی را فلج و منازعات بین جناحهای رقیب را عمیق کرده است، پایان مییابد. يك تحلیلگر سیاسی در رسانههاي اين كشور گفته بود: پیروزی عون که مسیحی مارونی است و همپیمان حزبالله شیعه، با برخورد و مقاومت شدید ائتلافی از احزاب مورد پشتیبانی و حمایت عربستان سعودی مواجه شده است. انتخاب او یک پیروزی برای ایران بهعنوان پشتیبان حزبالله به حساب خواهد آمد. همچنین این پیروزی انعکاسی از افول نفوذ سعودیها در لبنان است. او گفته: «این انتخاب به خاطر پیوندهای عون با ایران و سوریه به تصویر سعودیها صدمه وارد میکند». عربستان سعودی و ایران بهعنوان رقیبان یکدیگر خواهان نفوذ بیشتر در سرتاسر منطقه هستند و در منازعات قویای که از سال 2011 خاورمیانه را دچار تشنج کرده تاکنون در موضع مخالف یکدیگر قرار داشتهاند. لبنان از زمان خاتمهیافتن دوران ریاستجمهوری میشل سلیمان در ماه می 2014 بدون رئیسجمهور بوده است. قرارگرفتن لبنان در جغرافیای خاص و ترکیب قوی جامعه آن، اين كشور را در مرکز منازعات خاورمیانه قرار داده است. حزبالله که آمریکا آن را سازمانی تروریستی میداند، در سال 1982 برای مبارزه و نبرد علیه اشغال جنوب لبنان به وسیله اسرائیل بنیانگذاری شده است. اخیرا جنگ داخلی در سوریه که در آن حزبالله از نیروهای بشار اسد پشتیبانی میکند، باعث سرازیرشدن یک میلیون پناهنده از سرتاسر مرزهای لبنان شده و اصطکاکهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را تشدید کرده است.سعد حریری، نخستوزیر سابق لبنان که همپیمان سعودیهاست، در یک سخنرانی در اوایل همین ماه میلادی گفته بود كه از عون بهعنوان آخرین حربه برای پایاندادن به خلأ قدرت و امکان ايجاد خشونتهای بیشتر حمایت ميكند. انتظار میرود عون، حریری را بهعنوان نخستوزیر نامزد کند. حریری در نطق خود در روز 20 اکتبر گفته بود: «لبنان جزیرهای از ثبات و امنیت نسبی در دریای نابودی و خونی است که همه منطقه را درگیر خود کرده است. این وضع نمیتواند بهواسطه شانس یا دعایای مردم ادامه یابد. خاتمهدادن به این وضعیت نیازمند اراده روشن و تصمیم قاطع برای حفظ صلح است. توافقی كه برای خاتمهدادن به جنگ داخلی لبنان بین سالهای 1990-1975 حاصل شد، قدرت سیاسی را بین سه گروه مذهبی عمده كشور تقسیم كرد. براساس این نظام قومی- طایفهای رئیسجمهور باید یك مسیحی مارونی، نخستوزیر یك مسلمان سنی و ریاست مجلس شورا یك شیعه باشد.انتخاب عون 81ساله كه بنیانگذار جنبش آزاد میهنی است، در حالی رخ میدهد كه تنشها بین عربستان سعودی و حریری بر سر منافع اقتصادی در این شیخنشین به اوج خود رسیده است. براساس گزارشها شركت ساختمانی حریری كه در ریاض فعالیت میكند، با چشمانداز بدهی چندمیلیارددلاری مواجه و برای جلوگیری از فروپاشی در حال سازماندهی مجدد است. فروپاشیای كه انتظار میرود بعد از كمكردن هزينهها و پرداختها به كارفرمايان از سوي دولت سعودی اكثر شركتها را در خود فرو ببرد. عربستان این اقدامات را برای كنارآمدن با سقوط قیمت نفت خام اتخاذ كرده است. هزاران نفر از كارگران شركت ساختمانی حریری در اردوگاهها بدون دریافت حقوق گیر افتادهاند. حریری در مصاحبهاش با تلویزیون انبیسیآی در 28 اكتبر گفته: به همه كاركنانی كه در لبنان و كشورهای دیگر حقوق دریافت نكردهاند، حقوق حقه پرداخت خواهد شد.سال 2015 آخرین سال كاملی است كه لبنان رئیسجمهور داشته است و به گفته مدیر گروه اورآسیا برای خاورمیانه و شمال آفریقا، حصول یک توافق همهجانبه در بین طرفهای سیاسی کلیدی و عمده در لبنان «پیامی بسیار مثبت برای سرمایهگذاران است». او گفته: «ما به سوی یک وضعیت درهمتنیدهتر در حرکتیم، وضعیتی که در آن سیاستها درباره بسیاری از مسائل اعمال میشود».خلأ رهبری در بیش از یک سال گذشته باعث اعتراضات خشونتآمیز خیابانی شده و مسئله جمعآوری زباله در بیروت نیز آتشبیار معرکه شده بود. رئیس کل بانک مرکزی لبنان كه مروج ثبات سیاسی در اين كشور است، در مصاحبهای در ماه سپتامبر گفته بود انتظار 1.5 تا دو درصد رشد اقتصادی و حفظ ریتم رشد اقتصادی سال 2015 در سال جاري را دارد. عون در سالهای گذشته براي سوريه حریفی تند و تیز بوده و در آخرین روزهای جنگ داخلی بین سالهای 1990-1975 ارتش لبنان را علیه نیروهای سوری و نیروهای رقیب مسیحی رهبری کرده است. او در این سالها رياست یکی از دولتهای موقت لبنانی را تا خاتمه بر عهده داشته و پس از اينكه نتوانست نيروهاي سوري را شكست دهد، در سال 1991 فرار كرد و به پاریس پناهنده شد. او كه در سال 2005 به دنبال عقبنشینی نظامیان سوری از لبنان و ترور رفیق حریری، پدر سعد حریری، به لبنان بازگشت، با چهرههای طرفدار سوریه کنار آمد و تبدیل به یکی از همپیمانان مسیحی اصلی حزبالله شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.