رنگهایی برای زدودن «اچآیوی»
علی فرامرزی
کنش هنرمند در عرصه اجتماعی فرایندی است گریزناپذیر که پیوسته از زمان خلق اولین آثار فرهنگی و هنری بوده و بهعنوان عنصر فرهنگساز در همه بررسیها و تحلیلهای جامعهشناختی آن را لحاظ کرده. اگر جامعه را پدیدهای زنده و پویا به حساب آوریم که هرروز به ابعاد وجودی آن افزوده میشود و این افزایش وجوه، ابزارهای بیانی خاص خود را نیز خلق میکند، پس باید هنر را چه بهعنوان منعکسکننده و تبلوربخش نیازهای جامعه یا فرایندی مستقلا محتواآفرین در تحقیقهای اجتماعی و جامعهشناختی به حساب آورد. بیجهت نیست که در کتب تاریختمدن، اولین آثار هنری موجود از بشر، مبدأ شروع حضور فرهنگی انسان در عرصه جهان قرار میگیرد و ازهمینرو است که محصولات هنری و آفریدههای فرهنگی امروزه با گسترش سرسامآور وسایل ارتباط جمعی اهمیت زیادی یافته است.
در همین سرزمین ایران کافیست به تأثیرگذاریهایی که تاکنون مثلا شاهنامه، اشعار مورد استفاده در تعزیه و مراسمهای مذهبی، نقش قالیها در شکلگیری ناخودآگاه تصویری ما ایرانیان، موسیقی ویژه این سرزمین که بهخوبی حضور خود را هرچهبیشتر حتی در اعیاد و مراسم عزاداری و... نشان میدهد، توجه شود. گسترش و چندوجهیشدن دیپلماسی که هرروز بر گستردگی آن افزوده میشود بیشازپیش اهمیت و جایگاه دیپلماسی فرهنگی و هنری را بهعنوان ابزاری بسیار کارآمد در تعامل و بدهبستانهای بین ملتها مطرح کرده است بهگونهای که به دلیل سرعت انتشار اخبار در جهان معاصر دیگر نه انکارشدنی است و نه میتوان از تأثیرگذاری آن فرو کاست. انتشار لحظهای تصویر کار را به آنجا رسانده است که حضور فیزیکی هنرمندان نیز بهعنوان وسیلهای بسیار کارآمد در پیشبرد بسیاری از امور بین ملتها یا بینالمللی از آن، در جهت ساختن و جلب افکار عمومی استفاده میشود؛ بهطورمثال میبینیم که سازمان ملل چگونه از حضور بعضی از چهرههای سینمایی برای گسترش و پیشبرد مسائلی که بیشتر جنبههای انساندوستانه دارد یا حتی مانند موضوع لایه ازن حیات بشری را تهدید میکند استفاده میکند. در ایران با رشد جمعیت شهری و در پی رفتن به سمت جامعه مدرن، شاهد ایجاد و افزایش هرچهبیشتر تشکلهایی هستیم که وجه همت خود را مسائل عامالمنفعه و انساندوستانه قرار دادهاند. اگرچه در گذشته نیز اجماع برای کارهای خیر در بین ایرانیان از امور اجتماعی بسیار ریشهدار، چه در قالب تشکلهای مذهبی یا صرفا اجتماعی و فردی حضوری پررنگ داشته است، ولی همچنانکه گفته شد، نیازهای انسان امروز شهری، او را به سمتوسوی انجیاوهای جدید و نوظهور سوق داده است. خوشبختانه جامعه تجسمی ایران ازجمله گروههای هنری است که از ابتدای پیدایش چنین تشکلهایی پیوسته چه از طریق شرکتدادن محصولات هنری خود یا بهصورت حضور فیزیکی هنرمندانش در چنین همایشهایی، فعالیتی درخور توجه داشته است. از جدیدترین موارد این مشارکت میتوان به نمایشگاه تجسمی بهنفع کودکان مبتلا به اچآیوی اشاره کرد که بهخوبی از طرف هنرمندان این عرصه مورد استقبال قرار گرفت و بار دیگر میزان مسئولیتپذیری هنرمندان این سرزمین را به مسئولان یادآوری کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.