|

پاسخی بر ادعای ثنویت ایرانیان باستان

ایرانی‌ها نخستین یکتاپرستان جهان

خواجه نظام‌الدین کامیاب*

در پاسخ به موضوعی که در مورد ثنویّت ایرانیان باستان منتشر شده بود، متن کوتاهی، جهت روشن‌ترشدن موضوع مورد بحث خدمت هم‌میهنانمان تقدیم می‌گردد تا افتخار ایرانیان به عنوان نخستین یکتاپرستان جهان

آشکارتر گردد: یکتاپرستی ایرانیان از حدود سه هزار سال پیش از ظهور آموزگار بلندپایه همچون زرتشت اسپتیامان در ایران باستان آغاز شد. این دوران درست زمانی بود که تمدن‌های آن دوران همانند مصر، بین‌النهرین، یونان و عربستان همه بت‌پرست بودند. ایرانیان نیز گرچه بت‌پرست نبودند اما ایزدان را که نادیدنی بودند می‌پرستیدند، همچون ایزدمهر که بزرگ‌ترین و نیرومندترین آنان بود [در مهریشت از یشت‌های قدیم به‌تفصیل از آن سخن رفته است] و امشاسپندان (ایزدان نامیرا که تعداد آنها به عدد شش می‌رسید). در این زمان یعنی حدود سه هزار سال پیش، قبل از ظهور مسیح‌(ع)، زرتشت ایزدان را که در متون دینی دَئِوه‌ها (به معنی ایزدان) نام برده شده‌اند، نفی کرد و خداوند یگانه را به نام اهورامزدا (هرمزد برتر) معرفی کرد و از آن پس واژه دَئِوه معنی دیو کنونی پیدا کردند و منفی شدند. پیش از وی (پیش از زرتشت) به جز ایزدمهر و امشاسپندان (نامیرانیان مقدس)، آيین زَروان یعنی خدای زمان مطرح بود که آیینی دوآلیسم [dualism] بود. زروان که در اسطوره خدای زمان است آرزوی فرزندی می‌کند که آفرینش جهان هستی را به عهده بگیرد که هرمزد (خدای نیکی به معنی دانایی) در رحم او نطفه می‌گیرد و پس از شک او بلافاصله اهرمن (فکر بد) هم موجود می‌آید. نام قدیم اهرمن، انگره مَئِنیو یعنی اندیشه بد [در مسیحیت و اسلام به شکل شیطان ظاهر می‌شود] هرمز در مدت سه هزار سال که اهرمن در بی‌هوشی است [پس از خواندن دعای اَهونَوَر توسط هرمزد، به فرمان پدر] جهان خوب مادی را می‌سازد. پس از به‌هوش‌آمدن اَهرِمن، او جهان مادی بد را که عکس آفریده هرمزد است می‌سازد و بدین ترتیب خوبی‌ها را هرمزد و بدی‌ها را از اهریمن می‌دانستند. این مطلب در کتاب بُندهشن یا نبُندهش ایرانی و هندی به خط پهلوی (فارسی میانه) آمده است. متن دست‌نویس بُندهش [بُن + دهش یعنی آغاز آفرینش، از این واژه مانند، ما اکنون اسم بُناب و مانند آن را داریم] را آنتیتل دوپرون فرانسوی از هند به فرانسه بُرد و در 1771 میلادی آن را به فرانسه ترجمه کرد. شادروان مهرداد بهار حداقل دو کتاب مفصل در این زمینه دارد؛ یکی پژوهشی در اساطیر ایران و کامل‌تر از آن از اسطوره تا تاریخ. موضوع فوق مربوط به اسطوره یا داستان ایرانیان قدیم‌تر از سه هزار سال است. اجداد ما ایرانیان قبل از مسیحیت و اسلام خداوند یگانه را می‌پرستیده‌اند که به‌صورت اهورامزدا یا خداوند [خُوَتَو‌اَنتَ]یعنی موجودی که توانش در اختیار خودش است (ریشه = توانستن) است. شاید به دلیل همین ناآگاهی است که وهابیون سعودی، شیعیان را مجوس، آتش‌پرست و دوخدایی می‌دانند و کشتن شیعیان ایرانی را مباح می‌دانند‌. *دکترای زبان‌شناسی باستانی استاد بازنشسته دانشگاه تهران

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.