|

وزیر دفاع آمریکا در سفری غیرمنتظره وارد عراق شد

بر خط بحران

اشتون کارتر، وزیر دفاع ایالات متحده، روز گذشته وارد عراق شد تا با گذشت شش روز از آغاز عملیات آزادسازی موصل، ضمن دیدار با فرماندهان خود، پیشرفت عملیات مشترک ارتش عراق و ائتلاف را از نزدیک ارزیابی کند. این سومین سفر کارتر به عراق در سال ‌جاری میلادی است که در دو مورد پیشین با اعلام افزایش تدریجی نیروهای اعزامی آمریکایی به میادین جنگ با داعش و همچنین گسترش برنامه‌ها و طرح‌های آموزشی و مشورتی در قبال نیروهای عراقی همراه بوده است. با همه این اوصاف و در شرایطی که درحال‌حاضر بیش از چهار هزارو 800 سرباز آمریکایی و دست‌کم صد نفر از نیروهای عملیات ویژه ایالات متحده در خاک عراق حضور دارند، انتظار نمی‌رود کارتر این‌بار نیز حامل پیام کاخ سفید در لزوم گسترش نیروها و منابع نظامی باشد. البته این کاملا منوط به دیدار پیش‌بینی‌شده وزیر دفاع آمریکا با رهبران عراقی و فرماندهان نظامی ائتلاف است که می‌تواند با فراهم‌کردن نمای دقیق‌تری از جبهه موصل، کاخ سفید را در تصمیم‌گیری درباره افزایش نیروها و اعطای کمک‌های مالی و نظامی بیشتر به دولت عراق در راستای تضمین شکستی پایدار برای تروریست‌های داعش و همچنین ثبات و بازسازی این شهر جنگ‌زده یاری رساند. البته اینها تنها هدف کارتر از سفر به بغداد نیستند. او که بنا بود پس از سفر یک‌روزه خود به آنکارا، عازم امارات متحده شود، در حالی به طور غیرمنتظره پای به خاک عراق گذاشته که پیش‌تر در جریان دیدار با رهبران ترکیه، از توافق اصولی به‌دست‌آمده درباره مشارکت نیروهای ترک در عملیات موصل خبر داده و خاطرنشان کرده بود تنش‌های به‌وجودآمده بین دو دولت عراق و ترکیه حل‌وفصل‌شدنی است؛ تنش‌هایی که در نتیجه اعزام نزدیک به 500 سرباز ترک به پایگاه نظامی بعشیقه در شمال موصل در ماه دسامبر سال گذشته میلادی به منظور آموزش جنگجویان سنی و کرد آغاز شد و امروز با ادعای مقامات عراقی مبنی بر غیرقانونی‌بودن این اقدام و نقض حاکمیت ارضی از یک‌سو و امتناع ترکیه از بیرون‌کشیدن نیروهایش از سوی دیگر، شدت یافته است. وزیر دفاع ایالات متحده روز جمعه در اظهاراتی که از سوی خبرگزاری سی‌ان‌ان‌ترک انعکاس یافته، اعلام کرده بود بغداد و آنکارا به توافقی اصولی دست یافته‌اند که عاقبت به ارتش ترکیه اجازه می‌دهد در عملیات بازپس‌گیری موصل، این آخرین پایگاه شهری باقی‌مانده از چنگال تروریست‌های داعش ایفای نقش کند. کارتر که پیش‌تر با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، بن‌علی ییلدریم، نخست‌وزیر آن کشور و فکری ایسیک، وزیر دفاع دولت عدالت و توسعه، درباره مجموعه‌ای از چالش‌های امنیتی منطقه، از جمله تحولات اخیر در عراق و سوریه گفت‌وگو کرده بود، اظهار کرده جزئیات نقش احتمالی آنکارا در عملیات هنوز به طور کامل مشخص نشده؛ چراکه این طرح در انتظار تأیید مقامات عراقی است. او ضمن تأکید بر لزوم توافق بغداد برای اجرائی‌شدن طرح موردنظر، مدعی شده بود دو کشور به توافقی اصولی در این زمینه دست یافته‌اند و آنچه باقی مانده، زمینه‌ها و الزامات عملی آن است که در دست بررسی طرفین قرار گرفته است. وزیر دفاع آمریکا ضمن اشاره به آنکه کشورش همچنان یک متحد قدرتمند ترکیه باقی خواهد ماند، از پشتیبانی واشنگتن نسبت به عزم آنکارا برای حفاظت از مرزهای مشترک خود با عراق و سوریه سخن گفته و اذعان کرده کاخ سفید خواهان مشارکت ترکیه در همه عملیات‌های ضدتروریستی جاری علیه داعش است. البته او منکر اختلاف نظرهای موجود بین آمریکا و ترکیه نشده، اما اطمینان داده دو طرف قادر خواهند بود با مذاکره بر همه اختلافات فائق آیند. برای توافق زود است بااین‌حال، به نظر می‌رسد واشنگتن باید بیش از آنکه در پی رفع اختلافات با آنکارا باشد، در جلب موافقت بغداد بکوشد. شاهد این مدعا نیز اظهارات سعد الحدیثی، سخنگوی رسمی دولت عراق، است که توافق با ترکیه درباره عملیات موصل را تکذیب و اعلام کرده آنکارا هیچ نقشی در این عملیات ندارد. او در گفت‌وگو با خبرگزاری اسپوتنیک، ضمن اشاره به تأکید اشتون کارتر مبنی بر لزوم موافقت دولت عراق درباره جزئیات نقش احتمالی ترکیه در عملیات آزادسازی موصل، اعلام کرده بغداد تا این لحظه با آنکارا به توافق نرسیده است. الحدیثی همچنین مدعی شده عراق سازوکاری مشخص برای پذیرش حمایت امنیتی و نظامی از سوی کشورهای مختلف جهان، از جمله کشورهای ائتلاف تنظیم کرده و هر کشوری که مایل به حمایت از عراق در زمینه نظامی و جنگ علیه تروریسم باشد، باید درخواست رسمی خود را به دولت عراق ارائه دهد تا در روندی قانونی و در راستای حفظ حاکمیت ارضی آن کشور، مورد تصمیم‌گیری قرار گیرد. او در حالی اذعان کرده هنوز بسیار زود است تا کشورش به چنین توافقی با ترکیه دست یابد که حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق، در سخنانی در کنفرانس شورای‌عالی بیداری اسلامی در بغداد، تأکید کرده ترکیه برای منافع و گسترش نفوذ خود می‌جنگد؛ چراکه اگر جز این بود، آن هنگام که دولتش به طور مستقیم از آنکارا درخواست کمک داشت، دست رد به سینه عراق نمی‌زد. این در حالی است که درمقابل ییلدریم، نخست‌وزیر ترکیه، روز گذشته ضمن انتقاد شدید از رهبران عراق، اظهارات آنان را بسیار تحریک‌آمیز خوانده و هشدار داده آنکارا به حضور نظامی خود در عراق ادامه داده و در برابر هیچ تهدیدی سر خم نمی‌کند.

پایان عملیات کرکوک حمله روز جمعه افراد مسلح داعش به ساختمان‌های امنیتی و مراکز پلیس کرکوک، با کشته‌شدن همه افراد مسلح داعش و آزادی همه گروگان‌ها به پایان رسید. این خبر را روز گذشته شورای استانداری کرکوک اعلام کرد و به گفته این شورا، پیشمرگه‌ها با پیشروی‌هایی در این استان همه گروگان‌ها را آزاد کردند، ‌وزیر عراق نیز به منظور تحت تعقیب‌ قراردادن باقی‌مانده‌های داعش نیروهای بیشتری به این استان اعزام کرده است. ریبوار طالبانی، رئیس شورای استان کرکوک، گفت: نیروهای امنیتی توانستند گروگان‌ها را آزاد کنند و درگیری‌ها متوقف شده است و نیروهای امنیتی در حال جست‌وجوی محله‌های مختلف برای یافتن تروریست‌ها هستند. طالبانی آمار نهایی کشته‌های این عملیات را ۴۶ نفر اعلام کرد که بعضی از آنها نیروهای امنیتی کرد (آسایش) و کارمندان نیروگاه برق الدبس بودند، در حالی که ۱۳۳ نفر نیز در این عملیات زخمی شدند. این مسئول محلی گفت: ۲۸ نیروی داعش نیز که برخی انتحاری بودند، در این عملیات کشته شدند. تلویزیون عراق نیز اعلام کرد نیروهای امنیتی به طور کامل بر کرکوک مسلط شده و تدابیر منع آمدوشد به طور جزئی برداشته شده است. این در حالی است که مسئولان استان کرکوک حالت فوق‌العاده تا اطلاع ثانوی و منع رفت‌وآمد در این استان اعلام کرده‌ بودند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.