جایگاه استراتژیک حفاری دریایی در توسعه صنعت نفت
فروغ گشتاسبی: ایران به عنوان کشوری با پتانسیل بالا برای تولید منابع هیدروکربوری، نقشی مهمی برای حضور در عرصه تصمیمگیریهای بنیادین جهان انرژی دارد؛ ازاینرو، کارشناسان امر بر لزوم استحصال نفت و گاز در میدانهای مشترک با اولویت تولید صیانتی، توسعه اکتشاف بهویژه در مناطق مرزی و پژوهش و توسعه زیرساختها در صنایع بالادستی نفت و گاز، تأکید دارند. براساس برنامه پنج ساله چهارم و پنجم توسعه، سالانه شش دکل به امر اکتشاف اختصاص مییافت. در سال جاری نیز همچنان شش دکل خشکی، فعال است که این شش دکل، در سراسر حوضههای رسوبی بهویژه حوضه رسوبی زاگرس، در حال فعالیت هستند. با توجه به اجرای برنامه پنجم توسعه و افزایش یکمیلیونبشکهای تولید نفتخام و همچنین افزایش تولید گاز طبیعی به یکمیلیارد مترمکعب، ساخت تجهیزات صنایع بالادستی نفت و گاز از اولویت و اهمیت ویژهای برخوردار است. برایناساس، ساخت تجهیزات نخستین دکل حفاری با برند ملی و صادراتی در بخش خشکی و دریایی، ساخت لوله مغزی سیار درونچاهی، ساخت ادوات خدمات جنبی حفاری، دستیابی به تکنولوژی ازدیاد برداشت و افزایش تولید از مخازن و میدانهای هیدروکربوری و اجرای طرحهای بهینه تولید ثانویه نفت و گاز، بهویژه در میدان مشترک پارس جنوبی، در اولویت برنامههای پژوهشی وزارت نفت در بخش بالادستی قرار گرفت. براساس آخرین آمار، ایران هماکنون 28 میدان نفتی و گازی مشترک با کشورهای همسایه (کویت، قطر، بحرین، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق و ترکمنستان) دارد که از میان آنها، 15 میدان در آبهای خلیج فارس و بقیه در خشکی قرار گرفته است. در طول مرز مشترک آبی ایران و عربستان، کویت، امارات متحده عربی و عمان میدانهای نفتی مانند اسفندیار، فروزان، فرزاد A، فرزاد B، میدان نفتی و گازی آرش، میدان نفتی فرزام، میدان نفتی نصرت، میدان نفتی مبارک و میدان نفتی سلمان، در مجاورت مخازن اماراتی قرار دارد که این امر، اهمیت حفاری را در بخش دریا، دو چندان میکند. هماکنون نیز در دریای عمان، ذخایر انرژی نامتعارف (هیدراتهای گازی) شناسایی شده است که استحصال آنها نیازمند دستیابی به تکنولوژی حفاری در آبهای عمیق است؛ ذخایری که در صورت بهرهبرداری، میتواند تضمینکننده منابع انرژی کشور در صد سال آینده باشد. اهمیت حفاری در حوضه خزر نیز کمتر از خلیج فارس و عمان نیست. با توجه به گستردگی میدانهای نفتی و گازی ایران در حوضه دریایی، لزوم توجه به صنعت حفاری، به عنوان کلید فتح مخازن هیدروکربوری، بیشازپیش خود را نمایان میکند. متأسفانه ایران، نهتنها از نظر تعداد دکلهای فعال در دنیا رشد چشمگیری نداشته است، بلکه در حوضه خاورمیانه هم بعد از کشورهای عربستان، عمان، کویت و قطر قرار دارد. بنابراین برای جبران این عقبافتادگی و افزایش میزان تولیدات یا دستکم حفظ جایگاه کنونی، باید توجه بیشتری به صنعت حفاری شود؛ زیرا تعداد دکلهای حفاری فعال در میدانهای نفت و گاز، بهطور معمول شاخص مطلوبی برای ارزیابی روند توسعه میدانها به شمار میآید. بهعبارتی دیگر، در توسعه صنعت نفت و توسعه میادین نفتی، حفاری جایگاه ویژهای دارد که نیازمند نگاهی ویژه و کارشناسانهتر نسبت به گذشته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.