هزارو ۵۷۳ نفر از فعالان دانشجویی به وزيران علوم و بهداشت و ریاست دانشگاههای آزاد و پیام نور نامه نوشتند
درخواست تشکیل انجمن صنفی نشریات دانشجویی
شرق: پس از تلاشها و پیگیریهای چهارماهه تیم حدودا صدنفرهای از فعالان نشریات در دانشگاههای مختلف، در نهایت هزارو 573 نفر از فعالان نشریات دانشجویی در سراسر کشور (از تمامی دانشگاهها اعم از سراسری و علوم پزشکی و پیام نور و آزاد و غیرانتفاعی و...) نامه سرگشادهای خطاب به وزيران علوم و بهداشت و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی نوشتند و درخواست تشکیل یک تشکل صنفی را داشتند. خواسته امضاکنندگان این نامه موافقت با تشکیل انجمن صنفی نشریات دانشجویی است تا بتوانند مشکلات خود در این زمینه را از طریق این نهاد صنفی پیگیری کنند. نظارت قبل از انتشار، مشکلات مالی، توقیف، برخوردهای قضائی، صادرنشدن امتیاز انتشار، برخوردها در کمیتههای انضباطی و حراست، مشکلات در چاپ و توزیع نشریه و حتی جذب آگهی، نبود آزادی بیان، حاکمیت فضای امنیتی، ممنوعیتها و محدودیتهای غیرقانونی، رعایتنشدن مقررات از سوي مسئولان و نهادهای دانشگاهی و... تنها بخشی از مشکلاتی است که فعالان نشریات دانشجویی، بارها و بارها و بهویژه در سالهای اخیر به آن اعتراض کردهاند. با رویکارآمدن دولت اعتدال، اعلام رویه فرهنگی جدید به وزارتخانههای علوم و بهداشت مبنیبر جذب مشارکتهای فرهنگی دانشجویی و ایجاد فضای باز و امن برای فعالیت افکار و سلایق گوناگون و استفاده بیشازپیش از ظرفیت آزادی بیان و انتقاد و اهتمام جدیتر به مسیر تولید علم، در عرصه نشریات دانشجویی نیز اثرات خود را برجای گذاشت؛ رشد کمّی تعداد نشریات دانشجویی و افزایش فعالیت آنها، نتیجه بازکردن فضایی بود که هرچند تا پیش از این نیز مستعد چنین رشدی بود؛ اما سیاستهای وزارتخانههای علوم و بهداشت در دولت قبل، اجازه چنین تحرک و پویاییای را نمیداد. مسیر رشد و شکوفایی فرهنگی در دانشگاهها البته به این سادگیها هم نبود؛ همزمان با اعلام سیاستهای دولت از زبان رئیسجمهور و بهمحض افزایش نسبی فعالیتهای دانشجویی، مقاومتها و سنگاندازی هم شروع شد؛ نام يك نشریه دانشجویی بهانه استیضاح وزیر علوم شد و پرونده نشریات دانشجویی دیگری به دادسرا و کمیته انضباطی و کمیته نظارت بر نشریات و شورای فرهنگی و... فرستاده شد. همزمان با افزایش کمّی نشریات دانشجویی، احضارها و تهدیدهای فعالان نشریاتی نیز فزونی یافت. مقاومت برخی مسئولان فرهنگی در بعضی دانشگاهها در برابر سیاستهای دولت، آنچنان شدید بود که ترجیح میدادند برخلاف مقررات موجود، اصلا مجوز انتشاری به برخی نشریات دانشجویی ندهند تا بعدا دردسری هم برای برخورد و توقیف آن نداشته باشند. نبود حمایت مالی از نشریات یا نظارت غیرقانونی بر محتوای نشریات قبل از انتشار و سانسور مطالب آنها، راهکارهای دیگر بسیاری از مسئولان دانشگاهی برای مقاومت در برابر سیاستهای فرهنگی دولت بود. کار به جایی رسید که 813 نفر از فعالان نشریات دانشجویی سطح کشور برای اجرای اصل 24 قانون اساسی و تضمین آزادی بیان، دست به دامان رئیسجمهور شدند. آمارهای ارائهشده از وضعیت تخلفهاي مسئولان دانشگاهی در رسیدگی به امور نشریات دانشجویی، آنچنان نگرانکننده بود که موضعگیریهای متعدد معاونان فرهنگی وزيران علوم و بهداشت را در پی داشت. البته نه این موضعگیریها و نه تأکیدهاي رئیسجمهوری و نه دستورات دیگر مسئولان دو وزارتخانه، نهتنها اثری در کاهش مشکلات نداشت، بلکه شیب افزایش مشکلات و برخوردها تندتر شد. پس از آن در اقدامی دیگر 393 نفر از فعالان نشریات دانشجویی، نامهای خطاب به معاون فرهنگی وزیر نوشتند و مشکلات موجود را گزارش دادند و رسیدگی به آن را درخواست کردند. مصاحبههای برخی فعالان نشریاتی و گزارش موردی برخوردها و محدودیتهای غیرقانونی نیز چندان دردی را دوا نکرد. در وزارت بهداشت هم البته وضعیت فرق چندانی نداشت، چراکه چند ماه بعد نامهای با امضای سه نماینده مدیران مسئول در شورای مرکزی نظارت بر نشریات وزارت بهداشت منتشر شد که در آن گزارشی تیتروار از بیش از 20 مشکل یا برخورد غیرقانونی با نشریات دانشجویی خطاب به وزیر داده شده بود. این نامهها مانند نامه قبلی، دستور پیگیری وزيران علوم و بهداشت را در پی داشت؛ اما این دستور هم تنها روی کاغذ باقی ماند. مشکلات و برخوردهای غیرقانونی با نشریات دانشجویی هرچند در این سالها کاهش نیافته و بلکه حتی بهويژه در ماههای اخیر، روند روبهرشد نگرانکنندهای داشته است؛ اما نشریات دانشجویی با سلایق و نگرشهای گوناگون را از طرفی بیش از پیش همدل و همزبان کرده و از طرف دیگر بر پختگی فعالیتها و مطالبات جمعیشان افزوده است؛ امروز فعالان نشریات دانشجویی بهخوبی دریافتهاند بهجای امیدبستن به ساختارها و سازوکارهای فرسوده بوروکراتیک یا برخی نهادها، باید به توان اجتماعی خود تکیه کنند. ازاینرو است که اینبار هزارو 573 نفر از اهالی قلم در نشریات دانشجویی از سلایق گوناگون و با زمینههای انتشار متفاوت (از نشریات علمی و صنفی تا نشریات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی) با نگارش نامهای به مسئولان سه دستگاه آموزش عالی در کشور، احیای انجمن صنفی نشریات دانشجویی را مطالبه کردهاند. در این نامه آمده است: «احتراما همانگونه که مستحضر هستید، هر جامعهای بهواسطه نهادهای واسط آن جامعه، پویایی و مانایی خود را حفظ میکند. این نهادهای واسط از سویی جلوی هرجومرج و تودهگرایی را گرفته و از سوی دیگر نمیگذارند تا قدرت متمرکز گردد و نیروی واسطی خواهند بود بهجهت تعدیل جامعه و ارتباط مؤثر و بهینه افراد جامعه با نهادهای بالادستی. برهمیناساس اگر نظام آموزش عالی را به مثابه یک جامعه کوچک در نظر بگیریم، بیشک دانشجویان از هر جهت مهمترین اعضا و کنشگران این جامعه هستند و یکی از ارزشمندترین و فعالترین این کنشها، در قالب نشریات دانشجویی متجلی میشود. اما متأسفانه سالیان زیادی است این نشریات به صورت خودجوش و براساس تواناییهای خود بدون وجود هیچ نهاد واسطی که بتواند با حفظ استقلال و سرمایه اجتماعی کافی به نقش میانجیگری خود بپردازد و از کیان نشریات دانشجویی دفاع کند، به کار خود ادامه میدهند. همین امر باعث شده تا در دورههای مختلف برای نشریات دانشجویی مشکلات فراوانی به وجود آید و نتوانند به صورت نهادی به مسائل خود بپردازند و آنها را رفعورجوع کنند و در راستای اهداف والای دانشجویی تلاش نمایند. یکی از این نهادهای واسط نشریاتی، «انجمن صنفی نشریات دانشجویی» است؛ نهادی که قرار است از صنف نشریات دانشجویی دفاع کند و راه را به جهت تعامل بهتر و بهینهتر مهیا سازد، میتوان برخی اهداف آن را به صورت مختصر و موردی اینگونه بیان کرد: 1. ایجاد شرایط مناسب و قانونمند و تلاش در جهت مشارکت بیشتر دانشجویان در عرصه نشریات دانشجویی 2. ایجاد زمینه مناسب برای ارائه تسهیلات و تجهیزات به نشریات دانشجویی از سوی ادارات فرهنگی 3. بهبود سطح کیفی نشریات دانشجویی و ارتقای وضعیت انتشار نشریات دانشجویی 4. تبیین و انعکاس مشکلات و موانع موجود در مسیر فعالیت نشریات دانشجویی به مسئولان ذیربط 5. فراهمآوردن امکان برقراری ارتباط نشریات دانشجویی با یکدیگر در دانشگاهها و برگزاری محافل و گردهماییها 6. افزایش آگاهی دستاندرکاران نشریات دانشجویی از حقوق حقه خود و دفاع از آن 7. پیگیری مشکلات و مسائل نشریات دانشجویی و تلاش برای حلوفصل آنها از طریق رایزنی با مسئولان امر و... 8. سازماندهی حمایتهای معنوی از نشریات دانشجویی در قالب برگزاری کلاسها، مشاورهها و کارگاهها و... 9. فراهمآوردن زمینههای مناسب جهت آرشیوبندی و معرفی و ارائه نشریات دانشجویی 10. اطلاعرسانی عمومی مناسب درباره نشریات دانشجویی 11. جلب مشارکت مراکز و نهادهای دولتی و غیردولتی بهمنظور تقویت فعالیتهای نشریات دانشجویی» امضاکنندگان این نامه در انتهای آن نیز نوشتهاند: «بر مبنای همین اهداف، ما دانشجویان سراسر کشور که در دو نامه گذشته مشکلات و مسائل حقوقی و صنفی خود را به صورت دقیق مطرح نموده بودیم، برآنیم تا با تأسیس این نهاد واسط مهم، بار مشکلاتی را که سالیان سال است بر دوش نشریات دانشجویی سنگینی میکند، برداریم. بنابراین از جنابعالی خواستاریم تا به جهت ایجاد بستری مناسب جهت فعالیتهای منظم نشریات دانشجویی که قلب تپنده نظام دانشگاهی هستند و همچنین دفاع از حقوق این نشریات و تسهیل پیگیری مطالبات و علایق دستاندرکاران این نشریات، ما فعالان نشریات دانشجویی سراسر کشور را به جهت تأسیس هرچه سریعتر این نهاد صنفی یاری نمایید و دستورات لازم برای مساعدت در تشکیل این نهاد را صادر فرمایید».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.