|

درباره «براساس دوشس ملفی»

از هرزه‌ها تا رذل‌ها

محسن خیمه‌دوز

- دوشِس (باران کوثری): چرا همه می‌خواهند شهر را از «هرزه‌ها» پاک کنند، ولی کسی کاری به «رذل‌ها» ندارد؟ - دانیل (رضا بهبودی): چون در این صورت شهرها خالی می‌شود. (دیالوگی از نمایش چهارساعته «براساس دوشسِ مَلفی»، براساس نمایش‌نامه‌ای با همین نام از «جان وبستر» در «تئاتر مستقل تهران»). «براساس دوشسِ مَلفی»، نمایشی ا‌ست پربازیگر، با اقتباسی خوب از متنی خوب (نوشته نغمه ثمینی و محمد رضایی‌راد)، بدون آنکه متن اصلی را لوث‌کرده باشد، با طراحی خوبِ نور، صحنه و لباس و کارگردانی قابلِ‌قبول (محمد رضایی‌راد) که موفق می‌شود تماشاگران را به مدت نزدیکِ چهار ساعت، بدون وقفه، چشم بر صحنه نگه دارد، با شروعی خوب، کششِ دراماتیکِ مناسب (با نوعی طنزِ انتقادی)، ریتمِ مناسب و پایان‌بندی تراژیک. شاید بتوان نقطه‌ضعفِ نمایش را در طراحی نقطه شروعِ رابطه دوشِس (باران کوثری) و آنتونیو (میلاد رحیمی) دانست که متأسفانه به رَسمِ کاراکترهای سطحی سینما و تلویزیون ایران، بدونِ تأملاتِ درونی و سابژکتیو و بدونِ طی‌کردن مراحل حسی و اگزیستانسِ لازم شکل می‌گیرد و بر صحنه اجرا می‌شود و البته برای یک نمایش چهارساعته و با داشتن متنی که منطقا باید حاوی این تجربیات حسی و سابژکتیو باشد، عجیب است فقدانِ چنین ویژگی برای شکل‌دهی به رابطه‌ای که اساسِ درام را تشکیل می‌دهد. بااین‌حال به‌صحنه‌آمدن این نمایش پربازیگر و سنگین را باید اقدام مثبتی برای تئاتر ایران دانست، نقطه ‌قوتِ نمایش هم این است که همه اجزایش، از متن و نویسندگی تا کارگردان، بازیگری و موسیقی زنده صحنه، به دستِ افراد حرفه‌ای انجام شده و به همین دلیل، چون کار به دستِ کاردان و بدون سطحی‌نگری یا کم‌فروشی انجام شده، نتیجه کار هم دیدنی و ‌تأمل‌برانگیز درآمده است. برخی از دیالوگ‌های جذاب و تأمل‌برانگیز: - تنها یک شیطان می‌تواند یک شیطان را بشناسد. - فقدانِ هر مانعی، خطرناک است. - و فقدانِ خطر هم، کسالت‌بار. - گاهی نگفتن، نه گفتن، نشانه زُهد است. - مردمِ عادی هم از حکمت بهره‌ای دارند. - بیرون، همه دیوانه‌اند. - میل به ناممکن‌ها عقل از سر می‌بَرَد. - ما از سنگینی نقاب‌ها بر چهره‌مان، خسته‌ایم. - نقاب‌ها ایمن‌ترمان می‌کند، اما خسته‌تر، نه. - تمام وجود تو را می‌توان در دو کلمه خلاصه کرد: رذل و حقیقت‌گو. - همیشه پیغام‌ها مسیر تاریخ را تغییر می‌دهند. - اما حامل پیغام‌ها می‌توانند مسیر زندگی را تغییر دهند. - من مُوَرِّخَم نه پیشگو، حملِِ پیغام را رها کُن. - بگذار یک‌بار هم بدون حساب‌وکتاب ببخشیم. - زندگی، نمایش کسالت‌باری ا‌ست که من نقشی مخالفِ میلم در آن بازی می‌کنم. - هیچ‌چیز به اندازه همهمه بلاهت و جنون، مشاعِر من را در جای خود قرار نمی‌دهد. - به مرگِ مردمانِ فرودست مرا بکشید. - عجبا که دوزخ همین‌جا بود، در همه این سال‌ها. - در این دیوانه‌خانه، همه براساس خود هستند یا شاید هم هیچ‌کس براساس خودش نیست. - واپسین اشتباه زنانه‌ام را مرتکب نخواهم شد. ملال‌آور نخواهم مُرد. - شما در جست‌وجوی ناممکن‌ها بودید و این جنازه هم، اکنون تنها چیزِ شماست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.