اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا، روز جمعه راهی آنکارا میشود
ثبات از پس شکستی پایدار
آنطور که پیداست تنشها بین آنکارا و بغداد بدان حد بالا گرفته که تهدیدی برای چشمانداز امیدوارکننده آزادسازی موصل به دست ارتش عراق، پیشمرگههای کرد و نیروهای ائتلاف بینالمللی به سرکردگی ایالات متحده، بهعنوان گامی اساسی در مسیر بیرونراندن تروریستهای داعش از خاک عراق باشد. شاهد این مدعا نیز برنامه سفر یکهفتهای اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا، به خاورمیانه و اروپاست که با هدف تضمین شکستی پایدار برای تروریستهای داعش، اولین ایستگاه خود را شهری جز آنکارا قرار نداده است. پنتاگون در بیانیهای که سهشنبهشب منتشر کرده، اعلام کرده اشتون کارتر سفر خود را از فردا و با ورود به خاک ترکیه آغاز خواهد کرد. بنابر متن بیانیه وزارت دفاع، کارتر بناست در جریان دیدار با رهبران ترکیه که به گفته برخی منابع، کمتر از یک و نیم روز به طول خواهد انجامید، درباره مجموعهای از چالشهای امنیتی در منطقه، ازجمله تحولات اخیر در عراق و سوریه به گفتوگو بنشیند. این در حالی است که به نظر میرسد اختلافات پیشآمده بین رهبران عراق و ترکیه که از حدود یک ماه پیش با اعتراض بغداد به حضور نیروهای نظامی ترکیه در اردوگاه بعشیقه آغاز شد و امروز به کشمکش دو کشور درباره مشارکت نظامی ارتش ترکیه در عملیات آزادسازی موصل انجامیده، روزبهروز ابعاد وسیعتری پیدا میکند. دراینمیان، ایالات متحده همواره با اتخاذ موضعی بیطرفانه، بهصراحت خواستار آن بوده تا دو طرف با اتکا به راهحلی دیپلماتیک به مناقشات پایان داده و مانعی پیشِروی توفیق عملیات مشترک نیروهای ائتلاف در آزادسازی موصل و شکست تروریستها ایجاد نکنند. البته این موضع بیطرفانه با توافق روز دوشنبه رؤسای ستاد کل نیروهای ائتلاف و ارتش ترکیه در واشنگتن که میتواند مسیر مشارکت جنگندههای هوایی ترکیه در عملیات جاری آزادسازی موصل را هموار کند، تا حدود زیادی رنگ باخته است؛ امری که احتمالا دلیل اصلی سفر روز جمعه کارتر به آنکارا خواهد بود. فکری ایشیک، وزیر دفاع ترکیه، روز سهشنبه در سخنانی ضمن تأیید اخبار توافق بهدستآمده مبنی بر مشارکت نیروی هوایی آن کشور در عملیات موصل، تأکید کرده بود تصمیمگیری درباره آینده موصل بدون حضور ترکیه امکانپذیر نیست و بههمیندلیل است که او در نشست آتی وزیران دفاع ائتلاف در پاریس که بناست روز سهشنبه هفته آینده برگزار شود، شرکت خواهد کرد. البته نشست پاریس بخشی از برنامه سفر یکهفتهای کارتر نیز هست. وزیر دفاع آمریکا پس از ترک آنکارا و دیدار با رهبران امارات متحده عربی، روز دوشنبه وارد پاریس خواهد شد تا در دیدار با همتایان خود در نیروهای ائتلاف، آخرین تحولات کارزار بینالمللی علیه داعش، ازجمله گستردهترین عملیات آن تا به امروز، یعنی عملیات آزادسازی موصل را بررسی کند. او سپس روز چهارشنبه عازم بروکسل خواهد شد تا با حضور در نشست وزیران دفاع ناتو، پیشرفت اهداف توافقشده پیشین در نشست ماه جولای ورشو را ارزیابی کند. در فکر فردای پس از داعش این در حالی است که ژان مارک آیرو، وزیر خارجه فرانسه، امروز میزبان نشستی بینالمللی با حضور نمایندگان 20 کشور از جمله ایالات متحده، بریتانیا، عربستان سعودی و ترکیه خواهد بود تا در غیاب نمایندگان ایران و روسیه، درباره باثباتسازی موصل پس از شکست احتمالی داعش و ارائه کمکهای انساندوستانه به آسیبدیدگان از عملیات جاری در آن شهر، به بحث و تبادل نظر بپردازند. وزیر خارجه فرانسه در کنفرانس خبری مشترکی که با ابراهیم الجعفری، همتای عراقی خود، ترتیب داده بود، برنامهریزی برای فردایی باثبات پس از پیروزی در موصل را ضروری دانسته و تأکید کرده اگرچه پیروزی در جنگ حائز اهمیت است، اما از همینحالا باید به فکر همه تدابیری بود که میتواند در دوران صلح نیز منشأ پیروزی باشد. او ضمن اشاره به مسئولیت نیروهای ائتلاف بینالمللی در بازپسگیری رقه، پایتخت خودخوانده داعش در سوریه، اظهار کرده مبارزه اثربخش با تروریسم مستلزم آزادسازی آن شهر بوده و جای تعجب نیست پس از آزادسازی موصل که به گفته ژان ایو لودریان، وزیر دفاع فرانسه، میتواند هفتهها و چهبسا ماهها به طول بينجامد، نوبت رقه فرا ميرسد. وزیر خارجه فرانسه همچنین در اشاره به حضورنداشتن نمایندگان ایران و روسیه، مدعی شده مسکو آشکارا نشان داده عراق دغدغه اصلی آن نیست و طرف ایرانی نیز صرفا بهدلیل جلوگیری از افزایش تنشها بین ریاض و بغداد به نشست دعوت نشده است؛ اقدامی که به اذعان آیرو، به معنای نادیدهگرفتن ایران در معادلات عراق نیست، بلکه نشان دهنده لزوم حرکت گامبهگام جامعه بینالملل در دستیابی به اجماع و همگرایی در نبرد علیه داعش است. پوتین وارد میشود با همه این اوصاف، به نظر میرسد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، درصدد برآمده تا نهفقط خلاف ادعای مقامات فرانسوی را اثبات کند، بلکه از قطار پادرمیانی ایالات متحده بین بغداد و آنکارا نیز جا نماند. به گزارش راشاتودی، ولادیمیر پوتین در تماسی تلفنی با حیدر العبادی، نخستوزیر عراق، بر حمایت مسکو از تلاشهای بغداد در مبارزه با تروریسم تأکید کرده است. کرملین با صدور بیانیهای اعلام کرده پوتین در این تماس تلفنی، ضمن حمایت از تلاشهای عراق برای نابودی کانون تروریسم بینالمللی، درباره عملیات آزادسازی موصل از دست داعش بهوسیله نیروهای دولتی عراق نیز تبادل نظر کرده است. او ضمن ابراز امیدواری نسبت به پیروزی ارتش عراق و همپیمانانش، اذعان کرده نگاه جهانیان امروز به تحولات موصل است و این اطمینان وجود دارد كه با وجود همه سختیها، نیروهای عراقی نقشه آزادسازی را بهخوبی به سرانجام خواهند رساند. العبادی نیز ضمن ممتازخواندن روند عملیات موصل، تأکید کرده این عملیات چه از لحاظ اجرا و چه از لحاظ برنامهریزی و هدایت، سراپا عراقی است و نیروهای ترک در صورت مداخله در عملیات، بهعنوان نیروهای متخاصم شناخته خواهند شد. این در حالی است که کرملین همچنین از تماس تلفنی پوتین با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، نیز خبر داده است؛ تماسی که گفته میشود معطوف به بررسی آخرین تحولات سوریه و عملیات موصل بوده است. براساس بیانیه کرملین، دو رئیسجمهور گذشته از بررسی روابط اقتصادی و تجاری و گفتوگو درباره نقش نیروهای ترک در عملیات آزادسازی موصل، بر ضرورت جداسازی شورشیان میانهرو سوریه از النصره نیز تأکید کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.