پرفورمنس ایرانی «هیپولیت» در فستیوال بینالمللی طنجه
ایجاد گفتمان بین هنرمندان ایران و جهان
شرق: فستیوال هنرهای اجرائی طنجه هرساله در ماههای می و جولای در کشور مراکش برگزار میشود. این فستیوال از مهمترین فستیوالهای هنرهای اجرائی در دنیاست که به دو بخش مختلف تقسیم میشود: بخش تئوری و بخش اجرائی که در یک راستا قرار دارند. این فستیوال امسال در تاریخ بیستوپنجم شهریور، پانزدهم سپتامبر، به مدت چهار روز در شهر طنجه - تتوان برگزار شد. فستیوال Le Festival de Tanger des Arts de la scène از سوی مرکز بینالمللی مطالعات فرهنگی هنرهای اجرائی مراکش The International Center for Performance Studies و با همکاری مرکز مطالعات پرفورمنس و فرهنگ دانشگاه برلین International Research Center, Interweaving Performance Culture, Freie Universitat Berlin با تمرکز بر مطالعه روی اجراهای بینافرهنگی و بینارشتهای در جهان فعالیت میکند. اهمیت آن در این است که هرساله از میان مقالهها، کتابها و اجراهای گروههای متعدد در جهان، تئوریسینها و هنرمندان مختلفی را که موفق به رسیدن به متدهای نوین در هنر اجرا و بحث بینافرهنگی شدهاند انتخاب و برای سخنرانی، ارائه مقاله و اجرا به این فستیوال دعوت میکنند. داوران این فستیوال از مهمترین و تأثیرگذارترین هنرمندان و دانشمندان در زمینه هنرهای اجرائی هستند و به تبع این اجراها نشستهایی صورت میگیرد تا متدهای نوین اجرائی از میان این اجراها به بحث گذاشته و بهعنوان تئوری جدید به جامعه هنری آینده معرفی شوند و این افتخار بزرگی است برای گروه ایرانی (گروه هنری گوسان) که در حوزه پرفورمنس فعالیت میکند. این فستیوال در سال 2016 به استاد برجسته هنرهای اجرائی پرفسور ماروین کارلسون، مؤلف کتاب «تئوریهای هنرهای اجرائی» که از سال ١٩٩٣ میلادی شاخصترین کتاب در حوزه تئوری هنرهای اجرائی بوده است، تقدیم شد. فستیوال روز بیستوپنجم شهریور 95 با حضور پرفسور کارلسون از دانشگاه نیویورک کار خود را آغاز کرد. استادان و هنرمندان برجسته هنرهای اجرائی از سرتاسر جهان مانند دکتر کریستل وایلا، پرفسور اریکا فیشر از مرکز مطالعات برلین، پرفسور استفان باربر از دانشگاه کینگستون، دکتر شمال امین از لالیش تیاتر وین و... به ریاست دکتر خالد امین از مرکز مطالعات هنرهای اجرائی در مراکش در این فستیوال حضور داشتند.در فاصله بین سخنرانیها، اجراهایی محدود و منتخب از سراسر دنیا نیز به اجرا در آمدند. امسال به دعوت دکتر خالد امین و مرکز مطالعات هنرهای اجرائی مراکش برای نخستینبار گروهی ایرانی به این فستیوال راه پیدا کرد. گروهی که در پنج سال گذشته بهدور از هر حاشیهای به ارائه کار هنری خود و معرفی بخشی از هنر مستقل ایران در سراسر دنیا مشغول بوده است. گروه هنری گوسان دربرگیرنده سه هنرمند شناختهشده با تخصصهای متفاوت در زمینههای مختلف هنری است: رامین اعتمادی بزرگ (مجسمهساز، نقاش، پرفورمر و ویدئوآرتیست)، اِشا صدر اِشکوری (نویسنده، پرفورمر، ویدئوآرتیست، دکترای تئاتر، سینما و رسانه از دانشگاه هنر و فلسفه چالرز) و جواد نمکی (بازیگر و کارگردان - دانشجوی دکترای تئاتر، سینما و رسانه از دانشگاه وین) است. هیپولیتِ گوسان، نمایندهای از ایران است که از یک سو به هیپولیت اروپید نظر میافکند و از سوي دیگر به سیاوش شاهنامه؛ در حقیقت هیپولیت اثری تطبیقی است که پیش از این در سال 91 به دعوت شهرک بینالمللی هنرمندان پاریس Cite Internationale des Arts و دانشگاه پاریس هشت در فرانسه اجراهایش را آغاز کرده است و تاکنون اجراهای متفاوتی را در کشورهای مختلفی مانند آمریکا، آلمان و... در کارنامه خود دارد. هیپولیت III برای دومین سال پیاپی به این فستیوال راه پیدا کرد درحالیکه در سال 2015 به دلیل مشکلات ویزا و همچنین همزمانی با اجرا و سخنرانی در مؤسسه بینالمللی تئاتر آلمان ITI Germany در برلین نتوانست در فستیوال حضور پیدا کند. در سال جاری «هیپولیت» به سفارش دکتر کریستل وایلا، رئیس، مرکز مطالعات هنرهای اجرائی بینافرهنگی برلین و با همت و پشتیبانی مالی و همهجانبه دبیر فستیوال دکتر خالد امین و همچنین رئیس مرکز مطالعات هنرهای اجرائی بینافرهنگی مراکش دوباره برای اجرای اختتامیه دعوت شد. گروه هنری گوسان، اینبار با همراهی مجید آقاکریمی، بازیگر باسابقه تئاتر و صداپیشه شناختهشده، در نبود جواد نمکی - باز هم به خاطر مشکلات بینافرهنگی- هیپولیت را برای مخاطبان بینالمللی و مدعوین فستیوال و مخاطبان مراکشی به اجرا برد. هیپولیت نام یکی از نمایشنامههای تأثیرگذار اروپید، تراژدیای یونانی است. سرگذشتی که شباهتی انکارناشدنی با سیاوش در شاهنامه فردوسی دارد. هیپولیتِ گروه هنری گوسان نه تراژدی یونانی است و نه قصه سیاوش را روایت میکند، بلکه اجرائی است نو و ترکیبی از پرفورمنسآرت، ویدئوآرت، هنر چیدمان، آواز فولکلور ایرانی و...؛ در حقیقت ترکیبی است از انواع هنرها که در قالب 13 اپیزود، 13 مفهوم امروزی را به چالش میکشد. این اجرا، اجرائی کاملا مشارکتی است که مخاطب را به بازی دعوت میکند و به او اجازه میدهد قسمتی از این اجرا باشد. گروه هنری گوسان نماینده خودش و همه گروههای اجرائی است که با استعداد و هنرشان بدون کمترین حمایت دولتی تلاش میکنند هویت هنر مستقل ایران را حفظ کنند، نماینده هنرمندانی که اجرا را برای نزدیکی فرهنگها و ایجاد گفتمان بین هنرمندان دنبال میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.