تازههای نشر حکمتکلمه
خطاب به خویشتن امیل زولا، شوسا کو اندو، مارسل امه و هاروکی موراکامی. چهار اثر اخیرِ سری کتابهای جیبی نشر حکمت کلمه به این نویسندگان تعلق دارد. از امیل زولا داستان بلندِ «برای یک شب عشق» ترجمه شده. روایت زندگی مرد جوانی با نام ژولین میشون که تنها و منزوی است و سر به زندگی خودش دارد و «در حقیقت بسیار خوشبخت بود. او روحی آرام و زلال داشت. زندگی روزمره او با آن قواعد ثابتی که ادارهاش میکرد، از جنس آرامش بود. صبحها به ادارهاش میرفت، روز گذشته را ادامه میداد، بعد ناهار، تکه نانی میخورد و نوشتههایش را از سر میگرفت؛ سپس شام میخورد و دراز میکشید و میخوابید. روز بعد، همان روز قبلی را باز میگرداند؛ و این اتفاق هفتهها و ماهها تکرار میشد.» البته با اینکه همهچیز در سکون و سکوت میگذشت گاهی ژولین از افسون یکنواختی بیرون میآمد و در خیابانها راه میرفت. با شخص لالی دوست شده بود، کارگری سنگتراش که برخی اوقات تمام طول بعدازظهر را با هم بدون حتی ردوبدلشدن اشارهای قدم میزدند یا ساعتها مینشستند و شطرنج بازی میکردند. اما «بهشت ژولین اتاقش بود.» تا اینکه سرگرمی بزرگی وارد زندگیاش شد: فلوت. خودش فلوت یاد گرفته بود و شبها که فلوت میزد «نتها با صدای خفیف بالزدنشان یکبهیک پرواز میکردند.» درست مقابل پنجره اتاق او عمارتی بود با نمایی هراسناک و قدیمی «مثل صومعهای خشک و عبوس». ژولین پنج سال اینجا زندگی کرده بود، «اما شبی در ماه ژوئیه، حادثهای زندگیاش را زیرورو کرد.» دختری در قاب پنجره روبهرو ظاهر شده، گویی به صدای فلوت او گوش میکرد. ماهها بعد ترز، دختر جوان باز پیدا شد و اینبار او را فراخواند و از همینجا زندگی کسالتبار ژولین سراسر تغییر کرد. برای یک شب عشق/ امیل زولا/ ترجمه محمود گودرزی اعتراف «نمیدانم این نامه را برایتان خواهم فرستاد یا نه. تا حالا سه نامه برای شما نوشتهام اما یا وسط کار دست کشیدهام یا آنها را توی کشوی میزم چپاندهام و ارسالشان نکردهام. هربار که خودکار به دست میگرفتم، حس میکردم بیشتر خودم را خطاب قرار میدهم تا بفهمم در ذهنم چه میگذرد.» رمان کوتاهِ «سایهها» نوشته شوساکو اندو، نویسنده ژاپنی با این جملات آغاز میشود. شوساکو اِندو در فرانسه ادبیات خوانده است و همانجاست که کلودل و موریاک را کشف میکند. مشکلات ریوی باعث میشود او دوباره به ژاپن برگردد و یک سالی در بستر بماند، در این دوران است که شروع به نوشتن میکند. مترجم در مقدمه شرحی از زندگی و آثار این نویسنده بهدست داده: «سال 1955 نخستین رمانش مرد سفیدپوست را مینویسدکه متأثر از تجربه زندگی در غرب است... در سال 1964 رمانِ «دختری که ترک کردم» منتشر میشود: «راوی داستان پس از سالها بهیاد ماجرای عاشقانه بیفرجامش با دخترکی سادهدل میافتد و سخت مشتاق دیدار مجدد دختر است و درنهایت به سرنوشت غمانگیز او پی میبرد و کتاب رود مقدس که در آن همه شخصیتها در جستوجوی چیزی هستند.» این نویسنده داستانهای کوتاه بسیاری نیز نوشته و در بیشترشان پرسشهایی را مطرح کرده که تمام عمر او را به خود واداشتهاند. ازاینرو «نثر بیپیرایه اِندو، بیآنکه به ورطه روایت عاطفی و احساساتی بیفتد، قصه را با اعترافات شخصی میآمیزد.» راوی «سایهها» ماجرای خودش را با داستان کوتاه سامرست موآم قیاس میکند بهنام «باران». در این قصه، کشیشی رفتهرفته شیفته زنی میشود و موآم برای این فضا از تشبیه بارانی یکنواخت و مداوم استفاده کرده. اما ماجرای راوی کمی پیچیدهتر است، او برای بیانِ تغییر فرد مقابلش حتا نمیتواند چنین تشبیهی بیاورد، فقط میتواند بگوید: «همه میگفتند باورمان نمیشود... غیرممکن است.» سایهها/ شوساکو اِندو/ ترجمه محمود گودرزی عصیان طنز «انتظار و دو داستان دیگر» کتاب دیگری است از همین مجموعه کتابهای جیبی شاملِ سه داستان کوتاه: «انتظار»، «مأمور وصول مالیات» و «مأمور اجرا». مارسل امه، نویسنده فرانسوی را بیشتر بهواسطه همین داستانهای کوتاهش میشناسند. داستانهایی با تخیل بسیار و طنزی قوی، رویکردی انتقادی و نثری بیپروا. این سه داستان را مترجم از مجموعهداستان «دیوار گذرِ» امه انتخاب کرده و پنج داستان دیگر این کتاب در کتابی مجزا با همین عنوان در نشر ماهی درآمده است. «دیوار گذر» در کنار «کوتوله» و «شراب پاریس» از معروفترین مجموعهداستانهای مارسل امه است. چنانکه مترجم در مقدمه آورده است «کوچکترین قابلیت امه این بود که توانست شخصیتهایی بیافریند که اکنون جزو حافظهجمعی مردم فرانسه هستند.» مارسل امه نگاه بدبینانه و تیرهای به جهان دارد. «ولی این نگاه بهجای منتهیشدن به یأس و پوچی، به طنزی سیاه میانجامد که عصیانی در خود دارد.» انتظار و دو داستان دیگر/ مارسل امه/ ترجمه اصغر نوری از دویدن و زمان داستان «کینو»ی هاروکی موراکامی حالوهوایی شبیه به دیگر آثار این نویسنده پرکار دارد که بسیاری از آثارش نیز در اینجا ترجمه و منتشر شدهاند. داستان کوتاهِ «کینو» که در سری کتابهای جیبی آمده، از یک بار آغاز میشود. «مرد همیشه روی همان صندلی انتهای پیشخوان مینشست؛ البته وقتی که کسی آنجا را اشغال نکرده بود. اما اغلب اوقات صندلی خالی بود. بار بیشتر وقتها خلوت بود و آن صندلی کمتر از باقی صندلیها به چشم میآمد و چندان هم راحت نبود. پلهکانِ پشت آن سقف را کج و کوتاه میکرد. بنابراین بهسختی میشد بدون خمشدن سرپا ایستاد.» مرد قدبلند بود و ازاینرو انتخاب آن صندلی بیشتر مایه تعجب میشد. داستان با توصیفاتی چنین ریز و جزئی پیش میرود. راوی، کینو، صاحب بار است و همین موقعیت او را به آدمهای زیادی پیوند میدهد، آدمهای گذری و ناشناخته با داستانهایی ناتمام. چندی نمیگذرد که موراکامی پای «دو» و ورزش را پیش میکشد. کینو، دوندهای عالی در دوی نیمهاستقامت بوده اما تاندون پایش پاره میشود و به همین سبب او از آرزوی دیرینهاش، پیوستن به تیم باشگاهی دو چشم بسته بود. قصه سرنوشت کینو از همینجا آغاز میشود. از کارکردن در فروشگاهی ورزشی تا شغلهای دیگری که او را به اینجا رسانده بود و آشنایی با همسرش و دیگر خاطراتی که مرور میکرد: «اما گویا حرکت زمان آنطور که میخواهی ثابت نمیماند. سنگینی زیاد امیال و لنگر فرسوده ندامت راه را بر سیر طبیعی آن بسته بود.» کینو/ هاروکی موراکامی/ ترجمه سمیرا فژوایینژاد
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.