لاتی که مثل هیتلر حرف میزند
هوشنگ ماهرویان
در یک قرن اخیر، عمدتا سهامداران کارخانههای اسلحهسازی و صنایع سنگین، حامیان اصلی حزب جمهوریخواه در آمریکا بودهاند و آنهایی که دل در گرو تولید وسایل مصرفی داشتهاند، یاران و همپیمانهای حزب دموکرات. شاید بههمینخاطر است که هر انتخاباتی در آمریکا، جدال بین این دو گروه را تشدید کرده و عواملی که باعث میشود یک گروه بر گروه دیگر پیروز شود، از دلِ شرایط جهانی بیرون میجهد. عراق در چهار دهه گذشته گرفتار آتشی بوده که بخشی از آن را حزب جمهوریخواه در دوره ریاستجمهوری رئیسجمهوران این حزب به راه انداخته است و حالا که جهان درگیر مسئله بنیادگرایی است و شعلههای نفرت از آمریکا به شهرهای این کشور هم زبانه کشیده، شخصی مثل ترامپ فکر میکند که میتواند از این موقعیت به نفع صندوق رأی خود استفاده کند. رشد پدیده بنیادگرایی و تولد گروههای رادیکالی مانند داعش، حکایت از دخالت سیاستهای آمریکا در خاورمیانه دارد و عجیب است که کاندیدای ریاستجمهوری این کشور با شعار مقابله با پدیدهای که کشورش در بهوجودآوردن آن نقشی پررنگ داشته، پا به عرصه رقابت انتخاباتی گذاشته؛ اما واقعیت این است که ترامپ برخلاف آنچه سعی میکند نشان دهد، مسئله خاورمیانه را بهدرستی درک نمیکند. او نمیداند که خاورمیانه نیازمند انقلابی فرهنگی است که از دل همین ملتها بیرون آمده باشد، نه آنکه محصول دخالت بیگانگان باشد. اما در قرن بیستویکم، نه فقط شعارهای ضدداعشی ترامپ عجیب است؛ بلکه شخصیت ترامپ هم در نوع خود عجیب و بهدور از شأن سیاسی نامزد انتخابات آمریکاست. او که مثل لاتها رفتار میکند و مثل هیتلر حرف میزند، در حالی یکی از رقبای اصلی انتخابات آمریکاست که شخصیت و سیاستهایش، محصول بحرانی است که دامن جهان را گرفته و آمریکا در بهوجودآوردن آن نقش مهمی داشته است. مچگیری ترامپ و هیلاری کلینتون از یکدیگر برای ما ایرانیها چندان هم ناآشنا نیست. ما نیز چند سال قبل، بحرانی را پشت سر گذاشتیم که به «بگمبگم»های انتخاباتی ختم شد و حالا نمونه همین بحرانها در جامعه آمریکا به چشم میخورد. آنها میخواهند در این روزهای مانده به انتخابات، دست همدیگر را رو کنند و برای هم پرونده بیرون بکشند، به این امید که گرهی از مشکلات جهان و بهویژه خاورمیانه باز شود و کشورشان از پدیده بنیادگرایی آسیب کمتری ببیند، غافل از آنکه ما در گردنه تاریخی مهمی ایستادهایم که در آن خاورمیانه نیازمند یک حرکت گسترده و عمیق فرهنگی برای رشد و اعتلای فردی است و این حرکت تنها و تنها از درون خاورمیانه شکل میگیرد نه از آن سوی دنیا.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.