نیروهای مازاد جذب شده شرکت بهرهبرداری مترو پس از سه سال سازماندهی شدند
زنان در گیت
شرق: چند روزی است که شهروندان تهرانی در برخی ایستگاههای مترو در زمان کارتزدن و عبور از ورودیهای مترو، با خانمهایی مواجه میشوند که گویا به جای مأموران مرد، مسئول این قسمت شدهاند. این کارمندان جدید، استخدامیهای جدید مترو نیستند. «شرق» در دی سال 94 در گزارشی با اشاره به گزارش حسابرسی شرکت بهرهبرداری مترو از سال 92، درباره دوهزارو 715 زن و مردی نوشت که بدون تخصص و ارتباط شغلی، در مجموعه شرکت بهرهبرداری مترو تهران استخدام شدهاند که در فاصله سالهای 92 تا 94 موقعیت شغلی تعریفشدهای نداشتند؛ اما حقوق دریافت کرده بودند و همین هزینههای پرسنلی اضافی، در حسابرسی خود را نشان داده بود. حالا در حالی که قرار است تا حداقل یک سال آینده، نزدیک به 40 ایستگاه جدید به بهرهبرداری برسد؛ به نظر میرسد شرکت بهرهبرداری مترو تهران و مدیرعامل جدید آن، تلاش کردهاند تا با سازماندهی مجدد، برای این دوهزارو 715 نفر حقوقبگیر بیکار، کاری برای انجامدادن پیدا کنند. شرکت بهرهبرداری مترو تهران، بهعنوان یک شرکت بهرهبردار، از زمان بهرهبرداری نهایی ایستگاههای مترو، درباره این مجموعهها وارد عمل میشود و نیروهای خود را مستقر میکند. در دوره زمانی منتهی به سال 92 که گزارش حسابرسی، عملکرد این شرکت را زیر سؤال میبرد، فقط ١٤ ایستگاه از ٢٨ ایستگاه خط سه مترو تهران آماده و تحویل داده شده بود و شرکت بهرهبرداری باید برای راهاندازی آنها تجهیز نیرو میکرده است. شرکت بهرهبرداری در همین فاصله کوتاه، دوهزارو 715 نیرو جذب کرد؛ جذبی که بعدها غیرقانونی اعلام شد؛ اما دیگر امکان خلاصی از این نیروهای استخدامشده وجود نداشته و حالا سه سال بعد، در حالی که قرار است دو خط طولانی شش و هفت به بهرهبرداری برسند، مدیران این مجموعه به تکاپو برای سازماندهی این نیروهای بیکار یا در جای نادرست قرارگرفته، افتادهاند. پس از اعلام این تخلف در شرکت بهرهبرداری مترو تهران که در گزارش حسابرسی هم قید شده بود، ابوالفضل قناعتی، عضو کمیته حملونقل شورای شهر تهران، دی سال گذشته در گزارش قبلی «شرق» ضمن تأیید این تخلف استخدام نیرو در شرکت بهرهبرداری مترو تهران، گفته بود: «شورا تا قبل از حسابرسی، اطلاع و ورودی به مسئله منابع انسانی در این شرکت نداشته؛ اما در این مدت بررسیهایی صورت گرفت و متوجه شدیم تعداد جذب، بسیار زیاد بوده است». او تأکید کرده بود: «این تعداد جذب نیرو، با هر دیدگاهی که بوده، اشتباه است و هنوز بعد از دو سال محل استقرار آنها مشخص نیست». این عضو شورا تأکید کرد: این اتفاق در دوره سوم شورا رخ داده و تاجاییکه اطلاع دارد، این نیروها هنوز هم حضور دارند و بسیاری از آنها مشغول به کار نیستند؛ اما حقوق میگیرند. «شهرداری به ما گفته به محض اینکه مسیر جدیدی در مترو بازگشایی شود، آنها هم مستقر میشوند». وی در پاسخ به این سؤال که با این کار درواقع مهر تأیید بر یک روند غلط میگذارید و این بار اضافی سالها تحمیل میشود، گفت: «بله، اما چارهای نیست». محسن سرخو، عضو دیگر شورای شهر چهارم، هم دیماه 94 درباره این دوهزارو 715 نفر به «شرق» پاسخ داده و گفته بود: «این شرکت برخلاف برنامه خود، مازاد نیرو دارد و حالا به این فکر افتادهاند برای آنها کاری را در نظر بگیرند. اخیرا اعلام شده، میخواهند در بهرهبرداری خطوط جدید از این نیروهای مازاد استفاده کنند. مسئله اینجاست که این افراد استخدام شدهاند و نمیشود کار دیگری درباره آنها صورت داد». واکنشهای مردمی به تصمیم البته ناگزیر و بجای مدیرعامل شرکت بهرهبرداری مترو تهران برای شاغلکردن این دوهزارو 715 نفر، متفاوت بوده است و نمیتوان حداقل فعلا در این زمینه قضاوت کرد. حضور زنان در سالن و سکوی ایستگاهها و در محل ورودیها (گیتها)، اتفاق جدیدی است که تا حد زیادی به عملکرد خود آنها برمیگردد و باید منتظر بمانیم و ببینیم شهروندان و مسافران مترو در این مواجهه از نوع مستقیم، چه رفتارهایی دارند و چه رفتارهایی میبینند. اما ازآنجاییکه این تصمیم مدیریتی، شرایط این مجموعه خدماتی و اعتماد و زندگی روزمره شهروندان را تحتتأثیر قرار میدهد، بررسی ابعاد آن هم لازم است. پس از اعلام گزارش حسابرسی سال 92 درخصوص عملکرد سؤالبرانگیز شرکت بهرهبرداری مترو، مدیر وقت این مجموعه در سال 92 (علیمحمد قلیها) و در سال 94(محسن نایبی)، پاسخ و توضیحی برای «شرق» نداشتند و در نهایت این گزارش بدون توضیحات آنها منتشر شد و حالا محمد احمدیبافنده، مدیرعامل فعلی این مجموعه، توضیحاتی ارائه داده که درخورتوجه است. به عبارتی مدیرانی که معلوم نیست با چه محاسباتی بیش از دوهزارو 700 نفر را - بهکارگیری موقت که نه - استخدام کردهاند، پاسخگو نبودند و حالا مدیری که با 40 ایستگاه جدید در حال بهرهبرداری مواجه است و نیاز به نیروی کارآمد و مرتبط دارد و تلاش میکند این دوهزارو 715 نفر را به شکلی به کار بگیرد، پاسخگو هم هست. احمدیبافنده در پاسخ به «شرق» درباره دلیل بهکارگیری زنان در فضای سالنی و ایستگاهی و در ورودیها (گیتها)، به «شرق» گفت: این خانمها عموما در مقاطع لیسانس به پایین هستند و براساس سابقه و تجربیات و تواناییهایشان، در قسمتهای مختلف از جمله در ورودیهای مترو مستقر شدهاند. ما در شرکت بهرهبرداری با تعداد زیادی از خانمها مواجه بودیم که تناسبی بین تحصیلات، علایق و تواناییهایشان وجود نداشت و بههمیندلیل نیاز بود تغییری در این سازماندهی داشته باشیم. مدیرعامل شرکت بهرهبرداری مترو تهران افزود: ما در بررسیهای شغلی شرکت بهرهبرداری مترو تهران، موقعیتهای شغلی که در آنها به شأن و جایگاه زنان خدشهای وارد نمیشود شناسایی و برخی از موقعیتها را هم ایجاد کردیم. او میگوید در بسیاری از موارد، سطح تحصیلات و تواناییهای این زنان بسیار بالاست، اما در موقعیت شغلی مناسب قرار نداشتند. بهعنوان نمونه تعداد زیادی از خانمهای شاغل در قسمت بلیت تحصیلات تا دکترا داشتند و ما تلاش کردیم از قابلیتهای این افراد در بخش دانشگاه و آموزشهایمان استفاده کنیم. احمدیبافنده میگوید حضور زنان در ورودیها (گیت) منافی احترام و شأن زنان نیست و از نظر ما حضور آنها در این جایگاه برای مسافران زن راحتی و مطلوبیت بیشتری دارد و اتفاقا در همین مدت کوتاه شاهد بودیم که مسافران زن با احترام و توجه بیشتری با این نیروها برخورد میکنند و اساسا تعامل از سوی خانمها بیشتر برقرار میشود. او میگوید ما اتاق مادر و کودک، قطار دانایی یا اتفاقات مهم دیگری را در داخل ایستگاهها داریم که با وجود نیروهای خانم مستقر در ایستگاهها میتوان بهره بیشتری از آنها داشت. او میگوید تعداد زیادی از خانمهای بهکارگرفتهشده در مترو تحصیلات عالی دارند و تلاش کردیم از آنها در دانشگاه جدیدمان و سایر مراکز آموزشی استفاده کنیم تا شأن آنها هم رعایت شود. برهمیناساس این نیروهای زن و مرد براساس نیاز مجموعه، تواناییها، تجربه و تحصیلاتشان تقسیمبندی شدند و عموما خانمها را در فضاهایی مشغول به کار کردیم که توانایی انجام کار را دارند تا بتوانیم آقایان را برای ایستگاههای جدید و فضاهایی که خانمها نمیتوانند حضور داشته باشند، به کار بگیریم. او تأکید میکند که قطعا در شرایط جدید خانمهایی که در قسمت بلیت یا گیتها و سالنها حضور دارند تحصیلات و سابقه کمی دارند و حتما تحصیلاتشان کمتر از لیسانس است. او در پاسخ به این سؤال که اگر این میزان از تحصیلات را دارند و تناسبی بین تحصیلات و تواناییها و نیازهای مجموعه وجود نداشته، چرا جذب شدهاند، به یک جمله اکتفا میکند و میگوید: «من که جذب نکردهام تا پاسخگو باشم. از زمان ورودم هم حتی یک نفر را جذب نکردهام؛ حالا هم موظف هستم این نیروها را سازماندهی و برای آنها جانمایی کنم. فعلا مسئله اصلی خانمها هستند تا بعد از جانمایی برای آنها، آقایان را برای ایستگاههای جدید آماده کنیم». از احمدیبافنده درباره حسابرسی سال 92 هم میپرسم و او بدون ورود به موضوع میگوید: «گذشته هرچه بوده گذشته! تعهد من این است که از این پرسنل استفاده کنم. بالاخره این افراد به هر دلیلی در دورهای جذب شدهاند و حالا هم نمیتوان کاری کرد و من بهعنوان مدیرعامل مسئول این نیروها هستم و برنامهای هم برای اخراج و تعدیل ندارم. من این نیروها را سازماندهی میکنم چراکه اصلا شکل خوبی ندارد کسی با تحصیلات دکترا بلیتفروشی کند، اما کسی که با فوق دیپلم استخدام شده اگر در ورودیها مستقر شود، اشکالی ایجاد نمیکند و عموما از این کار رضایت هم دارند». احمدیبافنده میگوید من مشاور و معاون خانم دارم و از این طریق درخواستهای کارمندان زن را شنیدهام و بسیاری از این جابهجاییها براساس درخواست خودشان بوده است. بالاخره صدای زن اشکال دارد یا نه؟ یکی از اتفاقات عجیب و درعینحال متداول در زیرمجموعههای شهرداری تهران ازجمله شرکت بهرهبرداری مترو، برخورد سلیقهای و دورهای با موضوعات فرهنگی و اجتماعی و درعینحال نوع خدمترسانی به مردم است. در نتیجه این مدیریت سلیقهای است که در یک دوره تبلیغات محیطی و نمایشگاههای عکس زیاد میشود، در یک دوره از درودیوار مترو پرچم و پوستر آویزان است، در یک دوره مفاهیم سلامت و آسیبها زیاد میشود و در یک دوره تنها مفاهیم مذهبی و احادیث و... متداول میشود. یکی از همین تصمیمات سلیقهای هم حذف صدای زن اعلامکننده ایستگاهها و مسیر در داخل واگنها و جایگزینی صدای مرد بود. این اتفاق در خط فرهنگسرا- صادقیه اجرائی و در نهایت بدون اعلام نتیجه هم متوقف شد. حالا اما در دوره مدیریت جدید نهتنها تصمیم قبلی کنار گذاشته شده، بلکه صدای زن علاوه بر داخل واگنها به داخل ایستگاههای مترو تسری یافته است. حالا مدتی است همان صدای خانمی که شهروندان معمولا در فضاهای فرودگاهی و حملونقلی با دینگدینگ آهنگی قبل و بعد از صحبت میشنیدند، با فواصل چنددقیقهای در مترو هم شنیده میشود و به مردم مسیرها، خطوط و نکات ایمنی را یادآوری میکند. احمدیبافنده درباره این تغییر رویکرد هم به «شرق» توضیح میدهد و میگوید برای پخش صدای خانمها از مراجع مربوطه استعلام گرفتهایم و مشکلی وجود نداشته است. از او میپرسم مگر قبلا اشکالی وجود داشت که صدای خانم را برداشتند و مگر قبلا استعلام نمیگرفتند؟ و او میگوید: «من درباره سوابق نمیدانم؛ الان من مدیر هستم و این روند را درست میدانم، اگر هم مخالفت کنند، این صدا را هم برمیداریم، اما فعلا مخالفتی نیست». او توضیح میدهد که درباره پخش صدای خانمها در فضاهای داخلی ایستگاه و داخل واگنها هم استعلام زیادی از مسئولان مربوطه داشتیم که اعلام کردند مشکلی ندارد، چراکه این صداها در سایر مکانهای عمومی هم پخش میشود و تاکنون معترضی نداشته است و میتواند در فضای مترو هم پخش شود. به گزارش «شرق»، آنچه گذشت میتواند نمونهای کوچک از سوءمدیریت در یک مجموعه خدماترسانی باشد و اینکه چطور یک تصمیم اشتباه میتواند برای تعداد زیادی از کارکنان، مدیریت و در نهایت شهروندان خسارت و دلخوری و تبعات آسیبزا داشته باشد. مدیرعامل شرکت بهرهبرداری مترو میگوید باید حداقل برای 40 ایستگاه تا پایان سال 96 نیرو آماده کند و حق جذب مجدد هم ندارد و باید در پازلی سخت و از میان همین نیروها که تناسبی بین تخصص و گرایش و تجربیاتشان وجود ندارد، برای ایستگاهها نیرو آماده کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.