|

حلب آزاد می‌شود جنگ تمام نمی‌شود

ترجمه: شهرام زرندار

جنگ بر سر حلب می‌تواند هفته‌ها و ماه‌ها به‌طول انجامد اما نهایتا حلب به دست نیروهای دولتی سوریه که در شش سال گذشته از پشتیبانی هوایی روسیه برخوردار بوده‌اند، می‌افتد. به‌دست‌گرفتن کنترل شهر حلب که از نظر راهبردی مهم و مرکز اقتصاد و تجارت و کلید کنترل شمال ‌غرب سوریه است، برای بشار اسد و متفقین آن، پیروزی نظامی مهمی به حساب می‌آید. این پیروزی یک عقب‌نشینی فلج‌کننده برای شورشیان موردحمایت غرب است، شورشیانی که بدون رسیدن تسلیحات از سوی پشتیبانان خارجی‌شان در اثر بمباران‌های هوایی از مواضع خود محو خواهند شد. تحلیلگران نظامی و سیاسی می‌گویند سقوط حلب به معنای خاتمه‌یافتن جنگ نیست و حتی احتمال دارد این حملات هوایی راه را باز کند تا گروه‌های شورشی میانه‌رو به چریک‌های شورشی که مدت‌هاست با رژیم اسد می‌جنگند، بپیوندند. در جنگی که بازیگران جهانی و منطقه‌ای بسیاری در آن شرکت دارند و از نیروهای محلی حمایت می‌کنند، سوریه به‌عنوان یک کشور تقسیم‌شده و درهم‌شکسته که بدترین بحران پناه‌جویان را در جهان تحمل می‌کند، باقی خواهد ماند. جنگ سوریه در سال 2011 و بعد از بهار عربی آغاز و باعث مرگ بیش از 300‌ هزار نفر شده است. نیمی از جمعیت سوریه خانه و کاشانه خود را ترک کرده‌ و بیشتر مناطق شهری سوریه تبدیل به ویرانه شده‌اند. در مدت منازعه زمان‌هایی بوده که به نظر می‌رسید اسد سرنگون شود. یک سال پیش هنگامی که مسکو و تهران نگران شده بودند اسد در برابر حملات مخالفان تسلیم شود، روسیه نیروی هوایی خود را برای دفاع و حمایت از نیروهای شبه‌نظامی موردحمایت ایران به سوریه فرستاد. بمباران حلب شرقی با همراهی نیروی نظامی زمینی طرفدار اسد که ایرانی‌ها نیز از آنها حمایت می‌کنند، ضربه‌ای تعیین‌کننده به شورشیان بوده است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و مقامات روحانی ایران با صدای لرزان از اسد حمایت نکرده‌اند، حمایت آنها قاطع بوده است. اما حامیان شورش از جمله طیفی از ایالات متحده، ترکیه و شیخ‌نشین‌های عربی در خلیج‌فارس نگران درگیرشدن در وضعیتی خطرناک هستند که به‌سختی می‌توان از آن گریخت. آنها نگران ازدست‌دادن اعتماد‌به‌نفسشان در منطقه و احتمال پرشدن خلأ قدرت از سوی داعش بعد از فروپاشی حکمرانی اسد هستند. با این‌همه بمباران شدید حلب شرقی برای نادیده‌پنداشتن شورشیان خیلی زود است. در ماه جولای نیروهای وفادار به اسد سنگرهای مخالفان را دور زده و آنها را محاصره کرده‌اند. اما در شرایطی که کمبود نیروی زمینی وجود دارد، ارتش سوریه نمی‌تواند با وجود حملات هوایی نیروهای روسیه، پیشروی را در زمین ادامه دهد. در ماه آگوست شورشیان در جنوب غربی حلب محاصره نیروهای دولتی را در هم شکستند و کریدوری را باز کردند که باعث ازبین‌رفتن محاصره این شهر شد. ضد حمله شورشیان به رهبری جبهه النصره - نیروی افراطی وهابی که به‌تازگی از القاعده جدا شده و نام خود را جبهه الفتح شام یا جبهه اسلامی گذاشته - رخ داد. حتی درحالی‌که یک آتش‌بس موقت و کوتاه‌مدت مورد بحث بود، روسیه به بمباران این کریدور در جنوب حلب ادامه می‌داد و هنگامی‌ که آتش‌بس کوتاه‌مدت تمام شد و تخاصمات ادامه یافت، شدت بمباران نیز افزایش یافت. نیروهای روسی و سوری از بمب‌های قدرتمندتر «سنگرشکن» استفاده کرده‌اند، بمب‌هایی که شهروندان مناطق تحت کنترل مخالفان می‌گویند می‌تواند یک ساختمان کامل را در هم فرو ریزد. کشورهای غربی مدعی هستند دولت سوریه و متفقین روسی آن غیرنظامیان و کمک‌رسان‌های سازمان ملل و بیمارستان‌ها را مورد حمله قرار داده‌اند اما مسکو و دمشق حمله به بیمارستان‌ها را تکذیب کرده و می‌گویند تنها شبه‌نظامیان افراطی را هدف قرار داده‌اند. احتمالا با وجود شدت بمباران‌ها، مخالفان به نبرد ادامه می‌دهند و دست از جنگ نخواهند کشید زیرا سیستم نظامی سوریه برای آنها جایی را باقی نگذاشته و آنها چاره‌ای جز جنگیدن ندارند. یک مشاور ارشد در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، از باراک اوباما رئیس‌جمهوری ایالات متحده را به خاطر شکست در تسلیح جریان غالب شورشیان انتقاد کرده و گفته است: «حلب یک نقطه عطف نیست، حداقل هنوز نیست»؛ او گفته است: «این نشان می‌دهد رژیم اسد در حال بردن جنگ است اما این جنگ خاتمه نخواهد یافت زیرا اپوزیسیون به نبرد خود علیه اسد ادامه خواهد داد. حلب سقوط خواهد کرد اما این سقوط سریع نخواهد بود. ممکن است یک سال طول بکشد اما حلب سقوط خواهد کرد». رالف هولمبو، سفیر سابق دانمارک در لبنان، سوریه و اردن که اکنون مشاور تحقیق در مؤسسه امور جهانی کاناداست، نیز می‌گوید سقوط حلب برای شورشیان نابود‌کننده است. به گفته او: «شورشیان در سنگرها ایزوله خواهند شد» و رژیم سوریه بدون هیچ مشکلی به حمله به آنها یکی بعد از دیگری ادامه خواهد داد. سقوط حلب برای شورشیان شکستی راهبردی است و اکنون هیچ راهی برای دورزدن این حقیقت که شما مجبورید با اسد صلح کنید، وجود ندارد. اساسا اسد جنگ را برده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.