|

به بهانه روز ملی صادرات

مستوره اشراقی. پژوهشگر اقتصادی

بی‌اغراق نام‌گذاری بیست‌ونهم مهرماه به عنوان روز ملی صادرات یکی از فرخنده‌ترین اتفاق‌هایی است که در عرصه تجارت خارجی ایران رخ داده است. به گواهی پژوهش‌ها و مطالعات بی‌شمار اقتصادی، توسعه تجارت بین‌الملل و صادرات از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده توسعه و رشد اقتصادی کشورهاست. نگاهی گذرا به الگوهای رشد کشورهای مطرح منطقه مانند کره‌جنوبی، سنگاپور، تایلند یا حتی ابراقتصادهایی مانند چین و هند همگی مؤید این نظریه هستند که مستقیم‌ترین راه توسعه اقتصادی از مسیر گسترش صادرات می‌گذرد. حالا که به این مهم رسیده‌ایم که ضروری است از تلاش‌های بی‌شائبه بخش خصوصی، بازرگانان، صادرکنندگان و متولیان تجارت خارجی تقدیر کنیم و به ترویج فرهنگ صادرات بپردازیم، حالا که اقتصاد ایران عزم آن را کرده است با تمامی توان در عرصه‌های رقابت جهانی ظاهر شود، بهترین فرصت برای تبادل افکار و شناخت ضعف‌ها و توانایی‌ها و رفع موانع موجود است. باید همه توان صادراتی‌مان را رو کنیم و با یک دو‌دو‌تا چهارتای واقعی مقابل آینه بایستیم؛ پرسش حقیقی این است: ما در کجای تجارت منطقه ایستاده‌ایم؟ این 32.5‌ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی سال 1394 و 22‌ میلیارد دلار شش‌ماهه نخست سال جاری که نسبت به سال گذشته شش درصد رشد داشته است، چند درصد توان واقعی صادرات ماست؟ آنچه مسلم است نپیوستن ایران به مبادلات بانکی بین‌المللی بعد از برجام نخستین مانع تجارت خارجی این روزهای کشورمان است که با توجه به گفته‌های اخیر کریستین لاگارد، رئیس صندوق بین‌المللی پول، امید داریم روابط اقتصادی ایران با جهان از طریق حل موانع بانکی و با اعطای تسهیلات مالی از سوی بانک جهانی ترمیم شود اما به گمان نگارنده از حالا به بعد کارمان سخت‌تر می‌شود، اگر موانع فرامرزی مرتفع شوند، نوبت به ما می‌رسد که با هموارکردن مسیرهای داخلی روند صادرات را تسهیل کنیم. یکی از موارد اشاره‌شده در تمامی پژوهش‌های علمی برای افزایش صادرات، تقویت و گسترش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی است. تحقیقات انجام‌شده درباره صادرات چین و 14 کشور در‌حال‌رشد نشان می‌دهد افزایش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نه‌تنها رقم صادرات کل را با سرعت چند برابر افزایش می‌دهد بلکه با ضریب مثبت بیشتر از یک بر صادرات کالاهای باکیفیت هم اثر می‌گذارد. جالب است بدانیم چین که در سال 2006 میلادی اولین صادر‌کننده جهان لقب گرفت، بخش عظیمی از این صادرات را مدیون سرمایه‌گذاری‌های سنگین شرکت‌های صاحب‌نام آمریکایی مانند اپل در قالب سرمایه‌گذاری خارجی بوده است که پس از مونتاژ در چین تحت عنوان صادرات آن کشور به جهان عرضه شده است. اما برای جذب سرمایه‌های خارجی علاوه بر اهمیت تبادل هیأت‌های تجاری که منجر به شناخت بهتری از توانایی‌های تولیدی یکدیگر می‌شود، همچنان که بارها ذکر شده، آنچه مهم‌تر است ایجاد اعتماد برای سرمایه‌گذاران از طریق تصویب قوانین پابرجا و مطابق با استانداردهای روز دنیاست که حامی سرمایه‌گذاران خارجی باشد، قوانینی که ضمانت اجرائی داشته باشند و در همان حال متضمن منافع ملی کشور باشند؛ دیوار اعتمادی که اگر بار دیگر فروریزد، بعید است ترمیم و بازسازی شود. یادمان باشد ما دارای مزیت نسبی فوق‌العاده‌ای در زمینه تولید فراورده‌های نفتی هستیم و به لحاظ جغرافیایی در منطقه‌ای قرار گرفته‌ایم که می‌توانیم از طریق توزیع متناسب ارتباط‌های بین‌المللی با کشورهای متعدد به منافع پایدارتری دست یابیم؛ ضمن آنکه از طریق صادرات مجدد و ترانزیت کالاهای خارجی نیز به‌دست‌آوردن رشد اقتصادی بالاتر میسر می‌شود و کمک می‌کند در مسیر توسعه پایدار گام‌های نخست را برداریم. کسب مقام‌های اول، چهارم و پنجمین صادر‌کننده کالاهای با تکنولوژی بالا در جهان به ترتیب از سوی چین، سنگاپور و کره‌جنوبی در سال جاری میلادی بار دیگر به ما گوشزد می‌کند کجای جهان و در چه رتبه‌ای از تجارت آسیا ایستاده‌ایم!!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.