به سوی شرق
شرق: توسعه همکاریهای آسیایی برای ایران اهمیت بسزایی دارد. حسن روحانی، رئیسجمهوری و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، بهخاطر همین اهمیت دیروز عازم سفری شدند که از ویتنام آغاز و بعد از تایلند به مالزی ختم میشود. گسترش مناسبات اقتصادی و سیاسی در دستور کار است و در حاشیه آن، توافق انتقال مجرمان نیز نهایی میشود. حسن قشقاوی، معاون کنسولی وزارت خارجه، دیروز در پاسخ به سؤالی درباره انتقال محکومان از کشورهای تایلند و مالزی، از وجود سه هزار تا سههزارو 200 زندانی ایرانی در زندانهای کشورهای دیگر خبر داد و گفت: «به دنبال سفر دادستان مالزی به ایران و دیدار وی با رئیس قوه قضائیه و همچنین سفر قریبالوقوع رئیسجمهور به کشور مالزی، توافق انتقال مجرمان نهایی خواهد شد ولی هرساله حدود یکسوم زندانیان ایرانی در خارج از کشور به داخل منتقل میشوند». روحانی نیز پیش از ترک تهران در فرودگاه مهرآباد درباره اهمیت قاره آسیا در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران سخن گفت و افزود: «قرن بیستویکم به تعبیری، قرن آسیاست و گسترش همکاریهای آسیایی بهویژه در زمینههای فرهنگی، علمی، تکنولوژیکی و اقتصادی برای ایران از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است». توسعه روابط با ویتنام ویتنام نخستین مقصد در این سفر رئیسجمهور است که درباره اهداف آن گفت: «ویتنام از کشورهای مهم شرق آسیا بوده و در سالهای اخیر تحولات مثبتی در عرصههای اقتصادی داشته است و روابط بسیار نزدیکی بین تهران و هانوی برقرار است و در این سفر به دنبال توسعه روابط تهران - هانوی در همه زمینهها بهویژه صدور خدمات فنی و مهندسی به این کشور هستیم». او دیروز در فرودگاه هانوی مورد استقبال رئیس دفتر رئیسجمهوری این کشور و جمعی از مقامهای وزارت خارجه قرار گرفت. گفتنی است؛ آخرینباری که یک رئیسجمهور از ایران به ویتنام رفت، سال 74 بود، البته رؤسای جمهوری ایران و ویتنام سال گذشته در حاشیه اجلاس سران آسیا- آفریقا در جاکارتا یکدیگر را ملاقات و پیرامون سرمایهگذاری و تعاملات اقتصادی گفتوگو کردند. بعد از آن نیز «ترانگ تان سانگ» رئیسجمهور این کشور پس از 13 سال و در رأس یک هیأت سیاسی و اقتصادی (اسفند سال گذشته) به تهران آمد و علاوه بر روحانی، با هاشمیرفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی و مقام معظم رهبری نیز دیدار کرد. رئیسجمهور ویتنام در آن سفر از علاقهمندی کشورش به سرمایهگذاری در پروژههای نفتی ایران گفت. تمایل به توسعه روابط تنها از سوی آنها نیست و ایران نیز به خاطر جایگاه ویتنام در آسهآن، میخواهد سطح تعاملات اقتصادی خود را با این کشور گسترش دهد. میزان روبهرشد تجارت میان دو کشور بهخوبی گویای این تمایل است و رقم 332میلیوندلاری تجارت در سال 2014 به 350 میلیون دلار در سال 2015 رسید. گفتنی است 90 درصد این رقم به صادرات ایران به ویتنام مربوط است و در همین راستا مسئولان امر در عصر پساتحریم رسیدن به رقم دو میلیارد دلار را در تعاملات اقتصادی خود هدف قرار دادهاند. درحالحاضر ایران به ویتنام ماهی، قیر، نفت، پسته و انجیر خشک صادر و در مقابل گوشی همراه، دستگاه کارتخوان، قطعات الکترونیک رایانه، چای سبز و سیاه و ماهی تن وارد میکند. روحانی در این سفر با «ترای دای کوانگ»، رئیسجمهوری سوسیالیستی ویتنام، دیدار و پیرامون راههای تقویت بیشازپیش همکاریهای دو کشور در عرصههای موردعلاقه بحث و تبادل نظر میکند. شرکت در نشست هیأتهای عالیرتبه و همچنین امضای چند سند همکاری از جمله برنامههای سفر رئیسجمهوری به هانوی است. بازسازی روابط با مالزی سفر آسیایی روحانی به مالزی ختم میشود. کشوری که تا پیش از دولت احمدینژاد در شرق آسیا نزدیکترین مناسبات سیاسی را با ایران داشت. دو کشور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران سفارتخانههای خود را راهاندازی کردند و در حوزههای اقتصادی، مذهبی و فرهنگی همکاریهای نزدیکی داشتهاند. رئیس دولت اصلاحات سه سفر به مالزی داشت و نخستوزیر مالزی نیز دو بار به ایران آمد. این روابط خوب تا پیش از رویکارآمدن دولت نهم ادامه داشت و مراودات اقتصادی و علمی و سفر اتباع دو کشور در بالاترین سطح در تاریخ روابط دوجانبه بود. در دولت نهم و با اوجگرفتن مناقشات بینالمللی بر سر برنامه هستهای ایران و به تبع آن وضع تحریمها علیه ایران، روابط اقتصادی دو کشور که یکی از مهمترین ارکان روابط دوجانبه بود، ضربه سختی خورد. روحانی اکنون به بازسازی روابط با این کشور نظر دارد و دیروز در تهران گفت: «مالزی از کشورهای مهم آسیایی و اسلامی است و از دیرباز روابط خوبی بین دو کشور برقرار بوده؛ گرچه در سالهای اخیر به دلایل مختلف روابط دو کشور مانند سابق نبوده؛ بنابراین در این سفر به دنبال بازسازی و گسترش سطح مناسبات و همکاریهای دو کشور بهویژه در عرصههای علمی، فرهنگی، اقتصادی و فناوری هستیم و در جریان این سفر همچنین درباره مسائل مربوط به دنیای اسلام و منطقه بحث و تبادل نظر خواهد شد».گسترش روابط اقتصادی با ایران بعد از توافق هستهای تقریبا در دستور کار همه کشورهای دنیا قرار گرفت و هیأتهای اقتصادی یکی پس از دیگری به تهران آمدند اما مالزی از رقبای خود عقب افتاد و اظهارات مقامات آنها بعد از سفر ظریف (سال 94) به جنوب شرق آسیا نشان داد که به این واقعیت پی بردهاند. برای مثال «مصطفی محمد»، وزیر صنعت و تجارت خارجی مالزی، در آخرین روزهای سال 1394 در سنگاپور گفته بود: «ما آگاه هستیم که برخی از کشورهای منطقه خواستار ازسرگیری روابط تجاری با ایران در دوران پساتحریم هستند. ایران میتواند بازار مناسبی برای روغن پالم و سایر محصولات مالزی باشد».بههرحال دو کشور اکنون در تلاش هستند روابط اقتصادی و سیاسی خود را به روزهای اوج بازگردانند و فرصتهای ایجادشده بعد از لغو تحریمها را از دست ندهند. اجلاس ACD در تایلند آخرین مقصد روحانی در سفر به جنوب شرقی آسیا، تایلند است چراکه دومین اجلاس سران مجمع گفتوگوی همکاریهای آسیا، ACD، در بانکوک تشکیل میشود. آنطور که روحانی در فرودگاه مهرآباد تشریح کرد، آنها در این مجمع که ایران از سال 2004 و حدود 12 سال پیش عضو آن شده است، شرکت خواهند کرد. مجمعی متشکل از 34 کشور آسیایی که روحانی با حضور در آن، ضمن سخنرانی، مواضع کشورمان را تبیین میکند و در حاشیه اجلاس نیز دیدارهایی با مقامهای ارشد شماری از کشورها خواهد داشت. روحانی گسترش همگرایی و همکاری کشورهای آسیایی و قرارگرفتن آسیا بهعنوان یک شریک مهم در برابر سایر قدرتهای اقتصادی جهان را از اهداف اصلی مجمع گفتوگوی همکاریهای آسیا دانست و گفت: «این مجمع در سالهای اخیر عمدتا بهدنبال اهدافی در زمینههای آب، ارتباطات، امنیت غذایی، گردشگری، توسعه انسانی و توسعه پایدار متمرکز بوده و توسعه روابط در این حوزهها بهویژه در زمینه امنیت غذایی، آب و انرژی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است». این اجلاس با هدف رشد و توسعه در قاره آسیا، هشتم تا ۱۰ اکتبر (۱۷ تا ۱۹ مهرماه) در بانکوک برگزار میشود. گفتنی است مجمع گفتوگوی همکاری آسیا سال ۲۰۰۲ در جهت تعامل نزدیکتر اتحادیه اقتصادی اروپا و آسیا، شورای همکاری کشورهای عرب خلیجفارس، انجمن ملل آسیای جنوب شرقی و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) تأسیس شد. افزایش همکاریهای اقتصادی و رشد و توسعه کشورهای آسیایی، همکاریهای فرهنگی، گردشگری، کشاورزی، محیط زیست و حملونقل از جمله اهداف این مجمع به شمار میرود. نمایندگانی از بخش خصوصی کشورمان نیز همزمان با سفر رئیسجمهور در این کشورها حضور دارند و روابط تجاری را با همتایان خود بررسی خواهند کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.