|

روزنامه‌نگاري و دسترسی آزاد به اطلاعات

ایسنا: در نشست «روز بین‌المللی دسترسی جهانی به اطلاعات» که در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها برگزار شد، استرکویچ لاروش (مدیر دفتر زیرمنطقه‌ای یونسکو در تهران)، نصیری‌قیداری (دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران)، حسین انتظامی (معاون امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، محمد محمودی (مشاور سازمان فناوری اطلاعات)، محب حسینی (مدیر گروه آموزش کمیسیون یونسکو در ایران)، حسن نمکدوست‌تهرانی (روزنامه‌نگار باسابقه) و محمدمهدی فرقانی (رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه ‌طباطبایی) به بیان سخنانی پرداختند. فرقانی در این مراسم با بیان اینکه ابزار تلفن‌های همراه هوشمند در راستای توانمندسازی شهروندان خیلی باارزش است، گفت: کسانی که در گذشته ابزاری برای بیان دیدگاه‌هایشان نداشتند، امروز می‌توانند از این فرصت استفاده کنند که دراین‌میان بحث دسترسی آزاد عقاید نیز مطرح می‌شود. در بسیاری از موارد، آزادی دسترسی به عقاید دشوارتر و مهم‌تر از آزادی دسترسی به اطلاعات است. او با بیان اینکه آگاهی تنها از منظر آگاهی نسبت به اطلاعات کافی نیست، متذکر شد: اطلاعات باید تبدیل به دانش و بعد فرهنگ عمومی شود تا یک ملت بتواند در فرایند دستیابی به توسعه پایدار مشارکت داشته باشد، دولت را حمایت کند و سؤال بپرسد و پاسخ بخواهد. همه اینها نیازمند فعالیت‌هایی است که باید در سطح کشورها انجام بگیرد از جمله در کمیسیون‌های ملی یونسکو که معتقدم در کنار همه تلاش‌های باارزشی که انجام می‌دهند باید در فرایندهای قانون‌گذاری هم فعال شوند؛ یعنی باید با مسئولان در سطوح مختلف گفت‌وگو و مسئولان را در راستای قانون‌گذاری درست در این زمینه متقاعد کنند. فرقانی با اشاره به قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات که اخیرا از سمت معاونت امور مطبوعاتی مورد تأکید قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: این قانون که برای اولین‌بار در کشور ما به تصویب رسیده، بسیار مهم است؛ اما معتقدم این قانون کمک چندانی به رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران نمی‌کند و عمدتا در بحث حقوق شهروندی‌ است بنابراین ما نیاز به یک قانون جامع داریم که دسترسی به منابع خبر و کسب و جمع‌آوری آزاد اطلاعات را تضمین کند. در ادامه مراسم، نمکدوست‌تهرانی با تأکید بر اینکه کاربرد اصطلاح جریان آزاد اطلاعات با تعریف آزادی اطلاعات کاملا متفاوت است، گفت: امسال دویست‌وپنجاهمین سالی است که ما با اصطلاح حق دسترسی به اطلاعات در مفهوم مدرن آن مواجه می‌شویم. در سال ۱۷۶۶ این موضوع به‌عنوان بخشی از قانون مطبوعات کشور سوئد مطرح شد و این نشان‌دهنده این است که حق دسترسی آزاد به اطلاعات به معنای دسترسی به اطلاعاتی که نزد حکومت است، یکی از رویکردهای اساسی و بنیادین در روزنامه‌نگاری سوئد مطرح است. نمکدوست گفت: از ۲۵۰ سال پیش تاکنون روزنامه‌نگاران در جست‌وجوی این بودند که بدانند پشت درهای بسته اتاق‌های تصمیم‌گیری دولت‌ها چه می‌گذرد. این بحث ۲۵۰‌ساله در دنیا یک پیشینه ۲۵ساله هم در ایران دارد. حدود ۲۵ سال پیش شورای‌عالی انفورماتیک به کمک یکی از وکلای خود به موضوع حق دسترسی به اطلاعات نزدیک شد و حتی‌ پیش‌نویس مقدماتی این قانون را هم تدوین کرد. باید قدر آنها را دانست، اگرچه الان دیگر شورای‌عالی انفورماتیکی وجود ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.