|

آیا یک زن رهبری ژاپن را به دست می‌گیرد؟

چنان‌که معروف است زنان در ژاپن از نشستن بر کرسی امپراتوری منع شده‌اند حتی اگر از نسل خانواده حاکم باشند. ازاین‌رو برای کسب مناصب وزارتی، جایگزین‌هایی برای خود پیدا می‌کردند هرچند در این زمینه نیز با موانع و مشکلات متعددی مواجه بودند. آنها باید سال‌ها با مردسالاری شدید ژاپن مبارزه کنند تا موفق شوند موانع را یکی پس از دیگری از سر راه خود بردارند. تغییر و تبدیل افکار و زمانه و ظهور طبقه‌ای از سیاست‌مداران جوان در مراکز قدیمی قدرت نیز به این روند یاری می‌رساند. ژاپن در دوران «جونیچیرو کویزومی»، نخست‌وزیر اسبق این کشور، شاهد ورود تعدادی از زنان در ساخت قدرت بود. آن زمان برای اولین‌بار یک زن رهبری دستگاه دیپلماسی این کشور را برعهده گرفت که «ماکیکو تاناگا» نام داشت. جانشین او دوستش «یوریکو کاواجوچی» بود که در سال 2002 به این مقام رسیده بود. امروزه در ژاپن دو خانم مشهور در دو مقام رسمی دیده می‌شوند؛ یکی «یوریکو کویکی»، وزیر دفاع سابق و دیگری وزیر دفاع کنونی در دولت «شینزو آبه». کویکی به تازگی به‌عنوان نخستین شهردار توکیو نیز برگزیده شده است. بااین‌حال، زنان ژاپن امروزه چشم به مقامی بالاتر در کشور دوخته‌اند که همانا رسیدن به کرسی نخست‌وزیری است، اما آیا ژاپن نیز به فهرست کشورهای آسیایی خواهد پیوست که زنان بر آن حکم می‌رانند؟ پاسخ این سؤال را نتایج انتخابات سال آینده این کشور مشخص خواهد کرد. اگر حزب «دموکراتیک» که اصلی‌ترین اپوزیسیون در کشور به شمار می‌رود، وارد انتخابات شود، رهبری‌اش را بانوی جوانی به نام «رینو موراتا» 48ساله برعهده دارد. اگر این حزب برنده شود، خانم موراتا به نخست‌وزیری خواهد رسید و بنابراین در ژاپن با یک اتفاق بی‌سابقه مواجه خواهیم شد. به‌لحاظ شباهت مانند همان اتفاق نادری که در سال 2009 افتاد و حزب حاکم «دموکراتیک آزاد» برای نخستین‌بار از زمان تأسیس، از گردونه قدرت خارج شد. این اتفاق در آن زمان مانند زلزله‌ای توصیف شد که بر اثر شکست حزب حاکم از حزب دموکراتیکی که آن زمان «یوکیو هاتویاما» و اکنون «رینو موراتا» رهبری آن را برعهده دارد، حاصل شد. حزب دموکراتیک در آن زمان موفق شده بود 308 کرسی از مجموع 480 کرسی پارلمان را تصاحب کند حال آنکه حزب حاکم فقط موفق شده بود 119 کرسی را به دست آورد. اما بسیاری از ناظران امور ژاپن بر این باورند شانس حزب دموکراتیک و رهبرش «رینو» برای رسیدن به قدرت، تابع چند عامل مهم دیگر است، زیرا این حزب که در سال 1998 تأسیس شد تاریخی طولانی در اداره کشور ندارد. فقط سه سال بین 2009 الی 2012 در قدرت بود و آن زمان نیز اثبات کرد در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌هایش چندان تجربه‌ای ندارد. به‌‌‌این دلیل و به‌دلیل سایر منازعاتی که در ساختار قدرت ژاپن بروز کرده بود، ژاپنی‌ها در سال 2012 تصمیم گرفتند با اکثریت قاطع رأی به خروج این حزب از قدرت دهند؛ به‌ویژه که این حزب در برخورد با ماجرای سونامی و فاجعه نیروگاه‌های فوکوشیما در سال 2011 کارنامه خوبی از خود ارائه نداده بود. از طرف دیگر، حزب دموکراتیک عکس حزب دموکراتیک آزاد، یک حزب ازهم‌گسیخته است و براساس ایدئولوژی سیاسی روشن و محکمی به وجود نیامده است. برای همین در داخل این حزب اختلافات زیادی، از جمله بر سر نحوه ارتباط با آمریکا و تشکیل بلوک آسیایی بزرگ به سبک اتحادیه اروپا وجود دارد. دلیل آن هم این است که این حزب از تشکل‌های سیاسی کوچک‌تری به وجود آمده که عمدتا از حزب دموکراتیک آزاد در سال‌های 1992 الی 1993 انشعاب کرده‌اند. باید دانست اگر حزب کمونیست ژاپن که در چهار دهه نقش اصلی‌ترین چهره اپوزیسیون را بازی می‌کرد نبود، ظهور حزبی قوی به‌عنوان اپوزیسیون در ژاپن بعید به نظر می‌رسید. با توجه به آنچه گفته شد، باید اضافه کرد عوامل دیگری نیز وجود دارد که یک رأی‌دهنده ژاپنی به‌ویژه نسل قدیم و محافظه‌کار این کشور، در رأی‌دادن به‌نفع یک زن تردید کند و این در شرایطی است که خانم رینو موراتا، صددرصد ژاپنی نیست؛ پدرش تایوانی‌تبار، یا به تعبیری دیگر، از چینی است که همواره روابط تاریخی پرتشنجی با ژاپنی‌ها داشته است. حتی پیش از اینکه به رهبری حزب برگزیده شود، بحث و مشاجرات زیادی مطرح بود که او دارای دوگونه تابعیت مخفی تایوانی و ژاپنی است و حاضر نشده به موجب قانون وقتی به 25سالگی رسیده، تابعیت تایوانی‌اش را کنار بگذارد. او بعدها گفت دلیل این کار «ذهنیت آشفته و حرف‌های ناروشن» بوده است. سخنی که اوضاع را خراب‌تر از گذشته کرد؛ چطور کسی که چنین ذهن آشفته‌ای دارد، می‌خواهد عهده‌دار رهبری کشوری بزرگ مانند ژاپن شود؟ ژاپنی‌های محافظه‌کار که تعدادشان کم هم نیست، نمی‌پذیرند به کسی رأی بدهند که در دهه 80 به‌عنوان یک مانکن فعالیت می‌کرد و بعد به یک ستاره تلویزیونی پرحرف تبدیل شد تا جایی که برای او اسم «هیساتسو» گذاشتند که به معنی «کشتن با گلوله سربی» است. او سیاست‌مداران و بازرگانان را در برنامه‌های گفت‌وگومحور خود دعوت می‌کرد و با کنکاش در شرح حال و اعمال و حتی زندگی شخصی‌شان، آنها را ترور شخصیت می‌کرد. *منبع: الاتحاد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.