به مناسبت یکسالگی برنامه علمی «چرخ»
در چرخ، ستاره میگیرد
فرین روحانیان
اوایل امسال بود که پس از تماشای چند قسمت برنامه «چرخ» از شبکه چهار سیما و یکی، دو برنامه محبوب دیگر تلویزیون ایران، بهعنوان عضوی از خانواده رسانه و با دیدن حجم بازنشر محتوای این برنامهها در رسانهها، به این موضوع فکر کردم که چقدر عالی است برای یک برنامه مفرح تبلیغ میشود، گرچه گاه محتوای اخبار مربوط به برخی برنامههای مفرح به سطحی باورناپذیر نازل هستند، اما موضوع مهمتر اینکه چرا محتوای برنامه دیگری که از استانداردهایی بسیار بالا برخوردار است کمتر خبری میشود؟ اگر مبالغه نکنم، دستکم نه هر خط برنامه «چرخ»، اما هر قسمتش پر از اخبار تازه، بهروز، گفتوگوهای متنوع، پیگیری موضوعات و دغدغههای جاری مردم است؛ از بحران آب گرفته تا لزوم بیداری علمی جامعه، از بررسی خبر ساخت واکسن سرطان در ایران تا فناوری لباسهای ورزشی، از مسیر طیشده برای کارت سوخت گرفته تا كارهاي انجام شده برای ثبت قناتهای ایران در یونسکو، از ثبت اشتباه زادروز ابوریحان بیرونی در تقویم گرفته تا... . آیا ما روزنامهنگار و خبرنگار علمی نداریم یا کم داریم؟ آیا رسانهها صفحات علمی ندارند؟ چرا صفحات تلویزیون دچار ستارهگرفتگی شدهاند؟ یعنی اگر یک ستاره سینما و تلویزیون میهمان برنامهای باشد و در آن برنامه از قضا مشخص شود که ستاره موردنظر تقریبا چیزی برای گفتن ندارد؛ انعکاس چنین برنامهای رخداد مهمی است؟ بارهاوبارها خبر چنین برنامههایی بازنشر داده میشود، اما اگر دانشمندان، مسئولان و شخصیتهای علمی در برنامهای ستاره صید کنند (اشاره به قسمتی از برنامه چرخ که به کشف سیارهای شبیه زمین پیرامون نزدیکترین ستاره به زمین پرداخت) هم چندان چنگی به دل رسانه نمیزند؟! «چرخ» یکی از پربینندهترین برنامههای شبکه چهار تلویزیون است و شاید اصلا نیازی به بازنشر محتوای تولیدشدهاش در رسانههای مکتوب و مجازی نداشته باشد؛ اما به نظر میرسد رسانهها از محتوای چنین برنامهای بینیاز نباشند. هرچند من علمینویس نبودهام، اما «چرخ» بیش از یک برنامه صرفا علمی- مردمی توجهم را به خود جلب کرد؛ بهعنوان یک برنامه تلویزیونی خوشساخت و با ارائهای کمنظیر در تلویزیون ایران؛ دکور کاملا فکر و اجراشدهاش با آن نورپردازی و آکسسوریهای جذاب و هنری و همچنین پوشش مجری برنامه که با همان مقدورات دیگران در سیما و تنها با چاشنی سلیقه متفاوت است. ریتم برنامه نه در بین برنامههای علمی که در قیاس با تمام برنامههای گفتوگومحور به معنای واقعی کلمه چشمگیر است؛ یعنی اگر در حال عوضکردن کانال باشید، چشمتان به همه چیزهایی که برشمردم، گیر میکند. برنامهسازی این برنامه روزانه را با پخش زنده و با چنین سطحی از استاندارد، سیاوش صفاریان انجام داده؛ کسی که کولهباری از تجربههای استاندارد را بههمراه دارد. او دچار یک نوع ستارهگرفتگی چندساله و حرفهای است؛ چه وقتی كه آسمان شب را میسازد، چه وقتی عکاسی نجوم میکند، چه وقتی كه ویژهبرنامه تحویل سال میسازد و چه زمانی که در چرخ، ستاره میگیرد. ستارهها او را به دام انداختند و به تلویزیون کشاندند؛ وقتی اولینبار در نوجوانی به شبکه دو رفت و خواست درباره نجوم برنامه بسازد و ساخت. از آن برنامه چنددقیقهای تا امروز که برنامه علمی-مردمی«چرخ» یکساله شده و از شروع به ساخت برنامه «آسمان شب» بیش از 15 سال میگذرد، این تهیهکننده و کارگردان تمامقد پای استانداردهایش ایستاده و هربار رکوردهای خلاقیت و کیفیت برنامهسازی در تلویزیون را افزایش داده است. چرخش بچرخد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.