|

20 رؤیای یک معلم دانشگاه

مهدی شامی‌زنجانی-عضو هیأت‌علمی دانشگاه تهران

این روزها که سال تحصیلی جدید مدارس آغاز شده، بیش از هر زمان دیگری، کیفیت سیستم آموزش‌وپرورش کشورمان، ذهنم را درگیر کرده است. علاقه‌مندم دغدغه‎هایم در این حوزه را در قالب 20 رؤیا برای نظام آموزش‎و‎پرورش کشور بیان کنم. از صمیم قلب آرزو می‌کنم:

1. بیشترین سخت‎گیری و شایستگی‎سنجی برای انتخاب وزیر آموزش‎و‎پرورش (در مقایسه با سایر وزرا) انجام شود. 2. تحصیل، به معنای واقعی کلمه، رایگان شود و چتری فراگیر داشته و میان کیفیت خدمات آموزشی و پرورشی در پایتخت و یک شهر کوچک کشور، تفاوت چشمگیری وجود نداشته باشد. 3. میان دولتمردان این اجماع به ‎وجود آید که آخرین سرفصلی که باید بودجه آن کسر و محدود شود، آموزش‎و‎پرورش باشد. به بیان دیگر، خرج‌کردن در آموزش‌وپرورش را به ‌جای آنکه هزینه بدانند، یک سرمایه‎گذاری بلندمدت، با سودی استثنائی تلقی کنند. 4. کیفیت نظام آموزش‎و‎پرورش به یک مطالبه ملی تبدیل شود و مسئولان، رسانه‎های تأثیرگذار و صاحبان تریبون‎ها، لابه‎لای نزاع‎های سیاسی و اقتصادی‌شان، به این موضوع نیز بپردازند و مجدانه پیگیر بهبود مستمر نظام آموزش‎و‎پرورش باشند.

5. فقط بهترین نیروهای جامعه که صلاحیت‎های علمی و اخلاقی بالایی دارند، بتوانند به سیستم آموزش‌وپرورش وارد شوند. 6. معلمان بالاترین منزلت، قدر و احترام اجتماعی را داشته باشند. 7. معلمان یکی از بالاترین سطوح رفاه اقتصادی میان مشاغل مختلف در جامعه را داشته باشند. معلمی که حداقل معیشتش فراهم نیست و غم نان و مسکن دارد، نمی‎تواند نسل بعدی را به‎درستی تربیت کند. 8. مدارس بر محور پرورش خلاقیت، افزایش توان حل‎ مسئله و نهادینه‌کردن تفکر انتقادی دانش‎آموزان عمل کنند تا تمرکز بر حفظ مطالب و مهارت تست‌زدن. 9. فضای مدارس کشور، جذاب، شاد و پرروح بشود. مطالعات مختلف نشان داده داشتن دوره کودکی و نوجوانی شاد، ضامن سلامت روان در بزرگسالی است. 10. دستاورد جانبی تمام آموزش‎ها و فعالیت‎ها در مدارس، تقویت روحیه منفعت‎گرایی جمعی و کار تیمی باشد. کشورمان در صورت تقویت بیشتر رویکردهای فردگرایانه، آینده‎ای نخواهد داشت. 11. به دانش‎آموزان کمک بشود فلسفه و ارزش‌های بنیادین زندگی خود، به‎ویژه ارزش‎های اخلاقی مطلوب‎شان را انتخاب و در خود نهادینه کنند. 12. نظام تربیتی و پرورشی ما درک کند نسل‎های جدید را نمی‎توان با فشار و سخنرانی‎های یک‎طرفه و غیرتعاملی هدایت و ارشاد کرد. زبان نرم، استدلال و برهان قوی، گوش‎کردن صبورانه، پذیرش تفاوت‎ بین نسل‎های مختلف به‌عنوان یک امر طبیعی، مدارا و تحمل از لوازم موفقیت در این مسیر است. 13. شرایطی فراهم شود تا هر دانش‎آموز در دوران تحصیلش، استعدادهایش را در رشته‎های ورزشی و هنری شناسایی کرده و حداقل یکی از آنها را دنبال کند. 14. دانش‎آموزان با چالش‎ها و دغدغه‎های فعلی و آتی دنیا (مانند خطرات جنگ، افراط‎گرایی، بحران آب، گرم‌شدن زمین، تخریب محیط ‌زیست و...) آشنا شوند. 15. فرهنگ کتاب‌خوانی در دانش‎آموزان نهادینه شود؛ به‎ نحوی که هر دانش‎آموز، چندین کتاب فاخر ملی و بین‎المللی را مطالعه کرده باشد (به‎ویژه در حوزه ادبیات داستانی، تاریخ و شعر). 16. در مدارس، تاریخ کشور بدون روتوش برای دانش‌آموزان تدریس شود؛ به ‎نحوی که بتوانند از خطاها و اشتباهات گذشته آموخته و این یادگیری را چراغ راه آینده خود کنند. 17. سلامتی و رشد فیزیکی دانش‎آموزان مورد توجه قرار گرفته و برای تغذیه مناسب آنها در زمان حضور در مدارس، برنامه وجود داشته باشد (عقل سالم را باید در بدن سالم جُست). 18. مدارس، استعدادهای شغلی هر دانش‎آموز را حداکثر تا 15سالگی کشف و وی را به مسیر درست و حرفه‎ای هدایت کنند (برخی، تازه حین و گاهی پس از اتمام دوره کارشناسی خود در دانشگاه، متوجه می‎شوند به چه رشته‎ای علاقه‌مندند. چقدر دیر!). 19. مدارس، احساس دانش‎آموزان به کشور و ملت‎شان را تقویت کرده و غرور و تعلق‎ خاطر ‎ملی آنها را افزایش دهند. 20. مدارس در هر سال، حداقل یک برنامه نیکوکارانه ترتیب دهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.