11 سپتامبر و تقویت امنیت سایبری
سالگرد حمله 11 سپتامبر بهانه خوبی بود تا مقامات آمریکایی به بررسی نقاط ضعف امنیتی خود پرداخته و از تجربیات تلخ گذشته استفاده کنند. تجربیاتی که میتواند به دولتهای دیگر نیز کمک کند تا همیشه رویکرد فعالانه را در بحث امنیتی مدنظر قرار دهند. حمله 11 سپتامبر آمریکا یکی از بزرگترین حوادث تلخ زندگی آمریکاییها به شمار میآید. حادثهای که در آن سه هزار نفر در برخورد هواپیماهای ربودهشده به ساختمان تجارت جهانی جان خود را از دست دادند. این حمله تنها درباره تروریسم نیست بلکه هشداری است برای آمادگی مقامات امنیت ملی آمریکا برای تجزیه و تحلیل خطرات آینده. شکست سیستم امنیتی آمریکا در پیشبینی حمله 11 سپتامبر نگرانی آمریکا را درباره پیشبینی تهدیدات نسل جدید افزایش داده است، تهدیداتی که دیگر نیازی به حضور فیزیکی و عملیات تروریستی در خاک کشور هدف ندارد و در فضای سایبری اتفاق میافتد. بدون درنظرگرفتن شواهد و اسنادی که نشان از همکاریهای خارجی در انجام این حمله تروریستی دارد، وقتی کشوری مانند آمریکا با بیشترین فاصله جغرافیایی از محل تولد القاعده، دچار بحران گسترده امنیتی میشود، باید پرسید آیا در دنیای کنونی که مرزها در هم شکسته و فناوریهای بهروز در اختیار همه قرار میگیرد، احتمال حملات افزایش نیافته است؟ پاسخ را بهروشنی میتوان از حجم فعالیتهای کارگزاران امنیتی دولتها دریافت. شبکههای الکترونیکی امروزه شریان حیاتی بسیاری از حوزههای تجارت مدرن، امور مالی، زندگی اجتماعی، دولتی و امنیتی هستند که حوزه خطرآفرینی برای کشوری مانند آمریکا را بسیار گسترده کرده است. به گزارش سایبربان، مقامات آمریکایی که بهتازگی با مطرحکردن اتهامات سایبری به ایران، چین و روسیه در تلاش برای بحرانآفرینی بینالمللی هستند، صحنه رقابت بینالمللی را به فضای سایبری کشاندهاند. از اتهامات اخیر آمریکا میتوان به حمله ایران به سدی در نیویورک، حمله کرهشمالی به شرکت سونی پیکچرز، حمله چین به شبکههای نظامی و سرقت اطلاعات تسلیحات نظامی اشاره کرد. در اقدامی همسو با این سیاست، سازمانهای امنیتی در تلاش هستند با تصویب قوانین جدیدی، حملات سایبری را بهمثابه حمله نظامی در نظر گرفته و پاسخگویی نظامی به آن را قانونی اعلام کنند. اخیرا هیلاری کلینتون نیز اعلام کرده در صورت پیروزی در انتخابات آمریکا، قانون برخورد نظامی با حملات سایبری را در دستور کار خود قرار خواهد داد. اما اتفاقات اخیر سایبری که برد امنیتی بیشتری داشته است، بیشترین تهدید سایبری را در سالهای اخیر به رخ جهان کشانده است. بهسرقترفتن اطلاعات 20 میلیون حساب کاربری کارکنان دولت آمریکا و نفوذ به حزب دموکرات و انتشار اسناد محرمانه این حزب، آمریکا را بیش از گذشته تحت فشار قرار داده است. مقامات آمریکایی به طور مداوم بحث هکرهای تحت حمایت دولتها را مطرح میکنند تا بتوانند بخشی از تهدیدات سایبری را به فرصت بینالمللی تبدیل کنند و بهموقع با استفاده از آنها از رقبای خود امتیاز بگیرند. این در حالی است که آمریکا به گواه اسناد منتشرشده بیشترین تلاش را برای حملات سایبری مخرب در جهان انجام داده است. حمله گسترده به تأسیسات هستهای ایران که اخیرا با مستندی موسوم به Zero Days از سوی آمریکا علنی شده است، میتواند بزرگترین نمونه این اقدامات باشد. مقامات مسئول با اشاره به ارتقای سطح عمومی امنیت آمریکا بعد از 11 سپتامبر که حاصل همکاری مردمی بود، خواستار توضیحات شفاف دولت برای مردم شدند تا این عرصه نیز با مردمیشدن، مجوزهای لازم برای اقدام نظامی در افکار عمومی را به دست آورد. آنها اذعان کردهاند کارشناسان از تهدیدات سایبری آگاهی دارند ولی به اندازه کافی نتوانستهاند بخش خصوصی را برای محافظت از امنیت شبکهای تشویق کنند. کارشناسان آمریکایی راهکارهایی برای تضعیف بازیگران این حوزه پیشنهاد دادهاند؛ درنظرگرفتن مشوقهایی برای شرکتها و نهادهای آمریکایی به منظور ایجاد شبکههای دفاعی پیچیده، استفاده از ابزارهای نوین و فناوریهای جدید برای خنثیسازی و افشای فعالیتهای هکری با عبور از روشهای سنتی و اتخاذ رویکرد فعال، نظارت بر رعایت استانداردهای رمزنگاری اطلاعات در سازمانها و نهادهای دولتی، استفاده از ابزارهای تنبیهی برای فعالیتهای هکری علیه منافع آمریکا. در این زمینه دولت اوباما بهتازگی مصوباتی برای تحمیل تحریمهای اقتصادی بر بازیگران مخرب سایبری وضع کرده است و درنهایت تنظیم کیفرخواست برای مبارزه با سرقت مالکیت معنوی در شرکتهای آمریکایی از راهکارهای پیشنهادشده است. در سالهای اخیر کشورهایی مانند چین توانستهاند با ایجاد زیرساختهای سایبری به جنگ آمریکا بروند. راهاندازی سیستم دادههای بزرگ در این کشور برای خروج انحصار اطلاعاتی اینترنتی از دست آمریکا تا حدی توانسته چین را در راستای چشمانداز 2050 - که در آن چین به ابرقدرت سایبری تبدیل خواهد شد- پیش ببرد. توانایی آمریکا در تحمیل تحریمهای سایبری این خطر را برای کشوری مانند ایران در پی دارد که در نبود زیرساختهای بومی اینترنتی، ایران ممکن است توان دفاع سایبری از زیرساختهای خود را نداشته باشد. با توجه به اینکه اینترنت ایران از خارج از مرزها در اختیار ما قرار میگیرد، نیازمند توجه بیشازپیش مقامات در راهاندازی شبکه ملی اطلاعات است. بهتازگی دولت در اقدامی ستودنی از پروژه اینترنت ملی رونمایی کرده است که گامی مهم برای راهاندازی شبکه بومی اطلاعات است. با وجود این، در حرکت اخیر دولت در برگزاری همایش ایرانکانکت، شاهد حضور کشورهایی هستیم که سابقه فعالیتهای سایبری علیه منافع ملی ایران را در کارنامه خود دارند. فرانسه از کشورهایی است که بهتازگی بنا بر اعتراف یکی از مقامات سابق اطلاعاتی این کشور، حملات سایبری علیه ایران انجام داده است. کشورهایی مانند امارات و انگلیس که همکاری سایبری تنگاتنگی با اسرائیل دارند و در همایش مذکور حضور داشتهاند نیز باید در کانون توجه مسئولان قرار گیرند. ارتباط شرکتهای ایرانی میتواند خطر واردات محصولات آلوده سایبری از مبدأ را به دنبال داشته باشد. یکی از آسیبپذیریهای مهمی که در حمله استاکسنت از آن استفاده شده بود، وجود تجهیزات آلوده از مبدأ عنوان شده است. از طرفی حضور ایران را در کشورهای همسایه بهعنوان تأمینکننده زیرساختهای سایبری میتوان از دو منظر بررسی کرد: اول اینکه هر کشوری که اقدام به ارائه خدمات فنی به کشورهای دیگر میکند، به نوعی ارائهکننده اطلاعات بخشی از توانمندیهای خود نیز هست که استفاده سرویسهای جاسوسی از این اطلاعات میتواند به شناسایی سیستمهای سایبری کشور مبدأ کمک کند. این مسئله بیشتر به این خاطر محتمل است که تمامی تجهیزات استفادهشده در این سیستمها وارداتی هستند و سازندگان این تجهیزات استانداردهای خاصی را برای خود دارند و مصرفکننده را ملزم میکند تجهیزات مذکور را در شرایط مشخص استفاده کند. شناسایی تجهیزات استفادهشده در زیرساختهای سایبری یکی از مهمترین گامهای برنامهریزی حملات سایبری به حساب میآید. دوم اینکه ارائه خدمات به کشور مقصد شما را ملزم به رعایت استانداردهای بینالمللی ارتباطات میکند و آسیبپذیری سایبری در هر یک از دو طرف خدمات، بهخطرافتادن امنیت طرف مقابل را در پی خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.