|

در نقد نمایش «بیست‌ هزار فرسنگ زیر دریا»

فریب تبلیغاتی

ویشکا آسایش

این روزها تئاتر ایتالیایی پوتلج (Potlach) نمایشی را به کارگردانی پینودی بودو، با عنوان «بیست‌ هزار فرسنگ زیر دریا» براساس کتاب ژول ورن در تئاتر باران، در خیابان فلسطین روی صحنه برده است. تئاتر به زبان ایتالیایی با زیرنویس فارسی است و از 26 شهریور تا ششم مهر در دو نوبت 19:00 و 21:00 اجرا می‌شود و بلیت آن 40‌ هزار تومان است. اطلاعات صفحه تیوال و خبررسانی مربوط به این نمایش نشان از آن داشت که در این نمایش جدیدترین فناوری‌های دیجیتال و نورپردازی به کار گرفته شده و مشاور رسانه‌ای و روابط‌عمومی آن هم آن را «نمایشی سه‌بعدی» معرفی کرده است. این نمایش در راستای همکاری ایران و ایتالیا و طی قراردادی برای مبادله دانشجویی بین دو کشور در تهران اجرا شده و کیومرث مرادی، مدیر پروژه این نمایش، آن را «یکی از نمونه‌های بسیار مناسب برای آشنایی با ترکیب تکنولوژی با تئاتر» معرفی کرده و «ایجاد تئاتر الگو و ارائه الگوهای درست از نمایش‌هایی که در دنیا اجرا می‌شود» را «از مهم‌ترین اهداف تئاتر باران در دعوت از این گروه خارجی» برشمرده است. این اطلاعات و تبلیغات من را مصمم کرد که با خانواده‌ام به تماشای این نمایش بروم. در کمال تأسف، نمایش «بیست‌ هزار فرسنگ زیر دریا» نه از ابزارهای صوتی-بصری پیشرفته استفاده کرده است، که الحق استفاده از این ابزار در تئاتر خودمان به مراتب پیشرفته‌تر و جذاب‌تر بوده و نه الگوی درستی از «نمایش‌هایی است که در دنیا اجرا می‌شود». این نمایش از ابتدایی‌ترین کلیپ‌هایی استفاده کرده که عاری از هر نوع خلاقیت است و طراحی صحنه و نور‌پردازی آن یادآور پایان‌نامه مدارس ابتدایی هنر است. این نمایش، برخلاف تبلیغات آن، قطعا «نمایش سه‌بعدی» نیز محسوب نمی‌شود و جای نمایش زیرنویس هم با کج‌سلیقگی انتخاب شده، به شکلی که بیننده پس از دقایقی از دنبال‌کردن دیالوگ‌ها و صحبت‌های راوی نمایش روی صفحه زیرنویس خسته می‌شود. نمایش‌نامه آن کسل‌کننده است و از جذابیت داستان کتاب چیزی را در خود ندارد. بازی‌های معمولی آن هم کمکی به بهترکردن دقایقی که در تماشاخته نشسته بودیم، نکرد. پس از پایان نمایش، فکر کردم اگر همین کارگردان این نمایش را با بازیگران ایرانی تمرین می‌کرد و نمایش به فارسی برگزار می‌شد و از بچه‌های پنج تا 12 سال برای تماشای آن دعوت می‌شد، نمایش موفق‌تری ‌بود. مبادله دانشجوی بازیگری بین ایران و ایتالیا و دعوت از گروه‌های تئاتر خارجی به ایران را باید به فال نیک گرفت. آشنایی با فرهنگ نمایش در خارج و آشنایی خارجیان با سبک و سیاق اجرای نمایش در ایران نتایجی مثبت برای هر دو طرف در بر خواهد داشت و من از چنین ایده‌ای بسیار استقبال می‌کنم. ولی این نمایش ناامید‌کننده بود و نمونه خوبی برای رسیدن به این هدف محسوب نمی‌شد. در چند سال اخیر، شاهد پیشرفت سریع و کیفیت بسیار بالای تئاتر داخلی بوده‌ایم و آرزو می‌کنم در آینده، نمایش‌های خارجی در خور این پیشرفت اجرا شوند، که شاهد تبعات مثبت این مبادله فرهنگی با خارج باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.