سازمان زیباسازی میخواهد جلوی اقدامات پرهزینه، سلیقهای و البته پرحاشیه شهرداریهای مناطق را بگیرد
پایان خودمختاری پرمنفعت
شرق: موضوعات مرتبط با زیباسازی پایتخت در این سالها تحولات زیادی داشته و با فرازونشیب و کموکاست و گاه اشتباهاتی پیش رفته است. المانها شامل مجسمهها، تندیسهای هنری، آبنماها، نقاشیهای دیواری، نورپردازیهای دائمی و مناسبتی و از همه مهمتر تبلیغات شهری در این سالها با سلیقه، نظرات افراد خاص و اعمال نفوذ و سفارش یا ناهماهنگی و کمکاری در مناطق یا سازمان اصلی مرتبط یعنی سازمان زیباسازی مواجه بوده است. حالا سازمان زیباسازی شهر تهران بیش از یک سال است که جلوی خودمختاری مناطق شهرداری تهران را گرفته و سعی دارد استانداردها، آییننامهها و ضوابط قدیم و جدید را نهادینه و الزامی کند، چراکه قانون و آییننامه و دستورالعمل زیاد است اما تمکین و اجرا نبوده و نیست و حالا باید دید تلاش جدید این سازمان تا چه اندازه کارساز است. عیسی علیزاده، رئیس سازمان زیباسازی شهر تهران، میگوید: در حدود دو سال اخیر که برخی از امور را از مناطق و سازمانها و شرکتها گرفته و از طریق سازمان زیباسازی انجام میدهیم، جلوی بسیاری از موازیکاریها، کمکاریها و حتی تخلفات گرفته شده است و میافزاید: این تصمیم در ادامه واگذاری همه خریدها به شرکت شهروند و واگذاری همه امور نشر، به شرکت نشر شهر صورت گرفت و جلوی بسیاری از رفتارها و تصمیمات دلالمآبانه گرفته شد. این مجموعهها با هماهنگی بیشتری وظایف خود را انجام میدهند. او میگوید درحالحاضر همه مناطق شهرداری تهران باید برای کلیه امور زیباسازی خود با این مجموعه هماهنگ کنند و در صورت تأیید در شورای مربوطه، آن پروژه اجرا میشود و اگر پروژهای خارج از این موارد اجرا شود، ذیحساب منطقه آن را تأیید نخواهد کرد. علیزاده میگوید از زمانی که این سیستم اعمال شده، تبلیغات بیلبوردها و سایر بخشهای شهرداریهای مناطق ساماندهی شده و جلوی سفارشهای خاص و جابهجایی تبلیغات تجاری یا فرهنگی یا تهاتر را به جای تبلیغات گرفتهایم. رئیس سازمان زیباسازی به موارد دیگری که باعث شده مدیریت امور زیباسازی در شهر تهران بهتر و کاملتر صورت گیرد، اشاره کرد و گفت: تبلیغات در فضاهای مختلف شهری ازجمله روی اتوبوسها به سازمان زیباسازی برگردانده شد و به این ترتیب از پیمانکارانی با رتبههای بالا و کاملا قانونی کمک میگیریم و دیگر انحصاری وجود ندارد. در همین راستا مسئولیت پلهای مکانیزه و تبلیغات روی آنها را هم سازمان زیباسازی مستقیما بر عهده دارد. علیزاده میگوید سازمان زیباسازی درحالحاضر به خودکفایی رسیده و دیگر بودجهای از شهرداری تهران دریافت نمیکند. اما این همه ماجرا نیست. گرفتن این مسئولیتها که تا حد زیادی جلوی منافع مستقیم و غیرمستقیم و نیز حیطه عملکرد مناطق شهرداری تهران را گرفته است، مخالفانی هم دارد. شهرداریهای مناطق در همین مدت کوتاه نسبت به این روند و دست بسته آنها در اجرای بسیاری از امور معترض هستند. هماهنگی، الزام به تأیید، درخواست بودجه و تأیید آن، گزارشدهی و نبود استقلال در عمل همان چیزی است که شهرداریهای مناطق در این سالها داشتهاند و دیگر ندارند. این شرایط باعث شده بسیاری از امور در مناطق معطل بماند تا سازمان زیباسازی برای آن تعیین تکلیف کند. شهرداریهای مناطق هم دیگر دخالتی در امور کلان زیباسازی ندارند، چون مسئولیتی ندارند و اگر کاری واگذار شود آنها تنها عامل هستند. در یکی از مواردی که خبرنگار «شرق» تصادفا در جریان قرار گرفت، یکی از اقدامات نسبتا دائمی زیباسازی برای بهار امسال که میتوانست با نگهداری محدود حتی تا امروز برقرار و رنگی بماند، روی دیوار یکی از خیابانهای اصلی شهر رنگورورفته و پر از زباله باقی مانده بود. وقتی از شهرداری منطقه قضیه را جویا شدیم، گفتند ما اجازه پیگیری و رسیدگی و البته اصلاح را نداریم و اجرای این کار و نگهداری را از منطقه گرفتهاند. در همین مورد، شرایط چند المان دیگر را در نقاط دیگر شهر گرفتیم و معلوم شد این شرایط فراگیر است. شهرداری تهران در این سالها برای یکپارچهکردن بسیاری از اقدامات شهرداریهای مناطق و جلوگیری از برخورد سلیقهای با این موضوعات و نیازهای شهری که عموما در منظر عمومی است و با ذائقه و روحیه شهروندان ارتباط دارد، طرحهایی ارائه میداد. سالها موضوع نورپردازی روی پلها و زیر آنها تبدیل به یک چالش شده بود، یعنی نهتنها پلها در سطح شهر و حتی یک منطقه شکل واحدی از نورپردازی نداشتند بلکه هزینهها و شرایط دیگر الزامی برای اجرا و نگهداشتنشان هم متفاوت بود و در نهایت هم، زمان زیادی ماندگاری نداشتند. واقعیت این است که این طرحها مانند طرحهای مشترک برای نما و منظر شهری یا طرحهایی که برای نورپردازی در مناطق ارائه میشد و به تصویب شورای شهر تهران هم میرسید، در اجرا با یک سد مواجه بود. تمکین نكردن مناطق شهرداری تهران یکی از مواردی که تا حد زیادی در این سالها زمینه یکپارچهسازی مناطق را در امور زیباسازی فراهم کرد، طرح پرچم بود. با پیشنهاد و مصوبهای که شورای شهر برای استفاده از پرچمهای دائمی ایران و پرچمهایی با رنگهای مختلف در نقاط مختلف تهران داشت، روی پلها و بسیاری از بخشهای معابر عمومی به پایههای این پرچمها مجهز شد. حالا سالهاست در هر گوشهای از تهران پرچمی با پایه بلند که از فاصله زیاد دیده میشود، وجود دارد و در هر مناسبتی رنگ و روی پرچمهای روی پلها و سایر خیابانهای شمال و جنوب تهران به شکلی یکسان و هماهنگ تغییر میکند. به گزارش «شرق»، شاید یکی از دلایل این بیثباتی در امور زیباسازی شهر تهران در این سالها، اهمیتندادن به این موضوعات باشد، وقتی برنامهای برای تغییر وجود نداشته باشد، روشها و برنامهها برای اجرا هم، چالشی نخواهند داشت و وقتی نظارتی جدی وجود نداشته باشد، بخشی میتواند کاری را که خودش صلاح میداند اجرائی کند. به نظر میرسد آنچه تا امروز شهرداریهای مناطق به آن دچار بودهاند، اینگونه بوده است. از سوی دیگر سازمان زیباسازی که در این سالها مدیریتهای متفاوتی را به خود دیده، نتوانسته یکی از این طرحها و برنامهها را به شکلی متداول و یکپارچه اجرائی کند و درعینحال برای اجرا و همرامی مناطق ضمانت اجرائی هم داشته باشد. این همان موضوعاتی است که در این سالها از وجوه مختلف، شورای شهر تهران درباره آنها تذکر داده است. از اشتباهبودن نصب چراغهای الایدی زیر پلها و معابر، بیتوجهی به تولید ملی در تبلیغات شهری، ناهماهنگی در تبلیغات و استفاده از انواع بنرها و پرتابلها با بیسلیقگی در سطح شهر تا نقاشیها و تبلیغات فرهنگی مناسبتی و خاص که حرفوحدیث بسیار داشت. در بسیاری از این موارد شهرداری تهران با این توجیه که شهرداریهای مناطق مستقل عمل میکنند، از زیر بار مسئولیت شانه خالی میکرد و قضیه فیصله مییافت. در چند سال اخیر و با پیگیریهایی که دو مدیر جهادی سازمان زیباسازی داشتند، بنای روالی مستمر و پاسخگوتر در زیباسازی شهر تهران گذاشته شد. محمدجواد شوشتری که بعد از همراهی با محمدباقر قالیباف در انتخابات ریاستجمهوری سال 92، حالا رئیسدفتر شهردار تهران است، در زمان مسئولیتش در سازمان زیباسازی، بخش زیادی از تبلیغات شهری را از مالکیت بخش خصوصی بیرون آورد تا نظارت بیشتری روی این دیوارههای مهم شهری داشته باشند. او درعینحال با آگاهی از تمایل مناطق شهر تهران به انحصارطلبی در بسیاری از موضوعات از جمله نورپردازی، تبلیغات، امور هنری و سازههای گوناگون و مبلمان شهری، برای هر کدام از این حوزهها برنامهریزی جداگانهای کرد، اما اجرای آنها را در ادامه گذاشت و رفت. عیسی علیزاده که سالهاست در سازمان زیباسازی حضور دارد در حدود دو سال اخیر شیوه اجرائیتری در برنامهریزیها داشته و تلاش میکند این طرحها و برنامهریزیهای رویزمینمانده را اجرائی کند. او میگوید سازمان زیباسازی با ورود مستقیم به بسیاری از مسائل قصد دخالت در امور آنها را ندارد و فقط بهعنوان ستاد و مرجع سیاستگذار وارد میشود. او میگوید ما دستورالعملها و آییننامهها و استانداردها را به مناطق میدهیم، اما در موارد جزئی دخالت نمیکنیم. اما این آن اتفاقی نیست که امروز در شهرداریهای مناطق در عمل میافتد و موارد نقض از این ناهماهنگی همچنان مشهود است. علیزاده اما اگرچه قبول دارد هنوز هماهنگی کاملی وجود ندارد، میگوید این فرایند رضایتبخش است. رئیس سازمان زیباسازی شهر تهران به شرق میگوید؛ همین حالا هم در همه امور مناطق وارد نشدهایم؛ برخی از مناسبتها و برنامهها به شکل فرامنطقهای و ملی اجرا میشود که آنها را رأسا اجرا میکنیم. برنامههایی مثل استقبال از بهار، هفته کرامت امت، هفته دفاع مقدس، محرم و... که در این موارد برنامهها و دستورالعملها به مناطق ابلاغ میشود و برنامههای آنها نیز ارزیابی و با تأیید سازمان اجرائی میشود. با این مداخله سازمان، جلوی اقدامات سلیقهای را گرفتهایم و مناطق از برنامههای متفرقه منع میشوند. در همین راستا اگر اجرای برنامهای را لازم بدانند با ارائه طرح به شورای هنری و ارزیابی در آنجا میتوانند آن را اجرا کنند. علیزاده میگوید در موارد ملی و فرامنطقهای، شهرداریهای مناطق نمیتوانند حساسیتهای ما را بعضا درست اجرا کنند و اقدامات حاشیهای انجام میدهند، به همین دلیل تأکید کردیم که تبلیغات نورپردازیها و نقاشیهای دیواری و بسیاری از امور دیگر زیباسازی با شاخصهای ما و به صورت متمرکز از طریق سازمان اجرا شود. البته درباره نگهداری از این پروژهها و برنامهها به دو روش عمل میکنیم. در برخی از موارد نگهداری را به هنرمند یا شهرداری منطقه میسپاریم و در برخی موارد دیگر مستقیم نگهداری را از طریق سازمان انجام خواهیم داد. در برخی از موارد پروژههای زیباسازی در طول زمان اجرا میشود و مسئله نگهداری در آنها اهمیت بیشتری دارد و باید تأکید شود، بهعنوان نمونه نگهداری نورپردازی خیابان ولیعصر (عج) و بلوار کشاورز بر عهده سازمان است، چراکه شهرداریهای مناطق پیگیری و درعینحال اعتبار کافی را ندارند تا در طول زمان به این پروژهها رسیدگی کنند. وی در پاسخ به این سؤال که شهرداریهای مناطق در این سالها نشان دادند در چنین برنامهریزیهایی مشارکت ندارند و امتناع از همکاری را از سوی آنها شاهد هستیم، گفت: در بسیاری از موارد محدودیتی برای مناطق ایجاد نکردیم و دست آنها بسته نشده است؛ در صورتی که بخواهند کار هنری انجام دهند، میتوانند با هماهنگی و تأیید در شورای هنری سازمان این پروژهها را اجرا کنند. در واقع ما جلوی ناهماهنگیها را گرفتهایم. در شرایط فعلی قیمتگذاریها، استانداردها و موازیکاریها ارزیابی جدی میشود تا در پروژههای جدید دچار اشکال نشویم. رئیس سازمان زیباسازی در پاسخ به این سؤال که سازمان زیباسازی مسئولیتها و دغدغههای بسیاری دارد و به نظر میرسید با تصمیمات جدید نمیتواند همه وظایف خود را اجرائی کند، گفت: قبول دارم که حیطه کار و مسئولیت ما بیشتر شده و ممکن است برخی از موضوعات نظیر همان موردی که شما در خیابان ولیعصر اشاره کردید، چندماهی از لحاظ نگهداری دچار مشکل شود، اما قبول کنید که شروع این تغییرات بزرگ نیاز به زمان دارد تا بیشتر هماهنگ شویم. وی افزود: در این مدت فاصله جلسات شورای هنری و رسیدگی به پروژههای مناطق را کمتر کردیم تا رسیدگی به این امور سریعتر انجام شود. همچنین چند شورای دیگر به طور همزمان پروژههای منطقهای و فرامنطقهای را بررسی میکنند تا از رفتارهای سلیقهای جلوگیری شود و دغدغههای سازمان محقق شود. علیزاده میگوید یکی از مهمترین اتفاقات پس از اجرای هماهنگ برنامههای زیباسازی در مناطق، کاهش هزینهها بوده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.