گفتوگو با مردی که اعضای بدن خواهر ۶۲سالهاش را اهدا کرد
حالا آرامش بیشتری داریم
شرق، شاهد حلاج نيشابوري: خانوادهای که در یک ماجرای غمانگیز داغدار شده بود، در اتفاقی نادر با اهدای اعضای متوفی، جانی دوباره به چند بیمار نیازمند اهدای عضو بخشید. ساسان عباسی، هماهنگکننده پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی استان کهگیلویهوبویراحمد، دراینباره به خبرنگار ما گفت: «این مورد نهمین مورد اهدای عضو سال 95 در استان ما بود. در این رخداد خداپسندانه از یک بیمار مرگ مغزی به نام بهجت موسوی (سالاریجو) در بیمارستان شهید بهشتی یاسوج دو کلیه، کبد و قرنیهها برداشته شد و برای پیوند به بیماران نیازمند به اعضای اهدایی به بیمارستان نمازی شیراز انتقال یافت. این مرحوم که از سادات کریک بویراحمد بود، در یک حادثه به دلیل خونریزی مغزی دچار مرگ مغزی شد و پس از مدتی اعضای خانوادهاش با برداشت اعضای او موافقت کردند». این زن 62ساله در یک درگیری خانوادگی با ضربهای که به سرش خورد، دچار خونریزی مغزی شد و به بیمارستان انتقال یافت، اما تلاش پزشکان برای نجات جان او مؤثر واقع نشد. سیدآیتالله موسوی، برادر 61ساله این زن، به خاطر ماجرایی که منجر به مرگ مغزی خواهرش شده بود، ابتدا تمایلی به صحبت نداشت، اما در ادامه درحالیکه بسیار متأثر بود، درباره حادثه توضیح داد که میخوانید: درباره حادثه منجر به مرگ مغزی خواهرتان بگویید. بهتر است در این مورد صحبت نکنم. چون این اتفاق بسیار نادر است. مگر چه اتفاقی افتاد؟ خواهرم در یک حادثه نادر دچار مرگ مغزی شد. ظاهرا ماجرا از این قرار بود که پسر و همسرش با هم درگیر شده بودند و او بهعنوان میانجی یا به حمایت از همسرش وارد ماجرا شده بود که پسر، پدرش را نزند که ضربهای به او خورد. نمیدانم چرا باید این اتفاق برای ما بیفتد. همه ما را میشناسند ما اصالتا بومی و عشایر هستیم. نمیدانم چه بگویم و نمیدانم چه کنم و چه نکنم. درباره شرایط جسمی خواهرتان توضیح بدهید. خواهرم سابقه هیچگونه بیماریای نداشت؛ در 62سالگی جسمی سالم و جوانتر از سن شناسنامهای خود داشت؛ چون عشیرهای و کارش کشاورزی و دامداری بود. من یک سال از او کوچکتر هستم. او انسانی تمام و کمال بود، زنی خانهدارو مردمدار. همه او را به نیکی میشناختند، الان همه ما داغدار هستیم. خواهرم سه پسر و سه دختر داشت. پسر خواهرتان که این کار را کرد، چند سال دارد؟ 30ساله است و زن و بچه دارد. او پسر وسطی خواهرم بود که خودش یک دختر و یک پسر دارد. آیا پس از این اتفاق، پسر خواهرتان را دیدهاید؟ اتفاقا امروز (روز انجام مصاحبه) برای رسیدگی به پرونده قضائی دادگاه بودم و از پسری که خواهرم را به این روز انداخت، جویا شدم که چرا این کار را کردی. درحالحاضر آن پسر و همسر و فرزندش در بازداشت هستند تا تحقیقات قضائی و پلیسی انجام شود. درباره ماجرا هم از او پرسیدید؟ میگوید او نزده و برادر کوچکش این کار را کرده است. یعنی از کار خود پشیمان نیست؟ نه اصلا گردن نمیگیرد؛ این در حالی است که ظاهرا برادر کوچکش اصلا آنجا نبوده. حتی شنیدهام در تماس تلفنی که با برادر بزرگتر داشت، او را نیز تهدید به قتل کرد. من از او پرسیدم متوجه شدی چه کردهای؟ کاری کردهای که کسی نکرده. اما او مدعی است خواهرم را نزده است. درگیری سر چه بود؟ سر لوله آبیاری قطرهای که سوراخ شده بود، پسر با پدرش درگیر شد و خواهرم خواسته بود وساطت کند. خواهر شما قبل از اهدای اعضایش چه مدت در بیمارستان بستری بود؟ دو هفته بستری بود. شب اول که من با پزشکان صحبت کردم از آنها خواستم سازوکاری فراهم کنند که خواهرم را به تهران انتقال دهیم اما به من گفتند همان کاری که در تهران و حتی انگلیس برای خواهرت انجام میدهند ما اینجا انجام دادهایم. تنها کاری که شما میتوانید بکنید دعاکردن است. پس از آن بود که اهالی محل و آشنایان هر شب در مساجد و حسینیهها مراسم دعا برای خواهرم برگزار میکردند. چطور شد که در آن شرایط سخت تصمیم به اهدای اعضا گرفتید؟ موضوع را با بقیه اعضای خانواده مطرح کردم. از یک هفته قبل برادرها، خواهرها، دختران و پسران خواهرم و همسرش را در جریان گذاشتم و در نهایت آنها هم پذیرفتند. آیا بهطور ضمنی موضوع را مطرح کردید یا بهصراحت گفتید چنین تصمیمی دارید؟ همه را جمع کردم و گفتم او از دست ما رفته است در این شرایط بهتر است کاری کنیم که برای او باقیاتالصالحات باشد. همچنین گفتم من و برادرانم هم برای اهدای عضو ثبتنام کرده و داوطلب شدهایم که اگر اتفاقی پیش بیاید، اعضایمان اهدا شود. البته این را هم گفتم که خواهرم چنین توصیهای نکرده بود اما الان که شرایط فراهم است، چرا این کار را نکنیم؟ از طرفی خدا گفته است اگر کسی را زنده کنید، عالمی را زنده کردهاید. در بین همه اعضای خانواده هم فقط دختر کوچک خواهرم که در خانه است و ازدواج نکرده و به همین واسطه رابطه احساسی بیشتری با مادرش داشت و بیتابی میکرد، به نوعی مخالف بود و فکر میکرد ممکن است راهی برای بازگشت باشد. من با او صحبت و او را هم قانع کردم البته چون بزرگتر هستم، احترام من را هم نگه میدارند و کمتر پیش میآید که روی حرف من چیزی بگویند. وقتی هم که پزشکان از خواهرم به طور کامل قطع امید کردند، داوطلبانه موضوع را مطرح کردیم. از افرادی که اعضای بدن خواهرتان به آنها اهدا شده است، اطلاع دارید؟ به ما زنگ زدند که برای تشکر و تسلیت بیاییم، ما هم گفتیم سر فرصت؛ الان وقت مناسبی نیست و اجازه بدهید اوضاع که بهتر شد، خودمان برای عیادت میآییم. البته ما این کار را در راه خدا کردیم و منتظر هیچ عکسالعملی از هیچکس نیستیم؛ هرکس هم دردی از او دوا شده، برای خواهرم فاتحه بخواند که دستش از دنیا کوتاه است. دیگران درباره این تصمیم شما چه گفتند؟ همه از ما تشکر کردند و بعد که دیگران درباره خواهرم گفتند فهمیدم او یک مؤمنه کامل بود و رفتار اجتماعی او خیلی بهتر و فراتر از آن چیزی بود که من میدانم. الان که حرفها را میشنوم، میفهمم چه کسی را از دست دادهایم. گفتید خواهرتان درباره اهدای عضو چیزی نگفته بود. به من نگفته بود، اما الان که دو هفته از اهدای عضو گذشته، از پسر یکی از همسایههایش که رابطه فامیلی نسبی با هم داریم، شنیدم که خواهرم به مادر او گفته بود بیا برویم برای اهدای عضو داوطلب شویم. خدا شاهد است که من از این اطلاع نداشتم، حتی آن پسر که مادرش بهتازگی سکته کرده و من برای احوالپرسی مادرش به او زنگ زده بودم، گفت مادرش در واکنش به این گفته خواهرم گفته است که بهجت خانم ما پیریم و اعضای بدن ما به درد اهدا نمیخورد. اما خواهرم گفته بود: شما خیال میکنی به درد نمیخورد، خیلی هم به درد میخورد، ما داوطلب میشویم، اگر به درد خورد استفاده میکنند و اگر نه که مثل آدمهای عادی اعضای ما هم دفن میشود. البته همانطور که گفتم از این ماجرا خبر نداشتم و حالا که شنیدم خواسته خواهرم هم همین بوده، آرامش بیشتری دارم. از حالوهوای خانواده در آن شرایط بگویید. بههرحال نفس عمل، کار غلطی بود. حکایت است که میگویند روزی پسری قلب مادرش را از سینهاش بیرون آورده و در دستش بود و داشت به سمتی میرفت که ناگهان پایش به سنگی خورد و قلب مادر گفت آخ پای پسرم. در این مسئله هم همینطور است؛ چرا زاییدهشدهای باید زایشگر خود را از بین ببرد؟ پسری که از بطن مادر آمده، چرا باید دست به این جنایت بزند. در اینجا هم انتظار داشتند برخورد فیزیکی کنیم. اما من گفتم به خدا توکل میکنیم و منتظریم ببینیم قانون چه تصمیمی میگیرد. به هر حال ما او را به قانون سپردهایم و خلاف قانون عمل نخواهیم کرد. اما میخواهیم تصمیمی عاجل در این مورد گرفته شود تا اتفاق سوئی پیش نیاید. یعنی درخواست شما قصاص است؟ آیا منظورتان این است یا چیز دیگری میخواهید؟ خیلیها منتظر عکسالعمل ما بودند که بهعنوان برادران و برادرزادههای خواهرم واکنشی تند نشان دهیم؛ چون در اینجا چنین رفتاری معمول است. عدهای هم به ما گفتند چرا وابستگان او را که بیرون هستند، آتش نمیزنید یا کاری نمیکنید؟ من در پاسخ گفتم ما قانونگریزی نمیکنیم. اما بههرحال مستأصلیم. توصیه شما به خانوادههایی که ممکن است اتفاقی مشابه برایشان رخ دهد، چیست؟ امیدوارم هیچکس در تمام دنیا دچار چنین مسئلهای نشود. من با 62 سال سن نمیتوانم جلوی گریهام را بگیرم. چون اتفاق خیلی سنگینی است و فقط همین را میتوانم بگویم. منظورم درباره اهدای عضو بود نه اتفاقی که منجر با آن شد. اگر روزی ممکن باشد، من خودم هم خواستهام اطرافیانم اهدای اعضا انجام دهند، چون اگر اعضای من یک بیمار مستأصل را نجات دهد، چرا نباید این کار را کرد؟ اگر دختران و پسرانم هم برایشان اتفاقی بیفتد، قطعا همین کار را خواهم کرد چون موضوعی است که از لحاظ علمی و شرعی هم به قطعیت رسیده و به تمام وابستگانم هم توصیه میکنم این کار را بکنند و از بقیه هم چنین توقعی دارم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.